🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Matematik
💡 9. Sınıf Matematik: Gerçek Sayı Aralıkları Test Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Matematik: Gerçek Sayı Aralıkları Test Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki sayı doğrusunda gösterilen aralığı eşitsizliklerle ifade ediniz:
(---o--------------------o---)
-3 5
(---o--------------------o---)
-3 5
Çözüm:
Bu tür soruları çözmek için öncelikle sayı doğrusundaki noktaların dahil olup olmadığını kontrol etmeliyiz.
\[ -3 < x < 5 \]
Burada \(x\), aralıktaki herhangi bir gerçek sayıyı temsil eder.
- Noktaların Dahiliyeti: Sayı doğrusunda içi boş daireler (o) noktanın aralığa dahil olmadığını, içi dolu daireler (•) ise noktanın aralığa dahil olduğunu gösterir. Bu soruda noktalar içi boş olduğu için dahil değillerdir.
- Eşitsizliklerin Yazılması: Noktalar dahil olmadığı için "küçük" (<) ve "büyük" (>) sembolleri kullanılır.
- Aralığın İfade Edilmesi: Sayı doğrusunda -3'ten büyük ve 5'ten küçük tüm sayılar aralığı oluşturur.
\[ -3 < x < 5 \]
Burada \(x\), aralıktaki herhangi bir gerçek sayıyı temsil eder.
Örnek 2:
\( [-2, 7) \) aralığını sayı doğrusunda gösteriniz.
Çözüm:
Bu aralığı sayı doğrusunda göstermek için şu adımları izleyebiliriz:
- Aralığın Anlamı: \( [-2, 7) \) aralığı, -2'nin dahil olduğu (köşeli parantez) ve 7'nin dahil olmadığı (normal parantez) tüm gerçek sayıları içerir.
- Sayı Doğrusu Çizimi: Bir sayı doğrusu çizin ve üzerine -2 ile 7'yi işaretleyin.
- Noktaların Gösterimi:
- -2 noktasına içi dolu bir daire (•) koyun, çünkü aralığa dahildir.
- 7 noktasına içi boş bir daire (o) koyun, çünkü aralığa dahil değildir.
- Aralığın Boyanması: -2'den başlayıp 7'ye kadar olan kısmı boyayın veya tarayın.
Örnek 3:
Gerçek sayılar kümesinde \( \{x \mid x \ge -4 \text{ ve } x < 1\} \) kümesini aralık gösterimiyle ifade ediniz.
Çözüm:
Bu soruda verilen küme, belirli koşulları sağlayan gerçek sayıları tanımlar. Bu koşulları inceleyerek aralığı bulabiliriz:
\[ [-4, 1) \]
📌 Unutmayın, köşeli parantez dahil olmayı, normal parantez ise hariç olmayı ifade eder. ✅
- Koşul 1: \( x \ge -4 \). Bu, \(x\)'in -4'e eşit veya -4'ten büyük olduğu anlamına gelir. Aralık gösteriminde bu, -4'ün dahil olduğunu ve köşeli parantez (\([ \)) ile gösterileceğini belirtir.
- Koşul 2: \( x < 1 \). Bu, \(x\)'in 1'den küçük olduğu anlamına gelir. Aralık gösteriminde bu, 1'in dahil olmadığını ve normal parantez (\( )\)) ile gösterileceğini belirtir.
- Birleştirme: Her iki koşulu birleştirdiğimizde, \(x\)'in -4'ten büyük veya eşit ve 1'den küçük olduğu bir aralık elde ederiz.
\[ [-4, 1) \]
📌 Unutmayın, köşeli parantez dahil olmayı, normal parantez ise hariç olmayı ifade eder. ✅
Örnek 4:
\( (3, \infty) \) aralığı hangi eşitsizlik ile ifade edilir?
Çözüm:
Bu soru, verilen aralık gösterimini eşitsizlik formuna dönüştürmeyi amaçlar. Adım adım ilerleyelim:
\[ x > 3 \]
Burada \(x\), bu aralıktaki herhangi bir gerçek sayıyı temsil eder. 💡
- Aralık Gösteriminin Anlamı: \( (3, \infty) \) aralığı, 3'ün dahil olmadığı (normal parantez) ve sonsuza kadar devam eden tüm gerçek sayıları içerir.
- Sonsuzluk Sembolü: Sonsuzluk (\( \infty \)) her zaman normal parantez ile gösterilir çünkü bir sayı değildir ve hiçbir zaman aralığa dahil edilemez.
- Eşitsizlik Kurulumu: Aralıktaki sayılar 3'ten büyüktür.
\[ x > 3 \]
Burada \(x\), bu aralıktaki herhangi bir gerçek sayıyı temsil eder. 💡
Örnek 5:
Bir teknoloji mağazasında, bir tablet bilgisayarın fiyatı \( [1500, 2500) \) TL aralığında değişmektedir. Buna göre, bu tabletin fiyatı için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?
A) Fiyatı 1500 TL'den azdır. B) Fiyatı 2500 TL'den fazladır. C) Fiyatı 1500 TL'ye eşittir. D) Fiyatı 2500 TL'den azdır.
A) Fiyatı 1500 TL'den azdır. B) Fiyatı 2500 TL'den fazladır. C) Fiyatı 1500 TL'ye eşittir. D) Fiyatı 2500 TL'den azdır.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için verilen aralık gösterimini ve seçenekleri dikkatlice incelemeliyiz.
- Aralık Analizi: Verilen aralık \( [1500, 2500) \) TL'dir. Bu, fiyatın 1500 TL'ye eşit veya 1500 TL'den fazla olduğu (köşeli parantezden dolayı) ve 2500 TL'den az olduğu (normal parantezden dolayı) anlamına gelir.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Fiyatı 1500 TL'den azdır. Bu yanlıştır, çünkü fiyat 1500 TL'ye eşit veya daha fazladır.
