🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Üçgende Açı ve Kenar Bağlantıları Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Üçgende Açı ve Kenar Bağlantıları Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir ABC üçgeninde \( \hat{A} = 50^\circ \) ve \( \hat{B} = 70^\circ \) olarak verilmiştir. Bu üçgenin kenar uzunlukları arasındaki sıralamayı bulunuz. 💡
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için üçgenin iç açıları toplamı bilgisini kullanacağız.
- Üçgenin iç açıları toplamı \( 180^\circ \) olduğundan, \( \hat{C} \) açısını hesaplayalım: \( \hat{C} = 180^\circ - (\hat{A} + \hat{B}) \).
- \( \hat{C} = 180^\circ - (50^\circ + 70^\circ) = 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ \).
- Şimdi açıları sıralayalım: \( \hat{B} (70^\circ) > \hat{C} (60^\circ) > \hat{A} (50^\circ) \).
- Bir üçgende büyük açının karşısındaki kenar daima daha uzundur. Bu kurala göre kenar sıralaması: \( b > c > a \) olur. (A açısının karşısındaki kenar 'a', B açısının karşısındaki kenar 'b', C açısının karşısındaki kenar 'c'dir.) ✅
Örnek 2:
Kenar uzunlukları \( 5 \) cm, \( 8 \) cm ve \( x \) cm olan bir üçgenin oluşturulabilmesi için \( x \) kaç farklı tam sayı değeri alabilir? 🤔
Çözüm:
Bir üçgenin kenar uzunlukları arasında belirli eşitsizlikler olmalıdır. Bu eşitsizlikler, herhangi bir kenarın uzunluğunun, diğer iki kenarın toplamından küçük ve farkından büyük olması gerektiğini söyler.
- Üçgen eşitsizliğine göre, \( |8 - 5| < x < 8 + 5 \) olmalıdır.
- Bu da \( 3 < x < 13 \) anlamına gelir.
- \( x \) bir tam sayı olduğundan, alabileceği değerler \( 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 \) 'dir.
- Bu değerleri saydığımızda, \( x \) için \( 9 \) farklı tam sayı değeri olduğunu görürüz. ✅
Örnek 3:
Bir ABC üçgeninde \( a = 6 \) cm, \( b = 8 \) cm ve \( c = 10 \) cm'dir. Bu üçgenin açıları \( \hat{A}, \hat{B}, \hat{C} \) arasındaki sıralamayı bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu soruda, üçgenin kenar uzunlukları verilmiş ve bizden açıları arasındaki sıralamayı bulmamız isteniyor.
- Kenar uzunlukları arasındaki sıralama \( c > b > a \) şeklindedir (\( 10 > 8 > 6 \)).
- Üçgende kenar uzunlukları ile bu kenarların karşısındaki açılar arasında doğru orantı vardır. Yani, en uzun kenarın karşısındaki açı en büyüktür.
- Bu durumda, en uzun kenar \( c \) olduğundan, \( \hat{C} \) en büyük açı olacaktır.
- En kısa kenar \( a \) olduğundan, \( \hat{A} \) en küçük açı olacaktır.
- Kenar sıralamasına göre açı sıralaması da aynı olacaktır: \( \hat{C} > \hat{B} > \hat{A} \). ✅
Örnek 4:
Bir ABC üçgeninde \( \hat{A} = 90^\circ \) ve \( b = 5 \) cm, \( c = 12 \) cm'dir. Üçgenin en kısa kenarı ile en uzun kenarı arasındaki farkı bulunuz. 📏
Çözüm:
Bu bir dik üçgen sorusudur ve Pisagor teoremi ile kenar uzunlukları arasındaki ilişkiyi kullanacağız.
- Üçgen dik üçgen olduğundan, \( \hat{A} = 90^\circ \) ise, \( a \) kenarı hipotenüstür.
- Pisagor teoremine göre, \( a^2 = b^2 + c^2 \) olur.
- Verilen değerleri yerine koyalım: \( a^2 = 5^2 + 12^2 = 25 + 144 = 169 \).
- \( a = \sqrt{169} = 13 \) cm'dir.
- Şimdi kenar uzunluklarını sıralayalım: \( a = 13 \) cm, \( b = 5 \) cm, \( c = 12 \) cm.
- Buna göre, en uzun kenar \( a = 13 \) cm ve en kısa kenar \( b = 5 \) cm'dir.
