🎓 9. Sınıf
📚 9. Sınıf Kimya
💡 9. Sınıf Kimya: Kovalent Bağlı Bileşikleri Adlandırma Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Kimya: Kovalent Bağlı Bileşikleri Adlandırma Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
📌 Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiği adlandırınız:
\( \text{CO}_2 \)
\( \text{CO}_2 \)
Çözüm:
Bu bileşiği adlandırırken, kovalent bileşiklerin adlandırma kurallarını uygulayacağız. 👉 İki ametal atomu arasında elektron ortaklaşmasıyla oluşan bileşiklere kovalent bağlı bileşikler denir.
- Birinci ametalin adını okuruz. Eğer birinci ametalden sadece bir tane varsa "mono" ön eki kullanılmaz.
- İkinci ametalin sayısını Latince ön ekle (mono, di, tri vb.) belirtiriz.
- İkinci ametalin adının sonuna "-ür" ekini getiririz.
- ✅ Birinci ametal: Karbon (C). Bir tane olduğu için "mono" kullanmıyoruz.
- ✅ İkinci ametal: Oksijen (O). İki tane olduğu için Latince "di" ön ekini kullanıyoruz.
- ✅ İkinci ametalin son eki: Oksijenin sonuna "-ür" eki getirerek "oksit" deriz.
Örnek 2:
📌 Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiği adlandırınız:
\( \text{SO}_3 \)
\( \text{SO}_3 \)
Çözüm:
Yine kovalent bağlı bileşiklerin adlandırma kurallarını uygulayalım:
- ✅ Birinci ametal: Kükürt (S). Bir tane olduğu için "mono" kullanmıyoruz.
- ✅ İkinci ametal: Oksijen (O). Üç tane olduğu için Latince "tri" ön ekini kullanıyoruz.
- ✅ İkinci ametalin son eki: Oksijenin sonuna "-ür" eki getirerek "oksit" deriz.
Örnek 3:
📌 \( \text{N}_2\text{O} \) bileşiğinin sistematik adını yazınız.
Çözüm:
Bu bileşikte her iki ametalden de birden fazla veya bir tane bulunduğunu görüyoruz. Adlandırma kurallarını dikkatlice uygulayalım:
- ✅ Birinci ametal: Azot (N). İki tane olduğu için Latince "di" ön ekini kullanıyoruz. Yani "Diazot".
- ✅ İkinci ametal: Oksijen (O). Bir tane olduğu için Latince "mono" ön ekini kullanıyoruz.
- ✅ İkinci ametalin son eki: Oksijenin sonuna "-ür" eki getirerek "oksit" deriz.
Örnek 4:
📌 Aşağıdaki kovalent bağlı bileşiğin adını belirtiniz:
\( \text{PCl}_3 \)
\( \text{PCl}_3 \)
Çözüm:
Kovalent bileşik adlandırma kurallarını \( \text{PCl}_3 \) için uygulayalım:
- ✅ Birinci ametal: Fosfor (P). Bir tane olduğu için "mono" kullanmıyoruz.
- ✅ İkinci ametal: Klor (Cl). Üç tane olduğu için Latince "tri" ön ekini kullanıyoruz.
- ✅ İkinci ametalin son eki: Klorun sonuna "-ür" eki getirerek "klorür" deriz.
Örnek 5:
📌 \( \text{CCl}_4 \) bileşiğinin adlandırmasını yapınız.
Çözüm:
Bu bileşikte de aynı adlandırma prensiplerini takip edeceğiz:
- ✅ Birinci ametal: Karbon (C). Bir tane olduğu için "mono" ön ekini kullanmıyoruz.
- ✅ İkinci ametal: Klor (Cl). Dört tane olduğu için Latince "tetra" ön ekini kullanıyoruz.
- ✅ İkinci ametalin son eki: Klorun sonuna "-ür" eki getirerek "klorür" deriz.
Örnek 6:
📌 \( \text{PCl}_5 \) bileşiğinin doğru adlandırması nedir?
Çözüm:
Kovalent bağlı bileşiklerin adlandırma kurallarını hatırlayalım:
- ✅ Birinci ametal: Fosfor (P). Bir tane olduğu için "mono" ön eki kullanılmaz.
- ✅ İkinci ametal: Klor (Cl). Beş tane olduğu için Latince "penta" ön ekini kullanıyoruz.
- ✅ İkinci ametalin son eki: Klorun sonuna "-ür" eki getirerek "klorür" deriz.
Örnek 7:
🧪 Bir kimya deneyinde, azot ve oksijen elementlerinden oluşan ve kahverengi renkli bir gaz olan bir bileşik elde ediliyor. Bu bileşiğin formülü \( \text{NO}_2 \) olarak belirleniyor.
Buna göre, bu bileşiğin sistematik adı nedir?
Buna göre, bu bileşiğin sistematik adı nedir?
Çözüm:
Bu "Yeni Nesil" soruda, bir bileşiğin özellikleri ve formülü verilmiş, bizden adlandırması isteniyor.
Adlandırma kurallarını \( \text{NO}_2 \) için uygulayalım:
- ✅ Birinci ametal: Azot (N). Bir tane olduğu için "mono" ön ekini kullanmıyoruz.
- ✅ İkinci ametal: Oksijen (O). İki tane olduğu için Latince "di" ön ekini kullanıyoruz.
- ✅ İkinci ametalin son eki: Oksijenin sonuna "-ür" eki getirerek "oksit" deriz.
Örnek 8:
💨 Evlerimizde oluşan veya sanayi bacalarından atmosfere yayılan gazlardan biri de kükürt ve oksijen elementlerinden oluşan bir bileşiktir. Bu bileşik, asit yağmurlarına neden olan temel faktörlerden biridir ve formülü \( \text{SO}_2 \) şeklindedir.
Bu çevreye zararlı bileşiğin adı nedir?
Bu çevreye zararlı bileşiğin adı nedir?
Çözüm:
Günlük hayatta karşılaştığımız bu önemli bileşiği adlandıralım. \( \text{SO}_2 \) formülü için kovalent adlandırma kurallarını uygulayalım:
- ✅ Birinci ametal: Kükürt (S). Bir tane olduğu için "mono" ön ekini kullanmıyoruz.
- ✅ İkinci ametal: Oksijen (O). İki tane olduğu için Latince "di" ön ekini kullanıyoruz.
- ✅ İkinci ametalin son eki: Oksijenin sonuna "-ür" eki getirerek "oksit" deriz.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-kimya-kovalent-bagli-bilesikleri-adlandirma/sorular