🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Gerçek Sayılar ve Gösterimleri Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Gerçek Sayılar ve Gösterimleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki rasyonel sayıları ondalık gösterimle ifade ediniz:
- \( \frac{3}{4} \)
- \( \frac{1}{3} \)
Çözüm:
Bu rasyonel sayıları ondalık gösterimle ifade etmek için payı paydasına böleriz. 💡
- \( \frac{3}{4} \) işlemini yapmak için 3'ü 4'e böleriz:
- 3 ÷ 4 = 0.75
- \( \frac{1}{3} \) işlemini yapmak için 1'i 3'e böleriz:
- 1 ÷ 3 = 0.333...
Örnek 2:
Verilen ondalık gösterimleri rasyonel sayı olarak yazınız:
- \( 0.25 \)
- \( 1.5 \)
Çözüm:
Ondalık gösterimleri rasyonel sayıya çevirirken, virgülden sonraki basamak sayısına dikkat ederiz. 👉
- \( 0.25 \) sayısında virgülden sonra 2 basamak vardır. Bu sayıyı \( \frac{25}{100} \) şeklinde yazabiliriz. Bu kesri sadeleştirdiğimizde \( \frac{1}{4} \) elde ederiz. ✅
- \( 1.5 \) sayısında virgülden sonra 1 basamak vardır. Bu sayıyı \( \frac{15}{10} \) şeklinde yazabiliriz. Bu kesri sadeleştirdiğimizde \( \frac{3}{2} \) elde ederiz. 💡
Örnek 3:
\( \sqrt{16} \) ve \( \sqrt{25} \) sayılarının toplamını bulunuz. Bu sayılar irrasyonel midir, rasyonel midir?
Çözüm:
Öncelikle kareköklerin değerlerini hesaplayalım. ➕
- \( \sqrt{16} \) değeri, karesi 16 olan pozitif sayıdır. Bu sayı 4'tür. Yani \( \sqrt{16} = 4 \).
- \( \sqrt{25} \) değeri, karesi 25 olan pozitif sayıdır. Bu sayı 5'tir. Yani \( \sqrt{25} = 5 \).
\( 4 + 5 = 9 \)
Sonuç olarak, \( \sqrt{16} \) ve \( \sqrt{25} \) sayılarının toplamı 9'dur. Bu sayılar (4 ve 5) tam sayılar olduğu için rasyonel sayılardır. Toplamları olan 9 da bir tam sayı ve dolayısıyla rasyonel bir sayıdır. 💯
Örnek 4:
\( \pi \) sayısının yaklaşık değeri \( 3.14 \) olarak alındığında, \( 2\pi \) ifadesinin yaklaşık değerini hesaplayınız. \( \pi \) rasyonel midir, irrasyonel midir?
Çözüm:
\( \pi \) sayısı, bir çemberin çevresinin çapına oranıdır ve matematiksel olarak irrasyonel bir sayıdır. Yani tam olarak kesirli bir ifadeyle yazılamaz ve ondalık gösterimi sonsuza kadar devam eder, tekrar etmez. ♾️
Soruda \( \pi \)'nin yaklaşık değerini \( 3.14 \) almamız istenmiş. Bu durumda \( 2\pi \) ifadesinin yaklaşık değerini hesaplamak için bu değeri kullanırız:
\( 2 \times 3.14 = 6.28 \)
Dolayısıyla, \( 2\pi \) ifadesinin yaklaşık değeri \( 6.28 \) 'dir. ✅ Unutmayalım ki \( \pi \) irrasyonel bir sayıdır, ancak soruda verilen \( 3.14 \) değeri rasyonel bir yaklaşımdır. 💡
Örnek 5:
Bir markette satılan elmaların kilogram fiyatı \( 15.5 \) TL'dir. Bir müşteri \( \frac{3}{2} \) kilogram elma almıştır. Müşterinin ödemesi gereken tutarı hesaplayınız.
Çözüm:
Bu problemi çözmek için öncelikle müşterinin aldığı elma miktarını ondalık gösterimle ifade edelim. Ardından, kilogram fiyatı ile bu miktarı çarparak toplam tutarı bulalım. 🛒
- Elma miktarı: \( \frac{3}{2} \) kilogram. Bunu ondalık gösterime çevirirsek:
- \( 3 \div 2 = 1.5 \) kilogram
- Kilogram fiyatı: \( 15.5 \) TL.
