🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Üçgende Kenar Ve Açı İlişkisi Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Üçgende Kenar Ve Açı İlişkisi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir ABC üçgeninde \( m(\hat{A}) = 50^\circ \) ve \( m(\hat{B}) = 70^\circ \) olarak verilmiştir. Bu üçgende kenarlar arasındaki sıralamayı bulunuz. 💡
Çözüm:
Üçgenin iç açıları toplamı \( 180^\circ \) olduğundan, \( m(\hat{C}) \) açısını hesaplayabiliriz:
Bir üçgende büyük açının karşısındaki kenar en uzundur. Buna göre kenarlar arasındaki sıralama şöyledir:
- \( m(\hat{A}) + m(\hat{B}) + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( 50^\circ + 70^\circ + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( 120^\circ + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( m(\hat{C}) = 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ \)
Bir üçgende büyük açının karşısındaki kenar en uzundur. Buna göre kenarlar arasındaki sıralama şöyledir:
- En büyük açı \( \hat{B} \) olduğundan, karşısındaki b kenarı en uzundur.
- Bir sonraki büyük açı \( \hat{C} \) olduğundan, karşısındaki c kenarı ortancadır.
- En küçük açı \( \hat{A} \) olduğundan, karşısındaki a kenarı en kısadır.
Örnek 2:
Bir ABC üçgeninde kenar uzunlukları \( a=8 \) cm, \( b=10 \) cm ve \( c=6 \) cm'dir. Bu üçgenin açıları arasındaki sıralamayı bulunuz. 📌
Çözüm:
Bir üçgende kenar uzunlukları arasındaki sıralama, bu kenarların karşısındaki açıların büyüklük sıralaması ile aynıdır.
Kenar uzunluklarını sıralayalım: \( b=10 \) cm, \( a=8 \) cm, \( c=6 \) cm.
Buna göre kenar uzunlukları arasındaki sıralama \( b > a > c \) şeklindedir.
Bu sıralamaya göre karşısındaki açılar da aynı şekilde sıralanacaktır:
Kenar uzunluklarını sıralayalım: \( b=10 \) cm, \( a=8 \) cm, \( c=6 \) cm.
Buna göre kenar uzunlukları arasındaki sıralama \( b > a > c \) şeklindedir.
Bu sıralamaya göre karşısındaki açılar da aynı şekilde sıralanacaktır:
- En uzun kenar b olduğundan, karşısındaki B açısı en büyüktür.
- Ortanca kenar a olduğundan, karşısındaki A açısı ortancadır.
- En kısa kenar c olduğundan, karşısındaki C açısı en küçüktür.
Örnek 3:
Bir üçgende iki kenar uzunluğu \( 7 \) cm ve \( 12 \) cm olarak verilmiştir. Üçüncü kenarın alabileceği tam sayı değerlerinin toplamını bulunuz. 📏
Çözüm:
Bir üçgende herhangi bir kenarın uzunluğu, diğer iki kenarın uzunlukları toplamından küçük, farkından ise büyüktür.
Üçüncü kenara x diyelim.
Kenar uzunlukları \( 7 \) cm ve \( 12 \) cm olduğuna göre, x için şu eşitsizlik geçerlidir:
x bir tam sayı olacağından, alabileceği değerler \( 6, 7, 8, ..., 18 \) şeklindedir.
Bu tam sayıların toplamını bulmak için aritmetik dizi toplam formülünü kullanabiliriz veya basitçe değerleri toplayabiliriz. Ancak burada bizden istenen değerlerin kendisidir, toplamı değil. Soruda bir hata olmuş, eğer toplamı isteniyorsa hesaplanır. Şimdilik alabileceği değerleri listeleyelim.
Üçüncü kenarın alabileceği tam sayı değerleri: \( \{6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18\} \).
Eğer bu değerlerin toplamı istenirse: \( \frac{(6+18) \cdot 13}{2} = \frac{24 \cdot 13}{2} = 12 \cdot 13 = 156 \) olur. ➕
Üçüncü kenara x diyelim.
Kenar uzunlukları \( 7 \) cm ve \( 12 \) cm olduğuna göre, x için şu eşitsizlik geçerlidir:
- Fark: \( |12 - 7| < x \)
- Toplam: \( x < 12 + 7 \)
x bir tam sayı olacağından, alabileceği değerler \( 6, 7, 8, ..., 18 \) şeklindedir.
Bu tam sayıların toplamını bulmak için aritmetik dizi toplam formülünü kullanabiliriz veya basitçe değerleri toplayabiliriz. Ancak burada bizden istenen değerlerin kendisidir, toplamı değil. Soruda bir hata olmuş, eğer toplamı isteniyorsa hesaplanır. Şimdilik alabileceği değerleri listeleyelim.
