🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Üslü sayılar köklü sayılar Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Üslü sayılar köklü sayılar Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
3'ün küpü kaçtır?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için üslü sayının tanımını hatırlayalım.
Üslü sayılarda, alttaki sayı (taban) kaç kere kendisiyle çarpılacağını gösteren üstteki sayı (üs) kadar tekrarlı çarpılır.
\( 3^3 = 3 \times 3 \times 3 \)
Şimdi çarpma işlemini yapalım:
Üslü sayılarda, alttaki sayı (taban) kaç kere kendisiyle çarpılacağını gösteren üstteki sayı (üs) kadar tekrarlı çarpılır.
- Taban: 3
- Üs: 3
\( 3^3 = 3 \times 3 \times 3 \)
Şimdi çarpma işlemini yapalım:
- \( 3 \times 3 = 9 \)
- \( 9 \times 3 = 27 \)
Örnek 2:
\( 5^2 \) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm:
Bu işlem, 5'in karesini ifade eder.
Üslü sayılarda, taban olan sayının üs kadar kendisiyle çarpılması gerektiğini biliyoruz.
\( 5^2 = 5 \times 5 \)
Çarpma işlemini gerçekleştirelim:
\( 5 \times 5 = 25 \)
✅ Sonuç: \( 5^2 = 25 \) olarak bulunur.
Üslü sayılarda, taban olan sayının üs kadar kendisiyle çarpılması gerektiğini biliyoruz.
- Taban: 5
- Üs: 2
\( 5^2 = 5 \times 5 \)
Çarpma işlemini gerçekleştirelim:
\( 5 \times 5 = 25 \)
✅ Sonuç: \( 5^2 = 25 \) olarak bulunur.
Örnek 3:
\( 2^4 \times 2^3 \) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm:
Üslü sayılarda çarpma işlemi yaparken, tabanlar aynı ise üsler toplanır.
Bu kuralı kullanarak soruyu kolayca çözebiliriz.
\( 4 + 3 = 7 \)
Bu durumda işlemimiz şu hale gelir:
\( 2^4 \times 2^3 = 2^{4+3} = 2^7 \)
Şimdi \( 2^7 \) işleminin sonucunu hesaplayalım:
\( 2^7 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \)
\( 2 \times 2 = 4 \)
\( 4 \times 2 = 8 \)
\( 8 \times 2 = 16 \)
\( 16 \times 2 = 32 \)
\( 32 \times 2 = 64 \)
\( 64 \times 2 = 128 \)
✅ Sonuç: \( 2^4 \times 2^3 = 128 \) olur.
Bu kuralı kullanarak soruyu kolayca çözebiliriz.
- Taban: 2 (Her iki sayıda da aynı)
- Üsler: 4 ve 3
\( 4 + 3 = 7 \)
Bu durumda işlemimiz şu hale gelir:
\( 2^4 \times 2^3 = 2^{4+3} = 2^7 \)
Şimdi \( 2^7 \) işleminin sonucunu hesaplayalım:
\( 2^7 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \)
\( 2 \times 2 = 4 \)
\( 4 \times 2 = 8 \)
\( 8 \times 2 = 16 \)
\( 16 \times 2 = 32 \)
\( 32 \times 2 = 64 \)
\( 64 \times 2 = 128 \)
✅ Sonuç: \( 2^4 \times 2^3 = 128 \) olur.
Örnek 4:
\( \sqrt{36} \) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm:
Karekök, kendisiyle çarpıldığında içindeki sayıyı veren sayıyı bulma işlemidir.
Yani, hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 36 elde ederiz diye soruyoruz.
\( 1 \times 1 = 1 \)
\( 2 \times 2 = 4 \)
\( 3 \times 3 = 9 \)
\( 4 \times 4 = 16 \)
\( 5 \times 5 = 25 \)
\( 6 \times 6 = 36 \)
Bulduk! 6'yı kendisiyle çarptığımızda 36 elde ediyoruz.
✅ Sonuç: \( \sqrt{36} = 6 \) olur.
Yani, hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 36 elde ederiz diye soruyoruz.
- Hangi sayının karesi 36'dır?
\( 1 \times 1 = 1 \)
\( 2 \times 2 = 4 \)
\( 3 \times 3 = 9 \)
\( 4 \times 4 = 16 \)
\( 5 \times 5 = 25 \)
\( 6 \times 6 = 36 \)
Bulduk! 6'yı kendisiyle çarptığımızda 36 elde ediyoruz.
✅ Sonuç: \( \sqrt{36} = 6 \) olur.
Örnek 5:
\( \sqrt{81} + \sqrt{49} \) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için iki ayrı karekök işlemini ayrı ayrı hesaplamalı ve sonra sonuçları toplamalıyız.
Hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 81 elde ederiz? 9'u.
\( 9 \times 9 = 81 \)
Dolayısıyla, \( \sqrt{81} = 9 \).
2. Adım: \( \sqrt{49} \) işlemini yapalım.
Hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 49 elde ederiz? 7'yi.
\( 7 \times 7 = 49 \)
Dolayısıyla, \( \sqrt{49} = 7 \).
3. Adım: Elde ettiğimiz sonuçları toplayalım.
\( 9 + 7 = 16 \)
✅ Sonuç: \( \sqrt{81} + \sqrt{49} = 16 \) olur.