- Ödenecek tutar: Elma miktarı \( \times \) Kilogram fiyatı
- \( 1.5 \times 15.5 \)
\( 1.5 \times 15.5 = 23.25 \)
Müşterinin ödemesi gereken tutar \( 23.25 \) TL'dir. 💰
Örnek 6:
Ayşe, bir kitabın \( \frac{2}{5} \) 'ini pazartesi günü okumuştur. Salı günü ise kitabın kalan kısmının \( \frac{1}{3} \) 'ini okumuştur. Kitabın tamamına göre, Ayşe'nin salı günü okuduğu kısım yüzde kaçıdır?
Çözüm:
Bu soruyu adım adım çözerek Ayşe'nin salı günü okuduğu kısmın tamamına oranını bulalım. 📚
- Pazartesi okunan kısım: Kitabın \( \frac{2}{5} \) 'i.
- Kalan kısım: Kitabın tamamı 1 bütün kabul edilirse, pazartesi günü okunduktan sonra kalan kısım:
- \( 1 - \frac{2}{5} = \frac{5}{5} - \frac{2}{5} = \frac{3}{5} \)
- Salı günü okunan kısım: Kalan kısmın \( \frac{1}{3} \) 'ü. Yani kalan \( \frac{3}{5} \) 'in \( \frac{1}{3} \) 'ü:
- \( \frac{3}{5} \times \frac{1}{3} = \frac{3 \times 1}{5 \times 3} = \frac{3}{15} \)
- Salı günü okunan kısmın yüzde olarak ifadesi: \( \frac{1}{5} \) kesrini yüzdeye çevirmek için paydasını 100 yaparız veya doğrudan ondalık gösterime çevirip yüzdeye dönüştürürüz.
- \( \frac{1}{5} = \frac{1 \times 20}{5 \times 20} = \frac{20}{100} \)
Örnek 7:
Bir inşaat mühendisi, bir binanın temelini atmak için \( \sqrt{72} \) metre derinlik kazmak zorundadır. Bu derinliği yaklaşık olarak en yakın tam sayıya yuvarlayarak hesaplayınız.
Çözüm:
İnşaat mühendisinin kazması gereken derinlik \( \sqrt{72} \) metredir. Bu sayının yaklaşık değerini bulmak için, 72'ye en yakın tam kare sayıları düşünelim. 🏗️
- Tam kare sayılar: \( 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81, 100, ... \)
- 72 sayısı, 64 ve 81 tam kare sayıları arasındadır.
- \( \sqrt{64} = 8 \) ve \( \sqrt{81} = 9 \)
- 72 sayısı 64'e daha yakındır (72 - 64 = 8) ve 81'e daha uzaktır (81 - 72 = 9).
\( \sqrt{72} \approx 8 \)
İnşaat mühendisinin kazması gereken derinlik yaklaşık olarak 8 metredir. 📏
Örnek 8:
Bir terzi, bir elbise dikmek için \( 2.75 \) metre kumaş kullanıyor. Eğer elinde \( 5 \) metre kumaş varsa, bu kumaşla kaç tane tam elbise dikebilir?
Çözüm:
Terzinin elindeki toplam kumaş miktarını, bir elbise için gereken kumaş miktarına bölerek kaç tane tam elbise dikebileceğini bulabiliriz. ✂️
- Toplam kumaş miktarı: \( 5 \) metre.
- Bir elbise için gereken kumaş miktarı: \( 2.75 \) metre.
- Dikebilecek tam elbise sayısı: Toplam kumaş \( \div \) Bir elbise için gereken kumaş
- \( 5 \div 2.75 \)
\( 5 \div 2.75 = 500 \div 275 \)
Şimdi bölme işlemini gerçekleştirelim:\( 500 \div 275 \approx 1.81 \)
Terzi, \( 1.81 \) tam elbise dikebilir. Ancak soru "kaç tane tam elbise" diye sorduğu için, ondalık kısmını dikkate almayız. ✅ Terzi bu kumaşla sadece 1 tane tam elbise dikebilir. 🧵Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-gercek-sayilar-ve-gosterimleri/sorular