💡 9. Sınıf Matematik: Tek Nicel Değişkenli Veri Dağılımlarına Dayalı Yorumlar Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir sınıftaki 10 öğrencinin matematik sınavından aldığı notlar aşağıdaki gibidir: 75, 80, 65, 90, 85, 70, 95, 80, 75, 85 Bu veri grubunun aritmetik ortalamasını bulunuz. 💡
Çözüm ve Açıklama
Veri grubunun aritmetik ortalamasını bulmak için tüm değerleri toplar ve veri sayısına böleriz.
Adım 1: Veri grubundaki tüm notları toplayalım. \( 75 + 80 + 65 + 90 + 85 + 70 + 95 + 80 + 75 + 85 = 800 \)
Adım 2: Toplam not sayısını (veri sayısı) belirleyelim. Veri sayısı 10'dur.
Adım 3: Toplam notu veri sayısına bölelim. \( \text{Ortalama} = \frac{800}{10} = 80 \)
Bu veri grubunun aritmetik ortalaması 80'dir. ✅
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir manavda satılan elmaların günlük kilogram satış miktarları bir hafta boyunca şu şekilde gerçekleşmiştir: Pazartesi: 120 kg, Salı: 150 kg, Çarşamba: 130 kg, Perşembe: 160 kg, Cuma: 140 kg, Cumartesi: 180 kg, Pazar: 170 kg Bu veri grubunun medyanını (ortanca değerini) bulunuz. 📌
Çözüm ve Açıklama
Medyanı bulmak için veri grubunu küçükten büyüğe sıralamalıyız.
Adım 1: Veri grubunu küçükten büyüğe sıralayalım: 120, 130, 140, 150, 160, 170, 180
Adım 2: Veri sayısı tek ise ortadaki değer medyan olur. Veri sayısı çift ise ortadaki iki değerin ortalaması medyan olur. Bu veri grubunda 7 değer vardır (tek sayı).
Adım 3: Ortadaki değer 150'dir. \( \text{Medyan} = 150 \)
Manavın bir haftalık elma satış miktarının medyanı 150 kg'dır. 👉
3
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir şirkette çalışan 8 personelin aylık maaşları TL olarak şu şekildedir: 3500, 4000, 3800, 4200, 4000, 3600, 4500, 4000 Bu veri grubunun modunu (tepe değerini) bulunuz. 🌟
Çözüm ve Açıklama
Mod, veri grubunda en çok tekrar eden değerdir.
Adım 1: Veri grubundaki her bir değerin kaç kez tekrar ettiğini inceleyelim.
Adım 2: 3500: 1 kez 3600: 1 kez 3800: 1 kez 4000: 3 kez 4200: 1 kez 4500: 1 kez
Adım 3: En çok tekrar eden değer 4000'dir.
Bu veri grubunun modu 4000 TL'dir. 🎉
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir sporcu 5 gün boyunca yaptığı antrenmanlarda koştuğu mesafeler (km) şöyledir: 5, 7, 6, 8, 6 Bu veri grubunun açıklık değerini bulunuz. 📏
Çözüm ve Açıklama
Açıklık, veri grubundaki en büyük değer ile en küçük değer arasındaki farktır.
Adım 1: Veri grubundaki en büyük değeri belirleyelim. En büyük değer 8'dir.
Adım 2: Veri grubundaki en küçük değeri belirleyelim. En küçük değer 5'tir.
Adım 3: En büyük değerden en küçük değeri çıkaralım. \( \text{Açıklık} = 8 - 5 = 3 \)
Adım 2: Medyanı Hesaplama Notları küçükten büyüğe sıralayalım: 70, 75, 80, 85, 90 Veri sayısı tek olduğu için ortadaki değer medyan olur. Medyan: 80
Adım 3: Farkı Hesaplama Aritmetik Ortalama - Medyan = \( 80 - 80 = 0 \)
Öğrencinin notlarının aritmetik ortalaması ile medyanı arasındaki fark 0'dır. 💯
6
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir markette satılan 5 farklı ürünün fiyatları (TL) aşağıdaki gibidir: 15, 25, 20, 30, 25 Bu ürünlerin fiyatlarının modunu ve açıklığını bulunuz. 🛒
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda hem mod hem de açıklık değerlerini bulmamız isteniyor.
