🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: İstatistik veri araştırma süreci Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: İstatistik veri araştırma süreci Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir okulun 9. sınıf öğrencilerinin en sevdiği renkleri belirlemek için yapılan bir araştırmada aşağıdaki veriler elde edilmiştir:
Mavi, Kırmızı, Yeşil, Mavi, Sarı, Kırmızı, Mavi, Yeşil, Mavi, Kırmızı, Sarı, Mavi.
Bu verileri kullanarak bir frekans tablosu oluşturunuz. 🎨
Mavi, Kırmızı, Yeşil, Mavi, Sarı, Kırmızı, Mavi, Yeşil, Mavi, Kırmızı, Sarı, Mavi.
Bu verileri kullanarak bir frekans tablosu oluşturunuz. 🎨
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için veri toplama ve düzenleme adımlarını izleyeceğiz:
- Adım 1: Verileri Tanımlama
Araştırmada elde edilen veriler, öğrencilerin en sevdiği renklerdir. - Adım 2: Verileri Gruplandırma
Benzer verileri gruplandırarak hangi rengin kaç öğrenci tarafından sevildiğini bulacağız. - Adım 3: Frekansları Belirleme
Her bir rengin kaç kez tekrarlandığını sayacağız. Bu sayılara frekans denir.
- Mavi: 5
- Kırmızı: 3
- Yeşil: 2
- Sarı: 2
Örnek 2:
Bir spor salonuna bir ay boyunca gelen üye sayıları aşağıdaki gibidir:
120, 135, 110, 140, 155, 130, 125, 145, 150, 130, 115, 140, 135, 120, 150.
Bu verileri kullanarak bir çetele tablosu hazırlayınız ve en çok üyeye hangi günlerde gelindiğini belirtiniz. 🏋️♀️
120, 135, 110, 140, 155, 130, 125, 145, 150, 130, 115, 140, 135, 120, 150.
Bu verileri kullanarak bir çetele tablosu hazırlayınız ve en çok üyeye hangi günlerde gelindiğini belirtiniz. 🏋️♀️
Çözüm:
Çetele tablosu, verileri görsel olarak düzenlememize yardımcı olur:
- Adım 1: Verileri Listeleme
Bir aylık üye sayıları verilmiştir. - Adım 2: Çetele Oluşturma
Her bir sayı için çetele çizgileri (genellikle beşli gruplar halinde) kullanacağız.
- 110: | (1)
- 115: | (1)
- 120: || (2)
- 125: | (1)
- 130: || (2)
- 135: || (2)
- 140: || (2)
- 145: | (1)
- 150: || (2)
- 155: | (1)
Örnek 3:
Bir sınıftaki öğrencilerin matematik sınavından aldıkları notlar şöyledir:
85, 90, 75, 80, 95, 70, 85, 90, 75, 80, 85, 90.
Bu verileri kullanarak bir sıklık tablosu oluşturunuz ve en sık tekrar eden notu bulunuz. 📝
85, 90, 75, 80, 95, 70, 85, 90, 75, 80, 85, 90.
Bu verileri kullanarak bir sıklık tablosu oluşturunuz ve en sık tekrar eden notu bulunuz. 📝
Çözüm:
Sıklık tablosu, frekans tablosunun başka bir adıdır ve verilerin kaç kez tekrarlandığını gösterir:
- Adım 1: Verileri Gözden Geçirme
Öğrencilerin matematik sınavı notları listelenmiştir. - Adım 2: Farklı Notları Belirleme
Sınıfta alınan farklı notları belirleyeceğiz. - Adım 3: Her Notun Sıklığını Hesaplama
Her bir notun kaç öğrenci tarafından alındığını sayacağız.
- 70: 1
- 75: 2
- 80: 2
- 85: 3
- 90: 3
- 95: 1
Örnek 4:
Bir markette bir haftada satılan elma miktarları (kilogram olarak) aşağıdaki gibidir:
Pazartesi: 50 kg, Salı: 65 kg, Çarşamba: 45 kg, Perşembe: 70 kg, Cuma: 80 kg, Cumartesi: 95 kg, Pazar: 85 kg.
Bu verileri kullanarak veriyi düzenleme ve veriyi analiz etme adımlarını açıklayınız. 🍎
Pazartesi: 50 kg, Salı: 65 kg, Çarşamba: 45 kg, Perşembe: 70 kg, Cuma: 80 kg, Cumartesi: 95 kg, Pazar: 85 kg.
