🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Pisagor Ve Öklit Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Pisagor Ve Öklit Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir dik üçgenin dik kenar uzunlukları 6 birim ve 8 birimdir. Bu üçgenin hipotenüs uzunluğunu bulunuz. 📐
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için Pisagor Teoremi'ni kullanacağız.
Pisagor Teoremi'ne göre, bir dik üçgende dik kenarların karelerinin toplamı, hipotenüsün karesine eşittir.
Formülümüz: \( a^2 + b^2 = c^2 \)
Burada \( a \) ve \( b \) dik kenar uzunlukları, \( c \) ise hipotenüs uzunluğudur.
Verilen kenar uzunlukları: \( a = 6 \) birim ve \( b = 8 \) birimdir.
Şimdi bu değerleri formülde yerine koyalım:
Pisagor Teoremi'ne göre, bir dik üçgende dik kenarların karelerinin toplamı, hipotenüsün karesine eşittir.
Formülümüz: \( a^2 + b^2 = c^2 \)
Burada \( a \) ve \( b \) dik kenar uzunlukları, \( c \) ise hipotenüs uzunluğudur.
Verilen kenar uzunlukları: \( a = 6 \) birim ve \( b = 8 \) birimdir.
Şimdi bu değerleri formülde yerine koyalım:
- \( 6^2 + 8^2 = c^2 \)
- \( 36 + 64 = c^2 \)
- \( 100 = c^2 \)
- \( c = \sqrt{100} \)
- \( c = 10 \)
Örnek 2:
Bir dik üçgenin hipotenüs uzunluğu 13 birim ve bir dik kenar uzunluğu 5 birimdir. Diğer dik kenar uzunluğunu bulunuz. 🤔
Çözüm:
Yine Pisagor Teoremi'ni kullanacağız: \( a^2 + b^2 = c^2 \)
Bu sefer hipotenüs \( c = 13 \) birim ve bir dik kenar (örneğin \( a \)) \( 5 \) birim verilmiş.
Diğer dik kenarı \( b \) bulmak istiyoruz.
Değerleri formülde yerine koyalım:
Bu sefer hipotenüs \( c = 13 \) birim ve bir dik kenar (örneğin \( a \)) \( 5 \) birim verilmiş.
Diğer dik kenarı \( b \) bulmak istiyoruz.
Değerleri formülde yerine koyalım:
- \( 5^2 + b^2 = 13^2 \)
- \( 25 + b^2 = 169 \)
- \( b^2 = 169 - 25 \)
- \( b^2 = 144 \)
- \( b = \sqrt{144} \)
- \( b = 12 \)
Örnek 3:
Bir ABC dik üçgeninde, C açısı \( 90^\circ \) dir. AC kenarı 7 cm ve BC kenarı 24 cm'dir. Bu üçgenin çevresini hesaplayınız. 📏
Çözüm:
Üçgenin çevresini bulmak için tüm kenar uzunluklarını bilmemiz gerekiyor.
AC ve BC dik kenarları verilmiş. Hipotenüs AB'yi bulmak için Pisagor Teoremi'ni kullanacağız: \( AC^2 + BC^2 = AB^2 \)
AC ve BC dik kenarları verilmiş. Hipotenüs AB'yi bulmak için Pisagor Teoremi'ni kullanacağız: \( AC^2 + BC^2 = AB^2 \)
- \( 7^2 + 24^2 = AB^2 \)
- \( 49 + 576 = AB^2 \)
- \( 625 = AB^2 \)
- \( AB = \sqrt{625} \)
- \( AB = 25 \) cm
- Çevre = \( 7 + 24 + 25 \)
- Çevre = \( 56 \) cm
Örnek 4:
Bir ABC dik üçgeninde \( \angle C = 90^\circ \) dir. AB (hipotenüs) kenarı 15 birim ve AC kenarı 9 birimdir. BC kenarının uzunluğunu bulunuz. ➡️
Çözüm:
Bu soruda da Pisagor Teoremi'ni uygulayacağız: \( a^2 + b^2 = c^2 \)
Hipotenüs \( c = 15 \) birim ve bir dik kenar \( b = 9 \) birim olarak verilmiş. Diğer dik kenarı \( a \) bulacağız.