Adım 1: Modu Bulma Veri grubunda en çok tekrar eden değer 25'tir. Mod = 25 TL
Adım 2: Açıklığı Bulma En büyük değer: 30 En küçük değer: 15 Açıklık = En büyük değer - En küçük değer Açıklık = \( 30 - 15 = 15 \) TL
Market ürünlerinin fiyatlarının modu 25 TL, açıklığı ise 15 TL'dir. 💰
7
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir okuldaki 6 öğrencinin boy uzunlukları (cm) şu şekildedir: 155, 160, 150, 165, 155, 170 Bu veri grubunun medyanını ve açıklığını bulunuz. 📏
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda hem medyan hem de açıklık değerlerini hesaplayacağız.
Adım 1: Medyanı Hesaplama Veri grubunu küçükten büyüğe sıralayalım: 150, 155, 155, 160, 165, 170 Veri sayısı çift (6). Ortadaki iki değer 155 ve 160'tır. Medyan = \( \frac{155 + 160}{2} = \frac{315}{2} = 157.5 \) cm
Adım 2: Açıklığı Hesaplama En büyük değer: 170 En küçük değer: 150 Açıklık = \( 170 - 150 = 20 \) cm
Öğrencilerin boy uzunluklarının medyanı 157.5 cm, açıklığı ise 20 cm'dir. 🧍
8
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
Bir fabrikada üretilen 7 farklı ürünün ağırlıkları (gram) şu şekildedir: 50, 55, 60, 55, 65, 55, 70 Bu veri grubunun aritmetik ortalaması ile modu arasındaki farkı bulunuz. ⚖️
Çözüm ve Açıklama
Önce aritmetik ortalamayı, sonra modu hesaplayıp farklarını bulacağız.
Adım 2: Modu Bulma Veri grubunda en çok tekrar eden değer 55'tir. Mod = 55 gram
Adım 3: Farkı Hesaplama Aritmetik Ortalama - Mod = \( 58.57 - 55 = 3.57 \) gram
Ürün ağırlıklarının aritmetik ortalaması ile modu arasındaki fark yaklaşık olarak 3.57 gram'dır. ⚖️
9. Sınıf Matematik: Tek Nicel Değişkenli Veri Dağılımlarına Dayalı Yorumlar Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir sınıftaki 10 öğrencinin matematik sınavından aldığı notlar aşağıdaki gibidir: 75, 80, 65, 90, 85, 70, 95, 80, 75, 85 Bu veri grubunun aritmetik ortalamasını bulunuz. 💡
Çözüm:
Veri grubunun aritmetik ortalamasını bulmak için tüm değerleri toplar ve veri sayısına böleriz.
Adım 1: Veri grubundaki tüm notları toplayalım. \( 75 + 80 + 65 + 90 + 85 + 70 + 95 + 80 + 75 + 85 = 800 \)
Adım 2: Toplam not sayısını (veri sayısı) belirleyelim. Veri sayısı 10'dur.
Adım 3: Toplam notu veri sayısına bölelim. \( \text{Ortalama} = \frac{800}{10} = 80 \)
Bu veri grubunun aritmetik ortalaması 80'dir. ✅
Örnek 2:
Bir manavda satılan elmaların günlük kilogram satış miktarları bir hafta boyunca şu şekilde gerçekleşmiştir: Pazartesi: 120 kg, Salı: 150 kg, Çarşamba: 130 kg, Perşembe: 160 kg, Cuma: 140 kg, Cumartesi: 180 kg, Pazar: 170 kg Bu veri grubunun medyanını (ortanca değerini) bulunuz. 📌
Çözüm:
Medyanı bulmak için veri grubunu küçükten büyüğe sıralamalıyız.
Adım 1: Veri grubunu küçükten büyüğe sıralayalım: 120, 130, 140, 150, 160, 170, 180
Adım 2: Veri sayısı tek ise ortadaki değer medyan olur. Veri sayısı çift ise ortadaki iki değerin ortalaması medyan olur. Bu veri grubunda 7 değer vardır (tek sayı).