Üçüncü kenarın alabileceği tam sayı değerleri: \( \{6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18\} \).
Eğer bu değerlerin toplamı istenirse: \( \frac{(6+18) \cdot 13}{2} = \frac{24 \cdot 13}{2} = 12 \cdot 13 = 156 \) olur. ➕
Örnek 4:
Bir parkta bulunan üç ağaç, birer köşeyi oluşturacak şekilde bir üçgen meydana getirmektedir. En uzun ağacın boyu \( 15 \) metre, en kısa ağacın boyu \( 8 \) metredir. Bu üç ağacı birbirine bağlayan patikaların uzunlukları tam sayı olduğuna göre, en kısa patika ile en uzun patika arasındaki farkın alabileceği en büyük tam sayı değerini bulunuz. 🌳
Çözüm:
Ağaçların boyları, üçgenin kenar uzunluklarını temsil etmektedir. En uzun ağacın boyu en uzun kenarı, en kısa ağacın boyu ise en kısa kenarı temsil eder.
Üçgenin kenar uzunluklarını sırasıyla \( a, b, c \) olarak adlandıralım.
Verilenlere göre, en uzun kenar \( 15 \) m ve en kısa kenar \( 8 \) m'dir. Üçüncü kenara x diyelim.
Üçgen eşitsizliğine göre:
Ancak, x'in en kısa kenar veya en uzun kenar olamayacağını da göz önünde bulundurmalıyız. Eğer x en kısa kenar olsaydı, \( x \le 8 \) olurdu. Eğer x en uzun kenar olsaydı, \( x \ge 15 \) olurdu.
Soruda en kısa patika ve en uzun patika arasındaki farkın en büyük tam sayı değeri soruluyor. Bu, üçgenin kenar uzunlukları arasındaki en büyük farkı bulmak anlamına gelir.
Kenar uzunluklarımız \( 8, x, 15 \) şeklinde.
Olası kenar sıralamaları ve farkları:
Üçgenin kenar uzunluklarını sırasıyla \( a, b, c \) olarak adlandıralım.
Verilenlere göre, en uzun kenar \( 15 \) m ve en kısa kenar \( 8 \) m'dir. Üçüncü kenara x diyelim.
Üçgen eşitsizliğine göre:
- \( |15 - 8| < x < 15 + 8 \)
- \( 7 < x < 23 \)
Ancak, x'in en kısa kenar veya en uzun kenar olamayacağını da göz önünde bulundurmalıyız. Eğer x en kısa kenar olsaydı, \( x \le 8 \) olurdu. Eğer x en uzun kenar olsaydı, \( x \ge 15 \) olurdu.
Soruda en kısa patika ve en uzun patika arasındaki farkın en büyük tam sayı değeri soruluyor. Bu, üçgenin kenar uzunlukları arasındaki en büyük farkı bulmak anlamına gelir.
Kenar uzunluklarımız \( 8, x, 15 \) şeklinde.
Olası kenar sıralamaları ve farkları:
- Eğer \( x \) ortanca ise: Kenarlar \( 8, x, 15 \). En büyük fark \( 15 - 8 = 7 \) olur.
- Eğer \( x \) en kısa ise: Kenarlar \( x, 8, 15 \). Üçgen eşitsizliğine göre \( x > 7 \) olmalı. En büyük fark \( 15 - x \) olur. x'in alabileceği en küçük tam sayı değeri \( 8 \) olduğundan, en büyük fark \( 15 - 8 = 7 \) olur.
- Eğer \( x \) en uzun ise: Kenarlar \( 8, 15, x \). Üçgen eşitsizliğine göre \( x < 23 \) olmalı. En büyük fark \( x - 8 \) olur. x'in alabileceği en büyük tam sayı değeri \( 22 \) olduğundan, en büyük fark \( 22 - 8 = 14 \) olur.
Örnek 5:
Bir inşaat mühendisi, bir binanın temelini tasarlarken üçgen bir şekil kullanacaktır. Tasarımda kullanılacak üç kenarın uzunlukları \( 5 \) metre, \( 12 \) metre ve \( 13 \) metredir. Bu üçgenin en büyük açısının hangi açı olduğunu ve yaklaşık değerini tahmin ediniz. 🏗️
Çözüm:
Bir üçgende en büyük açı, en uzun kenarın karşısındaki açıdır.
Verilen kenar uzunlukları \( 5 \) m, \( 12 \) m ve \( 13 \) m'dir.