Bu verileri kullanarak veriyi düzenleme ve veriyi analiz etme adımlarını açıklayınız. 🍎
Çözüm:
Bu günlük hayat örneğinde veri araştırma sürecinin iki önemli adımını inceleyeceğiz:
- Veriyi Düzenleme:
İlk adım, marketin bir haftada sattığı elma miktarlarını anlaşılır bir şekilde sunmaktır. Bu, bir tablo oluşturularak yapılabilir.
- Pazartesi: 50 kg
- Salı: 65 kg
- Çarşamba: 45 kg
- Perşembe: 70 kg
- Cuma: 80 kg
- Cumartesi: 95 kg
- Pazar: 85 kg
- Veriyi Analiz Etme:
Veriyi düzenledikten sonra, bu verilerden anlamlı sonuçlar çıkarmalıyız. Bu, ortalama, en yüksek, en düşük gibi değerleri bularak yapılır. - En Yüksek Satış: Cumartesi günü 95 kg ile en yüksek satış gerçekleşmiştir.
- En Düşük Satış: Çarşamba günü 45 kg ile en düşük satış gerçekleşmiştir.
- Ortalama Satış: Tüm günlerin satış miktarlarını toplayıp gün sayısına bölebiliriz. Toplam = 50 + 65 + 45 + 70 + 80 + 95 + 85 = 490 kg.
Ortalama = \( \frac{490 \text{ kg}}{7 \text{ gün}} = 70 \) kg/gün.
Örnek 5:
Bir internet sitesine gelen ziyaretçi sayıları son 5 gün için aşağıdaki gibidir:
Gün 1: 1500, Gün 2: 1750, Gün 3: 1600, Gün 4: 1900, Gün 5: 1850.
Bu verileri kullanarak bir çizgi grafiği oluşturulması için gerekli adımları açıklayınız ve bu grafiğin bize ne gibi bilgiler vereceğini belirtiniz. 📈
Gün 1: 1500, Gün 2: 1750, Gün 3: 1600, Gün 4: 1900, Gün 5: 1850.
Bu verileri kullanarak bir çizgi grafiği oluşturulması için gerekli adımları açıklayınız ve bu grafiğin bize ne gibi bilgiler vereceğini belirtiniz. 📈
Çözüm:
Çizgi grafiği, verilerdeki değişimi ve eğilimi göstermek için çok kullanışlıdır:
- Adım 1: Eksenleri Belirleme
Yatay eksene (x ekseni) zamanı (günleri) ve dikey eksene (y ekseni) ziyaretçi sayılarını yerleştireceğiz. - Adım 2: Ölçeklendirme
Her iki eksen için uygun bir ölçek belirleyeceğiz. Örneğin, dikey eksende 100'erli artışlar kullanılabilir. - Adım 3: Noktaları İşaretleme
Her gün için ziyaretçi sayısını gösteren noktaları grafikte ilgili yerlere yerleştireceğiz. Örneğin, Gün 1 için (1, 1500), Gün 2 için (2, 1750) gibi. - Adım 4: Noktaları Birleştirme
İşaretlediğimiz noktaları düz çizgilerle birleştireceğiz.
- Ziyaretçi Sayısındaki Değişim: Grafiğe bakarak ziyaretçi sayısının günlere göre nasıl arttığını veya azaldığını kolayca görebiliriz.
- Eğilim (Trend): Genel olarak ziyaretçi sayısında bir artış eğilimi mi var, yoksa düşüş mü var, bunu anlayabiliriz.
- Tepe ve Dip Noktalar: En çok ziyaretçinin hangi gün geldiğini (tepe noktası) ve en az ziyaretçinin hangi gün geldiğini (dip noktası) görsel olarak belirleyebiliriz.
Örnek 6:
Bir sınıftaki öğrencilerin boy uzunlukları (cm olarak) şu şekildedir:
155, 160, 158, 162, 155, 165, 160, 158, 163, 160, 155, 162, 160, 158, 165.
Bu verileri kullanarak bir histogram oluşturmak için öncelikle verileri hangi gruplara ayırmanız gerektiğini ve bu grupların sınırlarını nasıl belirleyeceğinizi açıklayınız. 📏
155, 160, 158, 162, 155, 165, 160, 158, 163, 160, 155, 162, 160, 158, 165.