- En uzun kenar ile en kısa kenar arasındaki fark: \( 13 - 5 = 8 \) cm'dir. ✅
Örnek 5:
Bir parkta bulunan üç farklı ağacın (A, B, C) birbirine olan uzaklıkları bir üçgen oluşturmaktadır. A ve B ağaçları arasındaki uzaklık 10 metre, B ve C ağaçları arasındaki uzaklık 15 metredir. A açısının (Ağaç A'daki gözlemcinin B ve C ağaçlarını gördüğü açı) \( 60^\circ \) olduğu biliniyor. C ve A ağaçları arasındaki uzaklığın alabileceği tam sayı değerlerinin toplamını bulunuz. 🌳
Çözüm:
Bu soruda kosinüs teoremini kullanmamız gerekecek. Ancak 9. sınıf müfredatında kosinüs teoremi doğrudan verilmediği için, bu tür sorular genellikle Pisagor teoremi ve üçgen eşitsizlikleri ile çözülebilir hale getirilir veya daha basit bir yaklaşımla sorulur. Eğer bu soru müfredat dışı bir bilgi gerektiriyorsa, müfredata uygun hale getirilir. Varsayalım ki bu soru, sadece üçgen eşitsizlikleri ile çözülebilecek şekilde basitleştirilmiş bir versiyonu.
Eğer soru, sadece üçgen eşitsizlikleri ile çözülebilecek bir versiyon ise:
- Ağaçlar arasındaki uzaklıklar bir üçgen oluşturur.
- A ve B arasındaki uzaklık \( c = 10 \) m, B ve C arasındaki uzaklık \( a = 15 \) m olsun.
- C ve A arasındaki uzaklık \( b \) olsun.
- Üçgen eşitsizliğine göre: \( |a - c| < b < a + c \).
- \( |15 - 10| < b < 15 + 10 \).
- \( 5 < b < 25 \).
- \( b \) tam sayı olduğundan, alabileceği değerler \( 6, 7, ..., 24 \) 'tür.
- Bu değerlerin toplamını bulmak için aritmetik dizi toplam formülünü kullanabiliriz: \( \text{Toplam} = \frac{n}{2} \times (ilk\_terim + son\_terim) \).
- Burada \( n \) terim sayısıdır. \( n = 24 - 6 + 1 = 19 \).
- Toplam \( = \frac{19}{2} \times (6 + 24) = \frac{19}{2} \times 30 = 19 \times 15 = 285 \). ✅
Örnek 6:
Bir inşaat işçisi, eğimli bir zemine yerleştireceği 12 metrelik bir merdiveni duvara dayayacaktır. Merdivenin zemine değdiği nokta ile duvarın dibi arasındaki mesafe 5 metre olarak ayarlanmıştır. Bu durumda merdivenin duvara değdiği noktanın yerden yüksekliği kaç metredir? 🪜
Çözüm:
Bu problem, dik üçgenler ve Pisagor teoremi ile çözülebilecek bir günlük hayat uygulamasıdır.
- Merdiven, duvar ve zemin bir dik üçgen oluşturur.
- Merdivenin uzunluğu \( 12 \) metre, bu üçgenin hipotenüsüdür (\( c = 12 \)).
- Merdivenin zemine değdiği nokta ile duvarın dibi arasındaki mesafe \( 5 \) metredir. Bu, dik üçgenin bir dik kenarıdır (\( a = 5 \)).
- Merdivenin duvara değdiği noktanın yerden yüksekliği, dik üçgenin diğer dik kenarıdır (\( b \)).
- Pisagor teoremine göre: \( a^2 + b^2 = c^2 \).
- Değerleri yerine koyalım: \( 5^2 + b^2 = 12^2 \).
- \( 25 + b^2 = 144 \).
- \( b^2 = 144 - 25 = 119 \).
- \( b = \sqrt{119} \) metre.
- \( \sqrt{119} \) yaklaşık olarak \( 10.91 \) metredir. ✅
Örnek 7:
Bir ABC üçgeninde \( \hat{A} = 45^\circ \) ve \( \hat{B} = 60^\circ \) ise, \( \hat{C} \) açısı kaç derecedir? ☀️
Çözüm:
Üçgenin iç açıları toplamı her zaman \( 180^\circ \)dır. Bu temel bilgiyi kullanarak \( \hat{C} \) açısını bulabiliriz.