Formülü şu şekilde düzenleyebiliriz: \( a^2 = c^2 - b^2 \)
Değerleri yerine koyalım:
Hipotenüs \( c = 15 \) birim ve bir dik kenar \( b = 9 \) birim olarak verilmiş. Diğer dik kenarı \( a \) bulacağız.
Formülü şu şekilde düzenleyebiliriz: \( a^2 = c^2 - b^2 \)
Değerleri yerine koyalım:
- \( a^2 = 15^2 - 9^2 \)
- \( a^2 = 225 - 81 \)
- \( a^2 = 144 \)
- \( a = \sqrt{144} \)
- \( a = 12 \)
Örnek 5:
Bir parkın içinde, A noktasından C noktasına giden iki yol bulunmaktadır. Birinci yol, doğrudan A'dan C'ye giden düz bir yoldur. İkinci yol ise önce B noktasına gidip oradan C'ye ulaşan iki ayrı düz yoldan oluşmaktadır. A, B ve C noktaları bir dik üçgenin köşeleri olup, C açısı \( 90^\circ \) dir. AC yolu 8 metre ve BC yolu 6 metredir. Bir kişi birinci yolu kullanarak A'dan C'ye gittiğinde kaç metre yürümüş olur? Eğer ikinci yolu kullanarak A'dan B'ye ve sonra B'den C'ye giderse toplam kaç metre yürümüş olur? 🚶♀️🚶♂️
Çözüm:
Bu soruda Pisagor Teoremi ve temel mesafe hesaplamalarını kullanacağız.
Verilenler:
Bu yol, dik üçgenin AC kenarıdır. Dolayısıyla yürünecek mesafe 8 metredir. 🛣️
İkinci Yol: A'dan B'ye, sonra B'den C'ye
Bu yolun toplam uzunluğunu bulmak için önce A'dan B'ye olan mesafeyi (hipotenüs) hesaplamalıyız.
Pisagor Teoremi: \( AC^2 + BC^2 = AB^2 \)
Verilenler:
- Dik üçgen ABC, \( \angle C = 90^\circ \)
- AC = 8 metre
- BC = 6 metre
Bu yol, dik üçgenin AC kenarıdır. Dolayısıyla yürünecek mesafe 8 metredir. 🛣️
İkinci Yol: A'dan B'ye, sonra B'den C'ye
Bu yolun toplam uzunluğunu bulmak için önce A'dan B'ye olan mesafeyi (hipotenüs) hesaplamalıyız.
Pisagor Teoremi: \( AC^2 + BC^2 = AB^2 \)
- \( 8^2 + 6^2 = AB^2 \)
- \( 64 + 36 = AB^2 \)
- \( 100 = AB^2 \)
- \( AB = \sqrt{100} \)
- \( AB = 10 \) metre
- Toplam Mesafe = \( 10 + 6 \)
- Toplam Mesafe = \( 16 \) metre
- Birinci yolu kullanırsa 8 metre yürür.
- İkinci yolu kullanırsa toplam 16 metre yürür.
Örnek 6:
Bir inşaat işçisi, 5 metre yüksekliğindeki bir duvarın üzerine bir merdiven dayayacaktır. Merdivenin duvara tam dik olarak yerleştirilmesi istenmiyor; merdivenin alt ucunun duvardan 3 metre uzağa konulması planlanıyor. Bu durumda kullanılacak merdivenin uzunluğu kaç metre olmalıdır? 🪜
Çözüm:
Bu problem, bir dik üçgen oluşturduğumuz için Pisagor Teoremi ile çözülebilir.
