🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Kovalent Bağlı Bileşiklerin Adlandırılması Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Kovalent Bağlı Bileşiklerin Adlandırılması Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiğin adını yazınız:
📌 CO
Bu bileşik, günlük hayatta da sıkça karşılaşılan, renksiz ve kokusuz tehlikeli bir gazdır. 💡
📌 CO
Bu bileşik, günlük hayatta da sıkça karşılaşılan, renksiz ve kokusuz tehlikeli bir gazdır. 💡
Çözüm:
Kovalent bağlı bileşikleri adlandırırken belirli kurallara uyarız. İşte CO bileşiğinin adlandırılması:
- 👉 1. Ametalin Adı: İlk ametal karbon (C) atomudur. Sayısı bir olduğu için "mono" ön eki kullanılmaz, direkt "karbon" deriz.
- 👉 2. 2. Ametalin Sayısı ve Adı: İkinci ametal oksijen (O) atomudur. Sayısı bir olduğu için "mono" ön eki kullanılır ve oksijen, "-it" eki alarak "oksit" olur. Yani "monoksit" şeklinde adlandırılır.
- ✅ Sonuç olarak, CO bileşiğinin adı Karbon monoksit'tir.
Örnek 2:
Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiğin adını yazınız:
📌 CO\(_{2}\)
Bu gaz, solunum sonucunda vücudumuzdan dışarı atılan ve bitkilerin fotosentezde kullandığı önemli bir bileşiktir. 🌳
📌 CO\(_{2}\)
Bu gaz, solunum sonucunda vücudumuzdan dışarı atılan ve bitkilerin fotosentezde kullandığı önemli bir bileşiktir. 🌳
Çözüm:
CO\(_{2}\) bileşiğinin adlandırılması adımları şöyledir:
- 👉 1. Ametalin Adı: İlk ametal karbon (C) atomudur. Sayısı bir olduğu için "mono" ön eki kullanılmaz, "karbon" olarak yazılır.
- 👉 2. 2. Ametalin Sayısı ve Adı: İkinci ametal oksijen (O) atomudur. Sayısı iki olduğu için "di-" ön eki kullanılır ve oksijen, "-it" eki alarak "oksit" olur. Yani "dioksit" şeklinde adlandırılır.
- ✅ Bu durumda, CO\(_{2}\) bileşiğinin adı Karbon dioksit'tir.
Örnek 3:
Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiğin adını yazınız:
📌 N\(_{2}\)O\(_{3}\)
Bu tür bileşikler, genellikle azot ve oksijenin farklı oranlarda birleşmesiyle oluşur ve atmosfer kimyasında önemli rol oynarlar. 💨
📌 N\(_{2}\)O\(_{3}\)
Bu tür bileşikler, genellikle azot ve oksijenin farklı oranlarda birleşmesiyle oluşur ve atmosfer kimyasında önemli rol oynarlar. 💨
Çözüm:
N\(_{2}\)O\(_{3}\) bileşiğinin adlandırılmasını adım adım inceleyelim:
- 👉 1. İlk Ametalin Sayısı ve Adı: İlk ametal azot (N) atomudur. Sayısı iki olduğu için "di-" ön eki kullanılır ve "azot" olarak yazılır. Yani "diazot" olur.
- 👉 2. İkinci Ametalin Sayısı ve Adı: İkinci ametal oksijen (O) atomudur. Sayısı üç olduğu için "tri-" ön eki kullanılır ve oksijen, "-it" eki alarak "oksit" olur. Yani "trioksit" şeklinde adlandırılır.
- ✅ Sonuç olarak, N\(_{2}\)O\(_{3}\) bileşiğinin adı Diazot trioksit'tir.
Örnek 4:
Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiğin adını yazınız:
📌 SO\(_{3}\)
Bu bileşik, asit yağmurlarının oluşumunda etkili olan ve hava kirliliğine neden olan önemli bir gazdır. 🌧️
📌 SO\(_{3}\)
Bu bileşik, asit yağmurlarının oluşumunda etkili olan ve hava kirliliğine neden olan önemli bir gazdır. 🌧️
Çözüm:
SO\(_{3}\) bileşiğinin adlandırılması için şu adımları takip ederiz:
- 👉 1. İlk Ametalin Adı: İlk ametal kükürt (S) atomudur. Sayısı bir olduğu için "mono" ön eki kullanılmaz, direkt "kükürt" deriz.
- 👉 2. İkinci Ametalin Sayısı ve Adı: İkinci ametal oksijen (O) atomudur. Sayısı üç olduğu için "tri-" ön eki kullanılır ve oksijen, "-it" eki alarak "oksit" olur. Yani "trioksit" şeklinde adlandırılır.
- ✅ Bu durumda, SO\(_{3}\) bileşiğinin adı Kükürt trioksit'tir.