- İlk işlem: \( \sqrt{81} \)
- İkinci işlem: \( \sqrt{49} \)
Hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 81 elde ederiz? 9'u.
\( 9 \times 9 = 81 \)
Dolayısıyla, \( \sqrt{81} = 9 \).
2. Adım: \( \sqrt{49} \) işlemini yapalım.
Hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 49 elde ederiz? 7'yi.
\( 7 \times 7 = 49 \)
Dolayısıyla, \( \sqrt{49} = 7 \).
3. Adım: Elde ettiğimiz sonuçları toplayalım.
\( 9 + 7 = 16 \)
✅ Sonuç: \( \sqrt{81} + \sqrt{49} = 16 \) olur.
Örnek 6:
Bir çiftçi, tarlasının bir kenarını \( 3^4 \) metre uzunluğunda yapmıştır. Eğer tarlasının tamamı kare şeklinde ise, tarlasının çevresi kaç metredir?
Çözüm:
Bu soruda, çiftçinin tarlasının çevresini bulmamız isteniyor. Tarla kare şeklinde olduğu için tüm kenar uzunlukları eşittir.
\( 3^4 = 3 \times 3 \times 3 \times 3 \)
\( 3 \times 3 = 9 \)
\( 9 \times 3 = 27 \)
\( 27 \times 3 = 81 \)
Yani, tarlanın bir kenar uzunluğu 81 metredir.
Bir karenin çevresi, bir kenar uzunluğunun 4 ile çarpılmasıyla bulunur.
\( \text{Çevre} = 4 \times 81 \)
\( 4 \times 81 = 324 \)
✅ Sonuç: Tarlasının çevresi 324 metredir.
- Tarla şekli: Kare
- Bir kenar uzunluğu: \( 3^4 \) metre
\( 3^4 = 3 \times 3 \times 3 \times 3 \)
\( 3 \times 3 = 9 \)
\( 9 \times 3 = 27 \)
\( 27 \times 3 = 81 \)
Yani, tarlanın bir kenar uzunluğu 81 metredir.
Bir karenin çevresi, bir kenar uzunluğunun 4 ile çarpılmasıyla bulunur.
- Çevre = 4 \( \times \) Kenar Uzunluğu
\( \text{Çevre} = 4 \times 81 \)
\( 4 \times 81 = 324 \)
✅ Sonuç: Tarlasının çevresi 324 metredir.
Örnek 7:
Bir teknoloji mağazasında, bir bilgisayarın fiyatı \( 2^6 \) TL olarak belirlenmiştir. Bu bilgisayarın fiyatı kaç TL'dir?
Çözüm:
Bu soruda, bilgisayarın fiyatını TL cinsinden hesaplamamız isteniyor. Fiyat, üslü bir sayı ile ifade edilmiş.
\( 2^6 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \)
\( 2 \times 2 = 4 \)
\( 4 \times 2 = 8 \)
\( 8 \times 2 = 16 \)
\( 16 \times 2 = 32 \)
\( 32 \times 2 = 64 \)
✅ Sonuç: Bilgisayarın fiyatı 64 TL'dir.
- Fiyat: \( 2^6 \) TL
\( 2^6 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 \)
\( 2 \times 2 = 4 \)
\( 4 \times 2 = 8 \)
\( 8 \times 2 = 16 \)
\( 16 \times 2 = 32 \)
\( 32 \times 2 = 64 \)
✅ Sonuç: Bilgisayarın fiyatı 64 TL'dir.
Örnek 8:
\( \sqrt{144} \div \sqrt{9} \) işleminin sonucu kaçtır?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için önce her bir karekök işlemini ayrı ayrı hesaplamalı, ardından bulduğumuz sonuçları birbirine bölmeliyiz.
Hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 144 elde ederiz? 12'yi.
\( 12 \times 12 = 144 \)
Dolayısıyla, \( \sqrt{144} = 12 \).
2. Adım: \( \sqrt{9} \) işlemini hesaplayalım.
Hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 9 elde ederiz? 3'ü.
\( 3 \times 3 = 9 \)
Dolayısıyla, \( \sqrt{9} = 3 \).
3. Adım: Elde ettiğimiz sonuçları birbirine bölelim.
\( 12 \div 3 = 4 \)
✅ Sonuç: \( \sqrt{144} \div \sqrt{9} = 4 \) olur.
- İlk işlem: \( \sqrt{144} \)
- İkinci işlem: \( \sqrt{9} \)
Hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 144 elde ederiz? 12'yi.
\( 12 \times 12 = 144 \)
Dolayısıyla, \( \sqrt{144} = 12 \).
2. Adım: \( \sqrt{9} \) işlemini hesaplayalım.
Hangi sayıyı kendisiyle çarparsak 9 elde ederiz? 3'ü.
\( 3 \times 3 = 9 \)
Dolayısıyla, \( \sqrt{9} = 3 \).
3. Adım: Elde ettiğimiz sonuçları birbirine bölelim.
\( 12 \div 3 = 4 \)
✅ Sonuç: \( \sqrt{144} \div \sqrt{9} = 4 \) olur.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-uslu-sayilar-koklu-sayilar/sorular