Algoritmalar akış şeması Ders Notu

Algoritmalar ve Akış Şemaları 📐

Algoritmalar, belirli bir problemi çözmek veya belirli bir görevi yerine getirmek için izlenen adımlar dizisidir. Günlük hayatımızda farkında olmadan birçok algoritma kullanırız. Örneğin, sabah yataktan kalkıp kahvaltı hazırlama süreci bir algoritmadır. Bilgisayar bilimlerinde ise algoritmalar, bilgisayarın anlayabileceği ve uygulayabileceği komutlar bütünüdür. Algoritmaların görsel olarak ifade edilmesine ise akış şeması denir.

Akış Şeması Nedir? 📊

Akış şeması, bir algoritmanın veya bir sürecin adımlarını, bu adımlar arasındaki akışı ve mantıksal ilişkileri gösteren grafiksel bir diyagramdır. Akış şemaları, algoritmaların anlaşılmasını, tasarlanmasını, belgelenmesini ve hata ayıklanmasını kolaylaştırır. Farklı şekiller, farklı türdeki işlemleri temsil eder.

Temel Akış Şeması Sembolleri 🔷

Akış şemalarında kullanılan başlıca semboller ve anlamları şunlardır:

• Başla/Bitir (Oval): Algoritmanın başlangıcını ve sonunu belirtir.
• İşlem (Dikdörtgen): Hesaplama, atama veya veri işleme gibi işlemleri temsil eder.
• Girdi/Çıktı (Paralelkenar): Veri girişini veya çıktı alınmasını gösterir.
• Karar (Eşkenar Dörtgen): Bir koşula bağlı olarak farklı yolların izlenmesini sağlar. Genellikle "Evet" veya "Hayır" gibi iki çıkış yolu olur.
• Akış Yönü (Ok): Adımlar arasındaki akışın yönünü gösterir.

Algoritma ve Akış Şeması Örnekleri ✏️

Günlük hayattan bir örnekle başlayalım: Çay Demleme Algoritması.

Algoritma:

1. Başla
2. Suyu kaynat.
3. Demliği ısıt.
4. Demliği çay ile doldur.
5. Kaynamış suyu demleğe ekle.
6. Demliğin kapağını kapat.
7. Çay demlenene kadar bekle.
8. Çay hazır.
9. Bitir.

Bu algoritmanın akış şemasını çizerken her adım için uygun sembolü kullanırız. Örneğin, "Başla" ve "Bitir" için oval, "Suyu kaynat" gibi işlemler için dikdörtgen kullanırız. Şimdi de matematiksel bir örnek yapalım: İki sayının toplamını bulan algoritma.

Problem: Girilen iki sayının toplamını bulan bir algoritma tasarlayın. Algoritma:

1. Başla
2. Birinci sayıyı gir (sayi1).
3. İkinci sayıyı gir (sayi2).
4. Toplam = sayi1 + sayi2 işlemini yap.
5. Toplamı ekrana yazdır.
6. Bitir.

Bu algoritmanın akış şemasında:

• "Başla" ve "Bitir" için oval semboller.
• "Birinci sayıyı gir (sayi1)" ve "İkinci sayıyı gir (sayi2)" için paralelkenar (girdi) sembolleri.
• "Toplam = sayi1 + sayi2" işlemi için dikdörtgen (işlem) sembolü.
• "Toplamı ekrana yazdır" için paralelkenar (çıktı) sembolü.
• Tüm bu adımlar oklarla birbirine bağlanır.

Bir diğer örnek: Bir sayının pozitif, negatif veya sıfır olduğunu bulan algoritma.

Algoritma:

1. Başla
2. Bir sayıyı gir (sayi).
3. Eğer sayi > 0 ise:
• "Pozitif" yazdır.
4. Değilse, eğer sayi < 0 ise:
• "Negatif" yazdır.
5. Değilse (yani sayı 0 ise):
• "Sıfır" yazdır.
6. Bitir.

Bu algoritmanın akış şeması, karar (eşkenar dörtgen) sembollerini yoğun olarak kullanacaktır. Sayı sıfırdan büyük mü? Evet ise "Pozitif" yazdır ve bitir. Hayır ise, sayı sıfırdan küçük mü? Evet ise "Negatif" yazdır ve bitir. Hayır ise, sayı sıfırdır, "Sıfır" yazdır ve bitir. Akış şemaları, karmaşık problemleri daha küçük, yönetilebilir adımlara bölmek ve bu adımların mantıksal akışını görselleştirmek için güçlü bir araçtır. Bu sayede hem programcılar hem de problemi anlamak isteyen herkes için anlaşılırlık artar.