Adım 3: Ortadaki değer 150'dir. \( \text{Medyan} = 150 \)
Manavın bir haftalık elma satış miktarının medyanı 150 kg'dır. 👉
Örnek 3:
Bir şirkette çalışan 8 personelin aylık maaşları TL olarak şu şekildedir: 3500, 4000, 3800, 4200, 4000, 3600, 4500, 4000 Bu veri grubunun modunu (tepe değerini) bulunuz. 🌟
Çözüm:
Mod, veri grubunda en çok tekrar eden değerdir.
Adım 1: Veri grubundaki her bir değerin kaç kez tekrar ettiğini inceleyelim.
Adım 2: 3500: 1 kez 3600: 1 kez 3800: 1 kez 4000: 3 kez 4200: 1 kez 4500: 1 kez
Adım 3: En çok tekrar eden değer 4000'dir.
Bu veri grubunun modu 4000 TL'dir. 🎉
Örnek 4:
Bir sporcu 5 gün boyunca yaptığı antrenmanlarda koştuğu mesafeler (km) şöyledir: 5, 7, 6, 8, 6 Bu veri grubunun açıklık değerini bulunuz. 📏
Çözüm:
Açıklık, veri grubundaki en büyük değer ile en küçük değer arasındaki farktır.
Adım 1: Veri grubundaki en büyük değeri belirleyelim. En büyük değer 8'dir.
Adım 2: Veri grubundaki en küçük değeri belirleyelim. En küçük değer 5'tir.
Adım 3: En büyük değerden en küçük değeri çıkaralım. \( \text{Açıklık} = 8 - 5 = 3 \)
Adım 2: Medyanı Hesaplama Notları küçükten büyüğe sıralayalım: 70, 75, 80, 85, 90 Veri sayısı tek olduğu için ortadaki değer medyan olur. Medyan: 80
Adım 3: Farkı Hesaplama Aritmetik Ortalama - Medyan = \( 80 - 80 = 0 \)
Öğrencinin notlarının aritmetik ortalaması ile medyanı arasındaki fark 0'dır. 💯
Örnek 6:
Bir markette satılan 5 farklı ürünün fiyatları (TL) aşağıdaki gibidir: 15, 25, 20, 30, 25 Bu ürünlerin fiyatlarının modunu ve açıklığını bulunuz. 🛒
Çözüm:
Bu soruda hem mod hem de açıklık değerlerini bulmamız isteniyor.
Adım 1: Modu Bulma Veri grubunda en çok tekrar eden değer 25'tir. Mod = 25 TL
Adım 2: Açıklığı Bulma En büyük değer: 30 En küçük değer: 15 Açıklık = En büyük değer - En küçük değer Açıklık = \( 30 - 15 = 15 \) TL
Market ürünlerinin fiyatlarının modu 25 TL, açıklığı ise 15 TL'dir. 💰
Örnek 7:
Bir okuldaki 6 öğrencinin boy uzunlukları (cm) şu şekildedir: 155, 160, 150, 165, 155, 170 Bu veri grubunun medyanını ve açıklığını bulunuz. 📏
Çözüm:
Bu soruda hem medyan hem de açıklık değerlerini hesaplayacağız.
Adım 1: Medyanı Hesaplama Veri grubunu küçükten büyüğe sıralayalım: 150, 155, 155, 160, 165, 170 Veri sayısı çift (6). Ortadaki iki değer 155 ve 160'tır. Medyan = \( \frac{155 + 160}{2} = \frac{315}{2} = 157.5 \) cm
Adım 2: Açıklığı Hesaplama En büyük değer: 170 En küçük değer: 150 Açıklık = \( 170 - 150 = 20 \) cm
Öğrencilerin boy uzunluklarının medyanı 157.5 cm, açıklığı ise 20 cm'dir. 🧍
Örnek 8:
Bir fabrikada üretilen 7 farklı ürünün ağırlıkları (gram) şu şekildedir: 50, 55, 60, 55, 65, 55, 70 Bu veri grubunun aritmetik ortalaması ile modu arasındaki farkı bulunuz. ⚖️
Çözüm:
Önce aritmetik ortalamayı, sonra modu hesaplayıp farklarını bulacağız.