Bu kenarlar arasında en uzun olanı \( 13 \) m'dir.
Dolayısıyla, en büyük açı \( 13 \) metrelik kenarın karşısındaki açıdır.
Bu üçgenin kenar uzunlukları arasında özel bir ilişki vardır: \( 5^2 + 12^2 = 25 + 144 = 169 \) ve \( 13^2 = 169 \).
Bu durum, \( 5^2 + 12^2 = 13^2 \) eşitliğinin sağlanması, üçgenin bir dik üçgen olduğunu gösterir. 📐
Dik üçgende en büyük açı \( 90^\circ \) (dik açı)dır. Bu açı, en uzun kenar olan \( 13 \) m'lik kenarın karşısındaki açıdır.
Bu nedenle, en büyük açının değeri \( 90^\circ \) olur. ✅
Verilen kenar uzunlukları \( 5 \) m, \( 12 \) m ve \( 13 \) m'dir.
Bu kenarlar arasında en uzun olanı \( 13 \) m'dir.
Dolayısıyla, en büyük açı \( 13 \) metrelik kenarın karşısındaki açıdır.
Bu üçgenin kenar uzunlukları arasında özel bir ilişki vardır: \( 5^2 + 12^2 = 25 + 144 = 169 \) ve \( 13^2 = 169 \).
Bu durum, \( 5^2 + 12^2 = 13^2 \) eşitliğinin sağlanması, üçgenin bir dik üçgen olduğunu gösterir. 📐
Dik üçgende en büyük açı \( 90^\circ \) (dik açı)dır. Bu açı, en uzun kenar olan \( 13 \) m'lik kenarın karşısındaki açıdır.
Bu nedenle, en büyük açının değeri \( 90^\circ \) olur. ✅
Örnek 6:
Bir ABC üçgeninde \( a=10 \), \( b=12 \) ve \( c=14 \) olarak verilmiştir. Bu üçgenin en küçük açısının hangi kenarın karşısında olduğunu belirtiniz. 📐
Çözüm:
Bir üçgende en küçük açı, en kısa kenarın karşısındaki açıdır.
Verilen kenar uzunlukları \( a=10 \), \( b=12 \) ve \( c=14 \)'tür.
Bu kenarlar arasında en kısa olanı \( a=10 \) birimdir.
Dolayısıyla, en küçük açı \( a \) kenarının karşısındaki A açısıdır. 👉
Verilen kenar uzunlukları \( a=10 \), \( b=12 \) ve \( c=14 \)'tür.
Bu kenarlar arasında en kısa olanı \( a=10 \) birimdir.
Dolayısıyla, en küçük açı \( a \) kenarının karşısındaki A açısıdır. 👉
Örnek 7:
Bir ABC üçgeninde \( m(\hat{A}) = 45^\circ \) ve \( m(\hat{B}) = 60^\circ \) olarak verilmiştir. Eğer \( c=10 \) cm ise, a kenarının uzunluğunu yaklaşık olarak bulunuz. (İpucu: Sinüs teoremini kullanabilirsiniz, ancak bu seviyede sadece mantıksal çıkarım yeterli olacaktır.) 💡
Çözüm:
Bu soruda doğrudan sinüs teoremi kullanmak 9. sınıf müfredatı dışında kalır. Ancak, açı ve kenar ilişkisi mantığıyla bir yaklaşım sunulabilir.
Üçgenin iç açıları toplamı \( 180^\circ \) olduğundan, \( m(\hat{C}) \) açısını hesaplayalım:
Bu durumda kenarlar arasındaki sıralama \( c > b > a \) şeklinde olmalıdır.
Bize verilen \( c=10 \) cm'dir.
Bu bilgiye göre a kenarının uzunluğu c kenarının uzunluğundan (10 cm) daha küçük olmalıdır.
Ayrıca, a kenarı b kenarından da küçük olmalıdır.
Kesin bir sayısal değer bulmak için sinüs teoremi gereklidir: \( \frac{a}{\sin A} = \frac{b}{\sin B} = \frac{c}{\sin C} \).
Sinüs teoremini kullanmadan, sadece kenar-açı ilişkisine dayanarak a kenarının uzunluğunun 10 cm'den küçük olacağını ve b kenarının uzunluğundan da küçük olacağını söyleyebiliriz. Bu, a'nın yaklaşık bir değerini vermez ancak ilişkiyi gösterir. ✅
Üçgenin iç açıları toplamı \( 180^\circ \) olduğundan, \( m(\hat{C}) \) açısını hesaplayalım:
- \( m(\hat{A}) + m(\hat{B}) + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( 45^\circ + 60^\circ + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( 105^\circ + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( m(\hat{C}) = 180^\circ - 105^\circ = 75^\circ \)
Bu durumda kenarlar arasındaki sıralama \( c > b > a \) şeklinde olmalıdır.