Örnek 5:
Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiğin adını yazınız:
📌 PCl\(_{5}\)
Bu bileşik, endüstride ve organik kimyada bazı reaksiyonlarda kullanılan bir maddedir. 🧪
📌 PCl\(_{5}\)
Bu bileşik, endüstride ve organik kimyada bazı reaksiyonlarda kullanılan bir maddedir. 🧪
Çözüm:
PCl\(_{5}\) bileşiğinin adlandırılması şu şekildedir:
- 👉 1. İlk Ametalin Adı: İlk ametal fosfor (P) atomudur. Sayısı bir olduğu için "mono" ön eki kullanılmaz, "fosfor" olarak yazılır.
- 👉 2. İkinci Ametalin Sayısı ve Adı: İkinci ametal klor (Cl) atomudur. Sayısı beş olduğu için "penta-" ön eki kullanılır ve klor, "-ür" eki alarak "klorür" olur. Yani "pentaklorür" şeklinde adlandırılır.
- ✅ Sonuç olarak, PCl\(_{5}\) bileşiğinin adı Fosfor pentaklorür'dür.
Örnek 6:
Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiğin adını yazınız:
📌 CCl\(_{4}\)
Bu bileşik, eskiden yangın söndürücülerde ve çözücü olarak kullanılan, ancak çevreye zararlı olduğu için kullanımı kısıtlanmış bir maddedir. 🔥
📌 CCl\(_{4}\)
Bu bileşik, eskiden yangın söndürücülerde ve çözücü olarak kullanılan, ancak çevreye zararlı olduğu için kullanımı kısıtlanmış bir maddedir. 🔥
Çözüm:
CCl\(_{4}\) bileşiğinin adlandırılması adımları şunlardır:
- 👉 1. İlk Ametalin Adı: İlk ametal karbon (C) atomudur. Sayısı bir olduğu için "mono" ön eki kullanılmaz, "karbon" olarak yazılır.
- 👉 2. İkinci Ametalin Sayısı ve Adı: İkinci ametal klor (Cl) atomudur. Sayısı dört olduğu için "tetra-" ön eki kullanılır ve klor, "-ür" eki alarak "klorür" olur. Yani "tetraklorür" şeklinde adlandırılır.
- ✅ Bu durumda, CCl\(_{4}\) bileşiğinin adı Karbon tetraklorür'dür.
Örnek 7:
Bir kimya laboratuvarında yapılan deneyde, azot (N) ve oksijen (O) elementlerinin tepkimesi sonucu, solunum sistemini etkileyebilen ve havadaki kirleticilerden biri olan NO\(_{2}\) bileşiği elde edilmiştir. Bu bileşiğin doğru adlandırılması aşağıdakilerden hangisidir? 🤔
A) Azot oksit B) Diazot monoksit C) Azot dioksit D) Diazot oksit E) Oksijen azotür
A) Azot oksit B) Diazot monoksit C) Azot dioksit D) Diazot oksit E) Oksijen azotür
Çözüm:
Yeni nesil sorumuzun çözümü için bileşiğin adlandırma kurallarını hatırlayalım:
- 👉 Bileşik: NO\(_{2}\)
- 👉 1. İlk Ametalin Adı: İlk ametal azot (N) atomudur. Sayısı bir olduğu için "mono" ön eki kullanılmaz, "azot" olarak adlandırılır.
- 👉 2. İkinci Ametalin Sayısı ve Adı: İkinci ametal oksijen (O) atomudur. Sayısı iki olduğu için "di-" ön eki kullanılır ve oksijen, "-it" eki alarak "oksit" olur. Yani "dioksit" şeklinde adlandırılır.
- ✅ Bu durumda, NO\(_{2}\) bileşiğinin doğru adı Azot dioksit'tir.
Örnek 8:
Evlerde kullanılan bazı dezenfektan ve temizlik ürünlerinde, klor (Cl) ve oksijen (O) elementlerinden oluşan bir bileşik bulunabilir. Bu bileşiklerden biri olan Cl\(_{2}\)O\(_{7}\)'nin adlandırılması nasıldır? Bu bileşik, güçlü bir yükseltgen maddedir ve dikkatli kullanılmalıdır. ⚠️
Çözüm:
Günlük hayatta karşılaştığımız bu kimyasalın adlandırmasını yapalım:
- 👉 Bileşik: Cl\(_{2}\)O\(_{7}\)
- 👉 1. İlk Ametalin Sayısı ve Adı: İlk ametal klor (Cl) atomudur. Sayısı iki olduğu için "di-" ön eki kullanılır ve "klor" olarak yazılır. Yani "diklor" olur.
- 👉 2. İkinci Ametalin Sayısı ve Adı: İkinci ametal oksijen (O) atomudur. Sayısı yedi olduğu için "hepta-" ön eki kullanılır ve oksijen, "-it" eki alarak "oksit" olur. Yani "heptaoksit" şeklinde adlandırılır.
- ✅ Bu durumda, Cl\(_{2}\)O\(_{7}\) bileşiğinin adı Diklor heptaoksit'tir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-kovalent-bagli-bilesiklerin-adlandirilmasi/sorular