Dik üçgenin dik kenarları şunlardır:
Değerleri yerine koyalım:
Dik üçgenin dik kenarları şunlardır:
- Duvarın yüksekliği (bir dik kenar): \( a = 5 \) metre
- Merdivenin alt ucunun duvardan uzaklığı (diğer dik kenar): \( b = 3 \) metre
- Merdivenin uzunluğu (hipotenüs): \( c \)
Değerleri yerine koyalım:
- \( 5^2 + 3^2 = c^2 \)
- \( 25 + 9 = c^2 \)
- \( 34 = c^2 \)
- \( c = \sqrt{34} \)
Örnek 7:
Bir televizyon ekranının boyutu, köşegen uzunluğu ile ifade edilir. 40 inçlik bir televizyonun ekranı, genişliği 35 inç olan dikdörtgen şeklinde bir panel kullanılarak üretilmiştir. Bu televizyonun yüksekliği kaç inçtir? (İpucu: Dikdörtgenin köşegeni, kenarlar ile bir dik üçgen oluşturur.) 📺
Çözüm:
Bu soruda, dikdörtgenin köşegeninin oluşturduğu dik üçgeni kullanarak Pisagor Teoremi'ni uygulayacağız.
Dikdörtgenin kenarları dik üçgenin dik kenarları, köşegeni ise hipotenüs olur.
Verilenler:
Yüksekliği bulmak için formülü düzenleyelim: \( b^2 = c^2 - a^2 \)
Değerleri yerine koyalım:
Dikdörtgenin kenarları dik üçgenin dik kenarları, köşegeni ise hipotenüs olur.
Verilenler:
- Köşegen (hipotenüs): \( c = 40 \) inç
- Genişlik (bir dik kenar): \( a = 35 \) inç
- Yükseklik (diğer dik kenar): \( b \)
Yüksekliği bulmak için formülü düzenleyelim: \( b^2 = c^2 - a^2 \)
Değerleri yerine koyalım:
- \( b^2 = 40^2 - 35^2 \)
- \( b^2 = 1600 - 1225 \)
- \( b^2 = 375 \)
- \( b = \sqrt{375} \)
Örnek 8:
Bir ABC dik üçgeninde \( \angle C = 90^\circ \) dir. CD, C noktasından AB kenarına indirilen dikmedir. AC = 6 birim ve BC = 8 birimdir. Buna göre CD (yükseklik) uzunluğunu bulunuz. ⛰️
Çözüm:
Bu soruda hem Pisagor Teoremi'ni hem de Öklit'in Yükseklik Teoremi'ni kullanabiliriz. Ancak 9. sınıf müfredatı gereği, Öklit'in alan bağıntısını kullanarak daha basit bir çözüm üreteceğiz.
Önce Pisagor Teoremi ile AB (hipotenüs) uzunluğunu bulalım:
\( AC^2 + BC^2 = AB^2 \)
1. Dik kenarları kullanarak: Alan = \( \frac{1}{2} \times AC \times BC \)
Alan = \( \frac{1}{2} \times 6 \times 8 = \frac{1}{2} \times 48 = 24 \) birim kare.
2. Hipotenüs ve hipotenüse ait yükseklik (CD) kullanarak: Alan = \( \frac{1}{2} \times AB \times CD \)
Alan = \( \frac{1}{2} \times 10 \times CD \)
Her iki alan hesaplaması birbirine eşit olmalıdır:
Önce Pisagor Teoremi ile AB (hipotenüs) uzunluğunu bulalım:
\( AC^2 + BC^2 = AB^2 \)
- \( 6^2 + 8^2 = AB^2 \)
- \( 36 + 64 = AB^2 \)
- \( 100 = AB^2 \)
- \( AB = 10 \) birim
1. Dik kenarları kullanarak: Alan = \( \frac{1}{2} \times AC \times BC \)
Alan = \( \frac{1}{2} \times 6 \times 8 = \frac{1}{2} \times 48 = 24 \) birim kare.
2. Hipotenüs ve hipotenüse ait yükseklik (CD) kullanarak: Alan = \( \frac{1}{2} \times AB \times CD \)
Alan = \( \frac{1}{2} \times 10 \times CD \)
Her iki alan hesaplaması birbirine eşit olmalıdır:
- \( 24 = \frac{1}{2} \times 10 \times CD \)
- \( 24 = 5 \times CD \)
- \( CD = \frac{24}{5} \)
- \( CD = 4.8 \) birim
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-pisagor-ve-oklit/sorular