Bu verileri kullanarak bir histogram oluşturmak için öncelikle verileri hangi gruplara ayırmanız gerektiğini ve bu grupların sınırlarını nasıl belirleyeceğinizi açıklayınız. 📏
Çözüm:
Histogram, verilerin gruplandırılarak çubuklarla gösterildiği bir grafik türüdür. Bu soruda gruplandırma ve sınır belirleme adımlarını açıklayacağız:
- Adım 1: Veri Aralığını Belirleme
En küçük değer 155 cm ve en büyük değer 165 cm'dir. Veri aralığı = En büyük değer - En küçük değer = \( 165 - 155 = 10 \) cm'dir. - Adım 2: Grup Sayısını Belirleme
Genellikle 5 ila 15 grup arasında bir sayı seçilir. Bu örnek için 4 veya 5 grup uygun olabilir. Diyelim ki 5 grup seçelim. - Adım 3: Grup Genişliğini Hesaplama
Grup genişliği = Veri Aralığı / Grup Sayısı. Yaklaşık olarak \( \frac{10}{5} = 2 \) cm olur. - Adım 4: Grupları ve Sınırları Belirleme
En küçük değerden başlayarak grup genişliğini ekleyerek grupları oluştururuz.
- Grup 1: 155 - 157 cm (Bu grupta 155, 155, 155 değerleri bulunur.)
- Grup 2: 158 - 160 cm (Bu grupta 160, 158, 160, 158, 160, 160, 158 değerleri bulunur.)
- Grup 3: 161 - 163 cm (Bu grupta 162, 163, 162 değerleri bulunur.)
- Grup 4: 164 - 166 cm (Bu grupta 165, 165 değerleri bulunur.)
Örnek 7:
Bir kütüphanede son bir haftada ödünç alınan kitap türleri (Roman, Bilim Kurgu, Tarih, Fantastik) aşağıdaki gibidir:
Pazartesi: 15 Roman, 10 Bilim Kurgu, 5 Tarih, 8 Fantastik
Salı: 12 Roman, 8 Bilim Kurgu, 7 Tarih, 10 Fantastik
Çarşamba: 18 Roman, 12 Bilim Kurgu, 6 Tarih, 9 Fantastik
Perşembe: 10 Roman, 7 Bilim Kurgu, 9 Tarih, 11 Fantastik
Cuma: 20 Roman, 15 Bilim Kurgu, 8 Tarih, 12 Fantastik
Cumartesi: 25 Roman, 18 Bilim Kurgu, 10 Tarih, 15 Fantastik
Pazar: 22 Roman, 16 Bilim Kurgu, 9 Tarih, 13 Fantastik.
Bu verileri veri toplama ve veri yorumlama açısından değerlendiriniz. 📚
Pazartesi: 15 Roman, 10 Bilim Kurgu, 5 Tarih, 8 Fantastik
Salı: 12 Roman, 8 Bilim Kurgu, 7 Tarih, 10 Fantastik
Çarşamba: 18 Roman, 12 Bilim Kurgu, 6 Tarih, 9 Fantastik
Perşembe: 10 Roman, 7 Bilim Kurgu, 9 Tarih, 11 Fantastik
Cuma: 20 Roman, 15 Bilim Kurgu, 8 Tarih, 12 Fantastik
Cumartesi: 25 Roman, 18 Bilim Kurgu, 10 Tarih, 15 Fantastik
Pazar: 22 Roman, 16 Bilim Kurgu, 9 Tarih, 13 Fantastik.
Bu verileri veri toplama ve veri yorumlama açısından değerlendiriniz. 📚
Çözüm:
Bu örnekte, kütüphanenin veri toplama ve yorumlama süreçlerini nasıl kullandığını göreceğiz:
- Veri Toplama:
Kütüphane görevlileri, her gün hangi türden kaç kitap ödünç verildiğini sistematik olarak kaydetmişlerdir. Bu, veri toplamanın temelini oluşturur. Kayıtlar, günlere ve kitap türlerine göre düzenlenmiştir. - Veri Yorumlama:
Toplanan veriler aşağıdaki gibi yorumlanabilir:
- En Popüler Kitap Türü: Hangi günlerde hangi tür kitapların daha çok ödünç alındığına bakılarak en popüler türler belirlenebilir. Örneğin, genellikle Roman ve Bilim Kurgu türlerinin daha fazla tercih edildiği görülmektedir.
- Haftalık Trendler: Hafta sonlarında (Cumartesi, Pazar) kitap ödünç alma sayılarının hafta içine göre daha yüksek olduğu gözlemlenebilir.
