🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Üçgenler ve geometri Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Üçgenler ve geometri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir ABC üçgeninde \( \angle A = 50^\circ \) ve \( \angle B = 70^\circ \) ise, \( \angle C \) kaç derecedir?
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için üçgenin iç açılarının toplamının \( 180^\circ \) olduğunu bilmemiz gerekir. 💡
- Üçgenin iç açıları toplamı: \( \angle A + \angle B + \angle C = 180^\circ \)
- Verilen açılar: \( \angle A = 50^\circ \) ve \( \angle B = 70^\circ \)
- Denklemde verilen değerleri yerine koyalım: \( 50^\circ + 70^\circ + \angle C = 180^\circ \)
- Açıları toplayalım: \( 120^\circ + \angle C = 180^\circ \)
- \( \angle C \) 'yi bulmak için 120'yi karşıya atalım: \( \angle C = 180^\circ - 120^\circ \)
- Sonuç: \( \angle C = 60^\circ \)
Örnek 2:
Kenar uzunlukları 5 cm, 7 cm ve 10 cm olan bir üçgenin çevresi kaç cm'dir?
Çözüm:
Bir üçgenin çevresi, tüm kenar uzunluklarının toplamına eşittir. 📏
- Çevre = Kenar 1 + Kenar 2 + Kenar 3
- Kenar uzunlukları: 5 cm, 7 cm, 10 cm
- Çevreyi hesaplayalım: Çevre = \( 5 \text{ cm} + 7 \text{ cm} + 10 \text{ cm} \)
- Toplam: Çevre = \( 22 \text{ cm} \)
Örnek 3:
Bir ikizkenar üçgende, tepe açısı \( 80^\circ \) ise, taban açılarından biri kaç derecedir?
Çözüm:
İkizkenar üçgende taban açıları birbirine eşittir. 📐
- İkizkenar üçgende iki kenar ve iki taban açısı eşittir.
- Tepe açısı \( = 80^\circ \)
- Üçgenin iç açıları toplamı \( = 180^\circ \)
- Taban açıları toplamı = \( 180^\circ - 80^\circ = 100^\circ \)
- Her bir taban açısı eşit olduğundan, \( 100^\circ / 2 = 50^\circ \)
Örnek 4:
Bir parkta bulunan üçgen şeklindeki bir çiçek tarhının iki kenarı 8 metre ve 12 metredir. Bu tarhın etrafına 1 sıra tel çekilecektir. Çekilecek telin uzunluğu en az kaç metre olmalıdır? (Üçgen eşitsizliğini göz önünde bulundurun.)
Çözüm:
Bu soruda üçgen eşitsizliğini kullanmamız gerekiyor. Bir üçgende herhangi iki kenarın uzunlukları toplamı, üçüncü kenarın uzunluğundan büyük olmalıdır. 🌳
- Üçgenin kenarları a, b, c olsun.
- Verilen kenarlar: \( a = 8 \) m, \( b = 12 \) m
- Üçgen eşitsizliğine göre:
- \( a + b > c \implies 8 + 12 > c \implies 20 > c \)
- \( a + c > b \implies 8 + c > 12 \implies c > 4 \)
- \( b + c > a \implies 12 + c > 8 \) (Bu eşitsizlik her zaman sağlanır çünkü c pozitif bir uzunluktur.)
- Bu durumda üçüncü kenar \( c \) için \( 4 < c < 20 \) olmalıdır.
- Tel uzunluğu, yani çevrenin en az olması için üçüncü kenarın mümkün olan en küçük tam sayı değeri alması gerekir. Bu da 5 metredir.
- En az çevre = \( 8 \text{ m} + 12 \text{ m} + 5 \text{ m} = 25 \text{ m} \)
Örnek 5:
Bir evin çatısı üçgen şeklinde tasarlanmıştır. Çatıdaki bir kenarın uzunluğu 10 metre ve bu kenara ait yükseklik 6 metredir. Bu yüzeyin kapladığı alanı hesaplamak istersek, hangi formülü kullanırız ve alan kaç metrekare olur?
Çözüm:
Üçgenin alanını hesaplamak için taban ve yüksekliği kullanırız. 🏠
- Üçgenin Alan Formülü: Alan = \( \frac{1}{2} \times \text{taban} \times \text{yükseklik} \)
- Verilenler: Taban = 10 metre, Yükseklik = 6 metre
- Formülde yerine koyalım: Alan = \( \frac{1}{2} \times 10 \text{ m} \times 6 \text{ m} \)
- Hesaplama: Alan = \( \frac{1}{2} \times 60 \text{ m}^2 \)
- Sonuç: Alan = \( 30 \text{ m}^2 \)
Örnek 6:
Bir ABC üçgeninde \( \angle A = 90^\circ \), \( AB = 6 \) cm ve \( AC = 8 \) cm ise, BC kenarının uzunluğu kaç cm'dir? (Pisagor teoremini kullanmadan, sadece 9. sınıf müfredatına uygun olarak kenar uzunlukları arasındaki ilişkiyi düşünün. Eğer bu bilgi müfredatta yoksa, sadece kenar uzunlukları toplamı/farkı ile ilgili bir soru sorulacaktır.)
