✅ 9. Sınıf Tarih: Oğuzlar Test Çöz

Türk tarihinde çok önemli bir yere sahip olan ve günümüz Türkiye Türklerinin de atası kabul edilen "Oğuz" kelimesinin kelime anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Oğuzlar, Türk devlet geleneğine uygun olarak ikili teşkilat yapısı altında iki ana kola ayrılmışlardır.

Bu kollar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

X. yüzyıldan itibaren İslamiyet'i kabul etmeye başlayan Oğuz boylarına, özellikle Maveraünnehir bölgesindeki Müslümanlar tarafından verilen ve "Müslüman Oğuz" anlamına gelen genel ad aşağıdakilerden hangisidir?

X. yüzyılda Oğuzların kurduğu ilk siyasi organizasyon olan Oğuz Yabgu Devleti, aşağıdaki coğrafi bölgelerin hangisinde hüküm sürmüştür?

Oğuzların Bozok ve Üçok kolları, Türk tarihinde çok büyük devletlerin kurulmasında başrolü oynamışlardır.

Osmanlı Devleti'ni kuran Kayı boyu ile Büyük Selçuklu Devleti'ni kuran Kınık boyu sırasıyla Oğuzların hangi ana kollarına mensuptur?

Oğuz Yabgu Devleti'nde subaşı (ordu komutanı) olan Selçuk Bey, Yabgu ile yaşadığı siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle kendisine bağlı boylarla birlikte güneye, Seyhun Nehri kıyısındaki Cend şehrine göç etmiş ve burada İslamiyet'i kabul etmiştir.

Bu gelişmenin Türk-İslam tarihi açısından doğurduğu en önemli sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Oğuzların kendi aralarındaki iç mücadeleleri, komşu devlet ve topluluklarla (Bizans, Gürcüler, Kıpçaklar vb.) olan ilişkilerini, aile yapılarını, ahlak anlayışlarını ve kahramanlıklarını destansı bir dille anlatan, Oğuzların sosyal ve kültürel yapısı hakkında eşsiz bilgiler sunan edebi eser aşağıdakilerden hangisidir?

Oğuzlar, tarih boyunca göç ettikleri coğrafyalarda çok sayıda devlet kurarak Türk tarihinin en aktif ve kurucu unsurlarından biri olmuşlardır.

Aşağıdaki devletlerden hangisi Oğuz boyları tarafından kurulmuş devletlerden biri değildir?

Oğuz Yabgu Devleti'nin yönetim yapısıyla ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Oğuz boylarının her birinin kendine özgü bir damgası (işareti) ve kutsal kabul ettiği bir kuşu (ongun) bulunurdu. Bu damgalar hayvanları işaretlemek, halı ve kilim dokumak veya resmi belgeleri mühürlemek için kullanılırdı.

Bu durum Oğuzların sosyal ve idari yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

XI. yüzyıldan itibaren Oğuzların kitleler halinde Horasan üzerinden Anadolu'ya göç etmelerinde;

I. Doğu'dan gelen Moğol (Karahitay) baskısı,
II. Nüfus artışına bağlı olarak yeni otlak ve yurt arayışı,
III. Bizans'ın Anadolu'da siyasi ve askeri otoritesinin zayıflamış olması

durumlarından hangileri etkili olmuştur?

Oğuz töresine göre sağ kolu oluşturan Bozoklar, sol kolu oluşturan Üçoklara göre daha üstün ve öncelikli kabul edilirdi. Büyük kurultaylarda Bozok beyleri sağ tarafta, Üçok beyleri ise sol tarafta otururdu. Hükümdarlık ve devleti yönetme hakkı (kut) öncelikli olarak Bozok koluna ait boylara verilirdi. Üçoklar ise genellikle askeri ve idari görevlerde yardımcı unsur olarak yer alırdı.

Bu töre kuralının Oğuzların siyasi ve sosyal hayatında yol açtığı sonuçlar hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Oğuzların İslamiyet'i kabul etmesi sadece kendi tarihlerini değil, tüm İslam dünyasının kaderini değiştirmiştir. Şii Büveyhiler ve Fatımiler gibi güçlerin baskısı altında ezilen Abbasi halifeliği, Selçuklu Oğuzlarının Bağdat'a girmesiyle derin bir nefes almış ve halife, Tuğrul Bey'e "Doğu'nun ve Batı'nın Hükümdarı" unvanını vermiştir.

Bu bilgilere dayanarak Oğuzların İslam dünyasındaki rolü hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Oğuz Yabgu Devleti, batısında yer alan Hazar Hakanlığı ve kuzeyindeki Kıpçaklar ile sürekli bir mücadele içinde olmuştur. Özellikle X. yüzyılın sonlarından itibaren Kıpçakların güneye doğru yayılma baskısı, Hazar Devleti'nin zayıflaması ve Oğuz Yabgu Devleti içindeki taht kavgaları, Oğuz kitlelerinin batıya (Karadeniz'in kuzeyine) ve güneye (Horasan ve Maveraünnehir'e) doğru büyük göç dalgaları başlatmasına neden olmuştur.

Bu tarihsel süreç değerlendirildiğinde, Oğuzların göç hareketleri ve siyasi yapılanmaları hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?