- Stok Yönetimi: Hangi tür kitapların daha sık ödünç alındığı bilgisi, kütüphanenin hangi kitaplardan daha fazla stok bulundurması gerektiği konusunda karar vermesine yardımcı olur.
- Geliştirme Alanları: Daha az tercih edilen kitap türleri için tanıtım kampanyaları düzenlenebilir veya bu türlerde yeni kitaplar temin edilebilir.
Örnek 8:
Bir anket çalışmasında, 100 kişiye "En sık kullandığınız sosyal medya platformu hangisidir?" sorusu sorulmuştur. Alınan cevaplar aşağıdaki gibidir:
Instagram: 45 kişi, YouTube: 30 kişi, Twitter: 15 kişi, Diğer: 10 kişi.
Bu verileri kullanarak bir daire grafiği oluşturmak için her bir sosyal medya platformunun merkez açısını nasıl hesaplayacağınızı açıklayınız. 🌐
Instagram: 45 kişi, YouTube: 30 kişi, Twitter: 15 kişi, Diğer: 10 kişi.
Bu verileri kullanarak bir daire grafiği oluşturmak için her bir sosyal medya platformunun merkez açısını nasıl hesaplayacağınızı açıklayınız. 🌐
Çözüm:
Daire grafiği, verilerin bir bütünün parçaları olarak gösterilmesinde etkilidir. Her bir parçanın merkez açısını hesaplamak için aşağıdaki adımlar izlenir:
- Adım 1: Toplam Cevap Sayısını Belirleme
Toplam anket yapılan kişi sayısı 100'dür. - Adım 2: Her Kategorinin Oranını Hesaplama
Her bir sosyal medya platformunu kullanan kişi sayısının toplam kişi sayısına oranını bulacağız. - Adım 3: Merkez Açısını Hesaplama
Bir dairenin tamamı \( 360^\circ \) olduğundan, her bir kategorinin oranını \( 360^\circ \) ile çarparak merkez açısını bulacağız.
- Instagram:
Oran = \( \frac{45}{100} \)
Merkez Açısı = \( \frac{45}{100} \times 360^\circ = 0.45 \times 360^\circ = 162^\circ \) - YouTube:
Oran = \( \frac{30}{100} \)
Merkez Açısı = \( \frac{30}{100} \times 360^\circ = 0.30 \times 360^\circ = 108^\circ \) - Twitter:
Oran = \( \frac{15}{100} \)
Merkez Açısı = \( \frac{15}{100} \times 360^\circ = 0.15 \times 360^\circ = 54^\circ \) - Diğer:
Oran = \( \frac{10}{100} \)
Merkez Açısı = \( \frac{10}{100} \times 360^\circ = 0.10 \times 360^\circ = 36^\circ \)
Örnek 9:
Bir sınıftaki öğrencilerin tuttukları takım sayıları aşağıdaki gibidir:
Galatasaray: 12, Fenerbahçe: 15, Beşiktaş: 10, Trabzonspor: 8, Diğer: 5.
Bu verileri kullanarak bir sütun grafiği oluşturulması için her bir takımın temsil edileceği sütunun yüksekliğini nasıl belirleyeceğinizi açıklayınız. ⚽
Galatasaray: 12, Fenerbahçe: 15, Beşiktaş: 10, Trabzonspor: 8, Diğer: 5.
Bu verileri kullanarak bir sütun grafiği oluşturulması için her bir takımın temsil edileceği sütunun yüksekliğini nasıl belirleyeceğinizi açıklayınız. ⚽
Çözüm:
Sütun grafiği, farklı kategoriler arasındaki nicelikleri karşılaştırmak için kullanılır:
- Adım 1: Eksenleri Belirleme
Yatay eksene (x ekseni) takım isimlerini (kategorileri) ve dikey eksene (y ekseni) tutulan takım sayısını (niceliği) yerleştireceğiz. - Adım 4: Sütunları Çizme
Her bir takım için, dikey eksendeki sayısına karşılık gelen yükseklikte bir sütun çizeceğiz.
- Galatasaray: Sütun yüksekliği 12 olacaktır.
- Fenerbahçe: Sütun yüksekliği 15 olacaktır.
- Beşiktaş: Sütun yüksekliği 10 olacaktır.
- Trabzonspor: Sütun yüksekliği 8 olacaktır.
- Diğer: Sütun yüksekliği 5 olacaktır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-istatistik-veri-arastirma-sureci/sorular