Çözüm:
Bu soru, 9. sınıf müfredatında Pisagor teoremi henüz işlenmediyse, kenar uzunlukları arasındaki ilişkiyi vurgulamak amacıyla sorulmuştur. Eğer Pisagor teoremi işlenmişse, bu bir ön hazırlık sorusu olabilir. 9. sınıf müfredatında dik üçgenlerle ilgili temel bilgiler verilmişse, kenar uzunlukları arasındaki ilişkiyi doğrudan kullanmak yerine, üçgen eşitsizliği gibi temel kuralları hatırlamak önemlidir.
Ancak, eğer soru dik üçgenlerde özel durumları (örneğin 3-4-5 üçgeninin katları) kapsıyorsa, bu bilgi kullanılabilir. 6 cm ve 8 cm kenarları, 3-4-5 üçgeninin 2 katı olan 6-8-10 üçgenini oluşturur.
Eğer bu özel durumlar ve Pisagor teoremi müfredatın dışındaysa, soru şu şekilde değiştirilebilir:
Alternatif Soru Metni: Bir ABC üçgeninde \( AB = 6 \) cm ve \( AC = 8 \) cm'dir. Bu üçgenin üçüncü kenarı BC'nin uzunluğu hakkında ne söylenebilir?
Alternatif Çözüm:
Üçgen eşitsizliğine göre, bir üçgende iki kenarın toplamı üçüncü kenardan büyük, farkı ise üçüncü kenardan küçüktür. 📏
- Verilen kenarlar: \( AB = 6 \) cm, \( AC = 8 \) cm
- Üçüncü kenar \( BC \) için:
- Farkı: \( |8 - 6| < BC \implies 2 \text{ cm} < BC \)
- Toplamı: \( 8 + 6 > BC \implies 14 \text{ cm} > BC \)
- Yani, BC kenarının uzunluğu 2 cm ile 14 cm arasındadır.
- Dik üçgende Pisagor teoremi: \( AB^2 + AC^2 = BC^2 \)
- Değerleri yerine koyalım: \( 6^2 + 8^2 = BC^2 \)
- Hesaplama: \( 36 + 64 = BC^2 \implies 100 = BC^2 \)
- \( BC = \sqrt{100} = 10 \) cm
Örnek 7:
Bir ABC üçgeninde \( \angle A = 45^\circ \) ve \( \angle B = 60^\circ \) ise, \( \angle C \) kaç derecedir?
Çözüm:
Üçgenin iç açılarının toplamı her zaman \( 180^\circ \) 'dir. 💡
- \( \angle A + \angle B + \angle C = 180^\circ \)
- Verilenler: \( \angle A = 45^\circ \), \( \angle B = 60^\circ \)
- Yerine koyalım: \( 45^\circ + 60^\circ + \angle C = 180^\circ \)
- Toplam: \( 105^\circ + \angle C = 180^\circ \)
- \( \angle C \) 'yi bulalım: \( \angle C = 180^\circ - 105^\circ \)
- Sonuç: \( \angle C = 75^\circ \)
Örnek 8:
Bir inşaat mühendisi, bir köprünün ayakları arasındaki mesafeyi hesaplamak için bir üçgen modeli kullanıyor. Modeldeki iki kenar 15 metre ve 20 metredir. Üçüncü kenarın uzunluğu en fazla kaç metre olabilir?
Çözüm:
Bu soruda da üçgen eşitsizliğini kullanacağız. Bir üçgende herhangi iki kenarın toplamı, üçüncü kenarın uzunluğundan büyük olmalıdır. 🏗️
- Üçgenin kenarları a, b, c olsun.
- Verilen kenarlar: \( a = 15 \) m, \( b = 20 \) m
- Üçgen eşitsizliğine göre üçüncü kenar \( c \) için:
- \( a + b > c \implies 15 + 20 > c \implies 35 > c \)
- Diğer eşitsizlikler ( \( a + c > b \) ve \( b + c > a \) ) her zaman sağlanacaktır çünkü \( c \) pozitif bir uzunluktur ve verilen kenarların toplamı diğer kenardan büyüktür.
- Bu durumda üçüncü kenar \( c \) , 35 metreden küçük olmalıdır.
- En fazla uzunluk, 35'e en yakın tam sayı olmalıdır.
Örnek 9:
Bir bisikletlinin haritasında, A noktasından B noktasına düz bir yoldan 5 km, B noktasından C noktasına ise 7 km giderek C noktasına ulaştığı gösteriliyor. A noktasından C noktasına kuş uçuşu mesafe en az kaç km olabilir?
Çözüm:
Bu problem, üçgen eşitsizliğinin günlük hayattaki bir uygulamasını gösterir. A, B ve C noktalarını bir üçgenin köşeleri olarak düşünebiliriz. 🚴
- Üçgenin kenarları A'dan B'ye, B'den C'ye ve A'dan C'ye olan mesafelerdir.
- Verilen mesafeler: \( AB = 5 \) km, \( BC = 7 \) km
- Kuş uçuşu mesafe, A'dan C'ye olan mesafedir (yani üçüncü kenar).
- Üçgen eşitsizliğine göre, üçüncü kenarın uzunluğu diğer iki kenarın farkından büyük olmalıdır.
- \( AC > |BC - AB| \)
- \( AC > |7 \text{ km} - 5 \text{ km}| \)
- \( AC > 2 \text{ km} \)
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-ucgenler-ve-geometri/sorular