Bize verilen \( c=10 \) cm'dir.
Bu bilgiye göre a kenarının uzunluğu c kenarının uzunluğundan (10 cm) daha küçük olmalıdır.
Ayrıca, a kenarı b kenarından da küçük olmalıdır.
Kesin bir sayısal değer bulmak için sinüs teoremi gereklidir: \( \frac{a}{\sin A} = \frac{b}{\sin B} = \frac{c}{\sin C} \).
Sinüs teoremini kullanmadan, sadece kenar-açı ilişkisine dayanarak a kenarının uzunluğunun 10 cm'den küçük olacağını ve b kenarının uzunluğundan da küçük olacağını söyleyebiliriz. Bu, a'nın yaklaşık bir değerini vermez ancak ilişkiyi gösterir. ✅
Örnek 8:
Bir gemi kaptanı, elindeki haritada üç adayı işaretlemiştir. Bu adalar bir üçgen oluşturmaktadır. Kaptan, en uzak iki ada arasındaki mesafenin \( 20 \) km olduğunu ve bu iki adanın arasındaki açının \( 90^\circ \) olduğunu gözlemlemiştir. Diğer iki adanın arasındaki mesafe ise \( 12 \) km'dir. Üçüncü adanın, en uzak iki ada arasındaki çizginin üzerine olan dik uzaklığını (yani bu adadan en uzun kenara indirilen yüksekliği) bulunuz. 🚢
Çözüm:
Bu problemde, en uzak iki ada arasındaki mesafe en uzun kenarı temsil eder ve bu kenar \( 20 \) km'dir. Bu kenarın karşısındaki açı \( 90^\circ \) olarak verilmiştir. Bu, üçgenin dik üçgen olduğu anlamına gelir.
Dik üçgende, \( 90^\circ \) açının karşısındaki kenar hipotenüstür. Ancak burada, \( 90^\circ \) açının karşısındaki kenar \( 20 \) km olarak verilmiş. Bu durum, sorunun ifadesinde bir çelişki veya farklı bir yorum gerektirebilir. Eğer \( 90^\circ \) açı bu iki ada arasındaki çizgi üzerinde ise, o zaman bu çizgi hipotenüs olmaz.
Soruyu şu şekilde yorumlayalım: Üçgenin iki kenarı \( 12 \) km ve \( x \) km olsun, ve bu iki kenarın arasındaki açı \( 90^\circ \) olsun. O zaman hipotenüs \( 20 \) km olur. Bu durumda \( 12^2 + x^2 = 20^2 \) olur. \( 144 + x^2 = 400 \), \( x^2 = 256 \), \( x = 16 \) olur. Kenarlar \( 12, 16, 20 \) olur. En büyük açı \( 90^\circ \) olur ve bu kenarın karşısındadır.
Ancak soruda "en uzak iki ada arasındaki mesafenin \( 20 \) km olduğunu ve bu iki adanın arasındaki açının \( 90^\circ \) olduğunu gözlemlemiştir" deniyor. Bu, \( 20 \) km'lik kenarın karşısındaki açının \( 90^\circ \) olduğunu ima eder ki bu mümkün değildir (dik üçgende hipotenüs en uzun kenardır ve karşısındaki açı \( 90^\circ \) olamaz).
Soruyu şu şekilde yeniden yorumlayalım: Üçgenin kenar uzunlukları \( a, b, c \) olsun. En uzun kenar \( c=20 \) km olsun. \( 90^\circ \) açı, bu kenarın üzerindeki bir köşede olsun. Bu durumda \( 90^\circ \) açı, \( 20 \) km'lik kenarın bir ucunda olamaz, çünkü o zaman üçgen oluşmaz.
En makul yorum şudur: Üçgenin bir dik üçgen olduğu ve dik kenarlarından birinin \( 12 \) km olduğu, hipotenüsün ise \( 20 \) km olduğu varsayılırsa, diğer dik kenarı \( x \) buluruz: \( 12^2 + x^2 = 20^2 \implies x = 16 \) km. Bu durumda kenarlar \( 12, 16, 20 \) olur. En büyük açı \( 90^\circ \) olur ve \( 20 \) km'lik kenarın karşısındadır.
Şimdi, bu dik üçgende \( 20 \) km'lik kenara (hipotenüse) indirilen yüksekliği bulalım. Dik üçgende yükseklik \( h \) için alan formülünden yararlanırız: \( \frac{1}{2} \cdot \text{dik kenar}_1 \cdot \text{dik kenar}_2 = \frac{1}{2} \cdot \text{hipotenüs} \cdot h \).