- B) Fiyatı 2500 TL'den fazladır. Bu yanlıştır, çünkü fiyat 2500 TL'den azdır.
- C) Fiyatı 1500 TL'ye eşittir. Bu doğru olabilir, ancak kesinlikle doğru değildir. Fiyat 1500 TL'den daha fazla da olabilir.
- D) Fiyatı 2500 TL'den azdır. Bu kesinlikle doğrudur, çünkü aralık gösterimindeki normal parantez 2500 TL'nin dahil olmadığını ve dolayısıyla fiyatın 2500 TL'den az olması gerektiğini belirtir.
Örnek 6:
Bir öğrencinin bir sınavdan alabileceği puanlar \( [0, 100] \) aralığındadır. Buna göre, bir öğrencinin bu sınavdan 95 puan alması durumunu aralık gösterimiyle nasıl ifade edebiliriz?
Çözüm:
Bu günlük hayat örneği, gerçek sayı aralıklarının günlük yaşamdaki kullanımını göstermektedir.
- Aralığın Anlamı: Sınav puanlarının aralığı \( [0, 100] \) olarak verilmiştir. Bu, puanların 0'a eşit veya 0'dan büyük (köşeli parantez) ve 100'e eşit veya 100'den küçük (köşeli parantez) olabileceği anlamına gelir.
- Belirtilen Puan: Öğrencinin aldığı puan 95'tir.
- Puanın Aralığa Uygunluğu: 95 sayısı, 0'dan büyük veya eşit ve 100'den küçük veya eşittir. Yani, 95 puan, \( [0, 100] \) aralığına dahildir.
- Tek Bir Puanın İfade Edilmesi: Tek bir sayının bir aralığa ait olduğunu belirtmek için, o sayıyı tek başına kullanırız. Eğer bu sayının bir aralık olarak ifade edilmesi gerekirse (ki bu durumda sadece tek bir değer olduğu için bu biraz farklı bir kullanımdır), o zaman o sayının hem alt hem de üst sınır olduğu bir aralık kullanılır.
Örnek 7:
Gerçek sayılar kümesinde \( A = \{x \mid -2 \le x < 5\} \) ve \( B = \{x \mid 3 \le x \le 8\} \) kümeleri veriliyor. Buna göre \( A \cap B \) kümesini aralık gösterimiyle ifade ediniz.
Çözüm:
Bu soru, iki farklı gerçek sayı aralığının kesişimini bulmayı gerektirir. Kesişim, her iki kümede de bulunan elemanları içerir.
\[ [3, 5) \]
📌 Kesişim, her iki aralığın da örtüştüğü kısımdır. 👉
- Kümelerin İncelenmesi:
- A kümesi: \( [-2, 5) \). Bu, -2'nin dahil olduğu ve 5'in dahil olmadığı sayıları içerir.
- B kümesi: \( [3, 8] \). Bu, 3'ün dahil olduğu ve 8'in dahil olduğu sayıları içerir.
- Kesişim Noktasının Bulunması: Kesişim kümesini bulmak için, her iki aralığın da ortak olduğu kısmı belirlemeliyiz.
- Alt sınır: A kümesi -2'den başlar, B kümesi 3'ten başlar. Kesişimdeki en büyük alt sınır 3'tür.
- Üst sınır: A kümesi 5'ten önce biter, B kümesi 8'e kadar gider. Kesişimdeki en küçük üst sınır 5'tir.
- Dahiliyeti Belirleme:
- Alt sınır olan 3, hem A kümesinde (çünkü \(3 < 5\)) hem de B kümesinde (\(3 \ge 3\)) bulunur. Dolayısıyla kesişimde dahildir.
- Üst sınır olan 5, A kümesinde dahil değildir (\(5 \not< 5\)), ancak B kümesinde dahildir (\(5 \le 8\)). Kesişimde bir elemanın bulunması için her iki kümede de olması gerekir. 5, A kümesinde olmadığından kesişimde dahil olamaz.
\[ [3, 5) \]
📌 Kesişim, her iki aralığın da örtüştüğü kısımdır. 👉
Örnek 8:
Gerçek sayılar kümesinde \( C = \{x \mid x < 7\} \) ve \( D = \{x \mid x \ge 2\} \) kümeleri veriliyor. Buna göre \( C \cup D \) kümesini aralık gösterimiyle ifade ediniz.
Çözüm:
Bu soru, iki farklı gerçek sayı aralığının birleşimini bulmayı gerektirir. Birleşim, her iki kümedeki tüm elemanları içerir.
\[ (-\infty, \infty) \]
Bu, tüm gerçek sayılar kümesidir. 💡
- Kümelerin İncelenmesi:
- C kümesi: \( (-\infty, 7) \). Bu, 7'den küçük tüm gerçek sayıları içerir.
- D kümesi: \( [2, \infty) \). Bu, 2'ye eşit veya 2'den büyük tüm gerçek sayıları içerir.
- Birleşim Noktasının Bulunması: Birleşim kümesini bulmak için, her iki aralığın kapsadığı tüm sayıları bir araya getirmeliyiz.
- C kümesi, 7'nin solundaki tüm sayıları kapsar.
- D kümesi, 2'nin sağındaki tüm sayıları kapsar.
- Birleşimin Kapsamı:
- D kümesi 2'den başlayıp sonsuza kadar gider.
- C kümesi ise 7'den önce bitip eksi sonsuza kadar gider.
\[ (-\infty, \infty) \]
Bu, tüm gerçek sayılar kümesidir. 💡
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-matematik-gercek-sayi-araliklari-test/sorular