💡 9. Sınıf Kimya: Lewis nokta yapısı kuralları Çözümlü Örnekler

• Adım 1: Hidrojenin atom numarasını belirleyin: 1.
• Adım 2: Elektron dağılımını yapın: 1s¹.
• Adım 3: Son katmandaki değerlik elektron sayısını bulun: 1.
• Adım 4: Element sembolünü (H) yazın ve değerlik elektronu kadar nokta ile gösterin.

• Adım 1: Oksijenin atom numarasını belirleyin: 8.
• Adım 2: Elektron dağılımını yapın: 2s² 2p⁴.
• Adım 3: Son katmandaki değerlik elektron sayısını bulun: 2 + 4 = 6.
• Adım 4: Element sembolünü (O) yazın ve 6 değerlik elektronunu nokta ile gösterin.

• Adım 1: Toplam değerlik elektron sayısını hesaplayın:
• Oksijen (O): 6 değerlik elektronu
• Hidrojen (H): 1 değerlik elektronu x 2 atom = 2 değerlik elektronu
• Toplam: 6 + 2 = 8 değerlik elektronu
• Adım 2: Merkez atomu belirleyin. Genellikle en az elektronegatif veya tek başına olan atom merkezdedir (bu durumda O).
• Adım 3: Merkez atomu diğer atomlara bağlayın (tek bağlarla).

H - O - H

• Adım 4: Bağlarda kullanılan elektronları çıkarın: 2 bağ x 2 elektron = 4 elektron. Kalan elektron sayısı: 8 - 4 = 4.
• Adım 5: Kalan elektronları önce uç atomların (H) oktetlerini tamamlamak için kullanın. Hidrojenler dublet yapar, bu yüzden H'ler zaten tamamlanmıştır.
• Adım 6: Kalan elektronları merkez atomun (O) oktetini tamamlamak için kullanın.

• •
H - O - H
• •

• Adım 7: Tüm atomların oktet (veya dublet) kurallarına uyup uymadığını kontrol edin. Oksijen 8 elektronu (4 bağdan, 4 ortaklanmamış) tamamlamıştır. Hidrojenler 2'şer elektronu tamamlamıştır.

• Adım 1: Toplam değerlik elektron sayısını hesaplayın:
• Karbon (C): 4 değerlik elektronu
• Hidrojen (H): 1 değerlik elektronu x 4 atom = 4 değerlik elektronu
• Toplam: 4 + 4 = 8 değerlik elektronu
• Adım 2: Merkez atomu belirleyin (Karbon).
• Adım 3: Karbonu 4 hidrojen atomuna tek bağlarla bağlayın.

H
|
H - C - H
|
H

• Adım 4: Bağlarda kullanılan elektronları çıkarın: 4 bağ x 2 elektron = 8 elektron. Kalan elektron sayısı: 8 - 8 = 0.
• Adım 5: Kalan elektron yok. Tüm atomların oktet (veya dublet) kurallarına uyup uymadığını kontrol edin. Karbon 8 elektronu (4 bağdan) tamamlamıştır. Hidrojenler 2'şer elektronu tamamlamıştır.

• Adım 1: Toplam değerlik elektron sayısını hesaplayın:
• Azot (N): 5 değerlik elektronu
• Hidrojen (H): 1 değerlik elektronu x 3 atom = 3 değerlik elektronu
• Toplam: 5 + 3 = 8 değerlik elektronu
• Adım 2: Merkez atomu belirleyin (Azot).
• Adım 3: Azotu 3 hidrojen atomuna tek bağlarla bağlayın.

H
|
H - N - H

• Adım 4: Bağlarda kullanılan elektronları çıkarın: 3 bağ x 2 elektron = 6 elektron. Kalan elektron sayısı: 8 - 6 = 2.
• Adım 5: Kalan 2 elektronu merkez atomun (Azot) oktetini tamamlamak için kullanın.

H
| ••
H - N - H

• Adım 6: Tüm atomların oktet (veya dublet) kurallarına uyup uymadığını kontrol edin. Azot 8 elektronu (6 bağdan, 2 ortaklanmamış) tamamlamıştır. Hidrojenler 2'şer elektronu tamamlamıştır.

• Adım 1: Toplam değerlik elektron sayısını hesaplayın:
• Karbon (C): 4 değerlik elektronu
• Oksijen (O): 6 değerlik elektronu x 2 atom = 12 değerlik elektronu
• Toplam: 4 + 12 = 16 değerlik elektronu
• Adım 2: Merkez atomu belirleyin (Karbon).
• Adım 3: Karbonu iki oksijen atomuna tek bağlarla bağlayın.

O - C - O

• Adım 4: Bağlarda kullanılan elektronları çıkarın: 2 bağ x 2 elektron = 4 elektron. Kalan elektron sayısı: 16 - 4 = 12.
• Adım 5: Kalan elektronları önce uç atomların (O) oktetlerini tamamlamak için kullanın. Her oksijene 6'şar elektron (3 çift) ekleyin.

•• ••
O - C - O
•• ••

• Adım 6: Merkez atomun (C) oktetini kontrol edin. Şu anda sadece 4 bağ elektronu var (8'e ihtiyacı var).
• Adım 7: Oktet kuralını sağlamak için uç atomlardan (O) birer çift elektronu, merkez atomla (C) ortaklaşarak çift bağ oluşturmak üzere kaydırın.

•• ••
O = C = O

• Adım 8: Son kontrol: Her oksijen 8 elektronu (4 bağdan, 4 ortaklanmamış) tamamlamıştır. Karbon 8 elektronu (2 çift bağdan) tamamlamıştır.

• Adım 1: Sodyum (Na) atomunun Lewis yapısını çizin:
• Atom numarası: 11
• Elektron dağılımı: 2) 8) 1)
• Değerlik elektronu: 1
👉 Na •

• Adım 2: Klor (Cl) atomunun Lewis yapısını çizin:
• Atom numarası: 17
• Elektron dağılımı: 2) 8) 7)
• Değerlik elektronu: 7
👉 ••
• •
• •
•

• Adım 3: Sodyum, son katmanındaki 1 değerlik elektronunu vererek oktet yapısını tamamlar ve pozitif yüklü iyon (Na⁺) haline gelir.
• Adım 4: Klor, sodyumdan aldığı 1 elektronu alarak son katmanındaki elektron sayısını 8'e tamamlar ve negatif yüklü iyon (Cl^-) haline gelir.

• Adım 1: Klor (Cl) atomunun Lewis yapısını çizin:
• Değerlik elektron sayısı: 7
👉 ••
• •
• •
•

• Adım 2: Cl₂ molekülü için toplam değerlik elektron sayısını hesaplayın: 7 + 7 = 14.
• Adım 3: İki klor atomunu tek bağ ile bağlayın. Bu 2 elektron kullanır.

Cl - Cl

• Adım 4: Kalan elektronları (14 - 2 = 12) uç atomların (Cl) oktetlerini tamamlamak için kullanın. Her bir klora 6'şar elektron ekleyin.

•• ••
Cl - Cl
•• ••

• Adım 5: Lewis yapısı tamamlandığında, her klor atomunun oktetini tamamladığını görürüz.

Bu yapı, iki klor atomunun birer elektronunu ortaklaşa kullanarak bir kovalent bağ oluşturduğunu gösterir. Klor gazı gibi moleküler yapılı gazlar, bu tür kovalent bağlarla bir arada dururlar. Lewis yapıları, bu bağların türünü ve atomların nasıl elektron paylaştığını görselleştirerek gazların fiziksel ve kimyasal özelliklerini anlamamıza temel oluşturur.