Dik üçgende, \( 90^\circ \) açının karşısındaki kenar hipotenüstür. Ancak burada, \( 90^\circ \) açının karşısındaki kenar \( 20 \) km olarak verilmiş. Bu durum, sorunun ifadesinde bir çelişki veya farklı bir yorum gerektirebilir. Eğer \( 90^\circ \) açı bu iki ada arasındaki çizgi üzerinde ise, o zaman bu çizgi hipotenüs olmaz.
Soruyu şu şekilde yorumlayalım: Üçgenin iki kenarı \( 12 \) km ve \( x \) km olsun, ve bu iki kenarın arasındaki açı \( 90^\circ \) olsun. O zaman hipotenüs \( 20 \) km olur. Bu durumda \( 12^2 + x^2 = 20^2 \) olur. \( 144 + x^2 = 400 \), \( x^2 = 256 \), \( x = 16 \) olur. Kenarlar \( 12, 16, 20 \) olur. En büyük açı \( 90^\circ \) olur ve bu kenarın karşısındadır.
Ancak soruda "en uzak iki ada arasındaki mesafenin \( 20 \) km olduğunu ve bu iki adanın arasındaki açının \( 90^\circ \) olduğunu gözlemlemiştir" deniyor. Bu, \( 20 \) km'lik kenarın karşısındaki açının \( 90^\circ \) olduğunu ima eder ki bu mümkün değildir (dik üçgende hipotenüs en uzun kenardır ve karşısındaki açı \( 90^\circ \) olamaz).
Soruyu şu şekilde yeniden yorumlayalım: Üçgenin kenar uzunlukları \( a, b, c \) olsun. En uzun kenar \( c=20 \) km olsun. \( 90^\circ \) açı, bu kenarın üzerindeki bir köşede olsun. Bu durumda \( 90^\circ \) açı, \( 20 \) km'lik kenarın bir ucunda olamaz, çünkü o zaman üçgen oluşmaz.
En makul yorum şudur: Üçgenin bir dik üçgen olduğu ve dik kenarlarından birinin \( 12 \) km olduğu, hipotenüsün ise \( 20 \) km olduğu varsayılırsa, diğer dik kenarı \( x \) buluruz: \( 12^2 + x^2 = 20^2 \implies x = 16 \) km. Bu durumda kenarlar \( 12, 16, 20 \) olur. En büyük açı \( 90^\circ \) olur ve \( 20 \) km'lik kenarın karşısındadır.
Şimdi, bu dik üçgende \( 20 \) km'lik kenara (hipotenüse) indirilen yüksekliği bulalım. Dik üçgende yükseklik \( h \) için alan formülünden yararlanırız: \( \frac{1}{2} \cdot \text{dik kenar}_1 \cdot \text{dik kenar}_2 = \frac{1}{2} \cdot \text{hipotenüs} \cdot h \).
- \( \frac{1}{2} \cdot 12 \cdot 16 = \frac{1}{2} \cdot 20 \cdot h \)
- \( 12 \cdot 16 = 20 \cdot h \)
- \( 192 = 20h \)
- \( h = \frac{192}{20} = \frac{96}{10} = 9.6 \) km
Örnek 9:
Bir ABC üçgeninde \( m(\hat{A}) = 30^\circ \) ve \( m(\hat{B}) = 80^\circ \) olarak verilmiştir. Bu üçgende hangi kenarın en kısa olduğunu bulunuz. 📏
Çözüm:
Bir üçgende en kısa kenar, en küçük açının karşısındaki kenardır.
Üçgenin iç açıları toplamı \( 180^\circ \) olduğundan, \( m(\hat{C}) \) açısını hesaplayalım:
En küçük açı \( m(\hat{A}) = 30^\circ \)'dir.
Bu nedenle, en kısa kenar A açısının karşısındaki a kenarıdır. ✅
Üçgenin iç açıları toplamı \( 180^\circ \) olduğundan, \( m(\hat{C}) \) açısını hesaplayalım:
- \( m(\hat{A}) + m(\hat{B}) + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( 30^\circ + 80^\circ + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( 110^\circ + m(\hat{C}) = 180^\circ \)
- \( m(\hat{C}) = 180^\circ - 110^\circ = 70^\circ \)
En küçük açı \( m(\hat{A}) = 30^\circ \)'dir.
Bu nedenle, en kısa kenar A açısının karşısındaki a kenarıdır. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-ucgende-kenar-ve-aci-iliskisi/sorular