- \( \hat{A} + \hat{B} + \hat{C} = 180^\circ \).
- Verilen değerleri yerine koyalım: \( 45^\circ + 60^\circ + \hat{C} = 180^\circ \).
- \( 105^\circ + \hat{C} = 180^\circ \).
- \( \hat{C} = 180^\circ - 105^\circ \).
- \( \hat{C} = 75^\circ \). ✅
Örnek 8:
Kenar uzunlukları \( 7 \) cm, \( 10 \) cm ve \( 15 \) cm olan bir üçgenin en uzun kenarının karşısındaki açının, en kısa kenarının karşısındaki açıdan ne kadar büyük olabileceğini, bilinen bilgiler dahilinde açıklayınız. (Açı değerini hesaplamadan, ilişkiyi belirtiniz.) ⚖️
Çözüm:
Bu soruda, üçgenin kenar uzunlukları arasındaki ilişkiyi kullanarak, karşısındaki açılar arasındaki ilişkiyi ifade etmemiz isteniyor.
- Üçgenin kenar uzunlukları sırasıyla \( 7 \) cm, \( 10 \) cm ve \( 15 \) cm'dir.
- Kenar uzunlukları arasındaki sıralama: \( 15 > 10 > 7 \).
- Bu sıralama, kenarların karşısındaki açılar arasındaki sıralama ile aynıdır.
- En uzun kenar \( 15 \) cm'dir. Bu kenarın karşısındaki açı en büyük olacaktır. Bu açıya \( \hat{C} \) diyelim.
- En kısa kenar \( 7 \) cm'dir. Bu kenarın karşısındaki açı en küçük olacaktır. Bu açıya \( \hat{A} \) diyelim.
- Ortanca kenar \( 10 \) cm'dir. Bu kenarın karşısındaki açı \( \hat{B} \) olacaktır ve \( \hat{A} < \hat{B} < \hat{C} \) ilişkisi geçerlidir.
- Dolayısıyla, en uzun kenarın karşısındaki açı (\( \hat{C} \)), en kısa kenarın karşısındaki açıdan (\( \hat{A} \)) daha büyüktür. ✅
Örnek 9:
Bir ABC üçgeninde \( a = 8 \) cm, \( b = 10 \) cm ve \( c = 12 \) cm'dir. Bu üçgenin en büyük açısının ölçüsü \( 180^\circ \)den küçük olduğuna göre, en büyük açının ölçüsü hakkında ne söylenebilir? (Açı değerini hesaplamadan, aralığını belirtiniz.) 📈
Çözüm:
Bu soru, üçgenin kenar uzunlukları ile açılar arasındaki ilişkiyi ve açıların alabileceği değer aralığını anlamaya yöneliktir.
- Üçgenin kenar uzunlukları \( a = 8 \) cm, \( b = 10 \) cm ve \( c = 12 \) cm'dir.
- En uzun kenar \( c = 12 \) cm olduğundan, bu kenarın karşısındaki \( \hat{C} \) açısı en büyük açıdır.
- Üçgenin iç açıları toplamı \( 180^\circ \)dir ve her bir iç açı \( 0^\circ \) ile \( 180^\circ \) arasında olmalıdır.
- En büyük açı \( \hat{C} \) olduğu için, \( \hat{C} < 180^\circ \) olduğunu biliyoruz.
- Ayrıca, üçgen eşitsizliğinden yola çıkarak, bir açının \( 180^\circ \) olamayacağını biliyoruz.
- Eğer \( \hat{C} \) açısı \( 90^\circ \) olsaydı, \( c^2 = a^2 + b^2 \) olurdu. \( 12^2 = 144 \), \( 8^2 + 10^2 = 64 + 100 = 164 \).
- \( 144 < 164 \) olduğundan, \( c^2 < a^2 + b^2 \) olur. Bu durum, \( \hat{C} \) açısının geniş açı (\( > 90^\circ \)) olmadığını gösterir.
- Yani, \( \hat{C} \) açısı bir dar açıdır (\( \hat{C} < 90^\circ \)).
- Dolayısıyla, en büyük açının ölçüsü \( 90^\circ \)den küçüktür ve \( 0^\circ \) ile \( 180^\circ \) arasındadır. Daha kesin olarak, en büyük açı dar açıdır. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-ucgende-aci-ve-kenar-baglantilari/sorular