📄 9. Sınıf Kimya: Hız ve sürat hesaplama Çalışma Kağıdı

💡 Çözüm Adımları:

Öncelikle verilenleri belirleyelim:

- A'dan B'ye gidiş süresi: \(t_gidis = 2\) saat

- B'den A'ya dönüş süresi: \(t_donus = 3\) saat

- A ile B arası uzaklık: \(d = 150\) km



Gidiş Yolculuğu:

- Alınan yol: \(Yol_{gidis} = 150\) km

- Yer değiştirme: \(Yer\ değiştirme_{gidis} = 150\) km (A'dan B'ye)

- Ortalama Sürat (Gidiş): \(Ort\ Sürat_{gidis} = \frac{Toplam\ Yol}{Toplam\ Zaman} = \frac{150\ km}{2\ saat} = 75\ km/sa\)

- Ortalama Hız (Gidiş): \(Ort\ Hız_{gidis} = \frac{Yer\ Değiştirme}{Toplam\ Zaman} = \frac{150\ km}{2\ saat} = 75\ km/sa\)



Dönüş Yolculuğu:

- Alınan yol: \(Yol_{donus} = 150\) km

- Yer değiştirme: \(Yer\ değiştirme_{donus} = -150\) km (B'den A'ya, yönü ters kabul edersek)

- Ortalama Sürat (Dönüş): \(Ort\ Sürat_{donus} = \frac{Toplam\ Yol}{Toplam\ Zaman} = \frac{150\ km}{3\ saat} = 50\ km/sa\)

- Ortalama Hız (Dönüş): \(Ort\ Hız_{donus} = \frac{Yer\ Değiştirme}{Toplam\ Zaman} = \frac{-150\ km}{3\ saat} = -50\ km/sa\) (Yönü ters olduğu için negatif alınmıştır, büyüklüğü 50 km/sa'tir.)



Tüm Yolculuk (Gidiş + Dönüş):

- Toplam Alınan Yol: \(Toplam\ Yol = Yol_{gidis} + Yol_{donus} = 150\ km + 150\ km = 300\ km\)

- Toplam Yer Değiştirme: \(Toplam\ Yer\ Değiştirme = Yer\ değiştirme_{gidis} + Yer\ değiştirme_{donus} = 150\ km + (-150\ km) = 0\ km\) (Başlangıç noktasına dönüldüğü için)

- Toplam Zaman: \(Toplam\ Zaman = t_{gidis} + t_{donus} = 2\ saat + 3\ saat = 5\ saat\)

- Ortalama Sürat (Tümü): \(Ort\ Sürat_{toplam} = \frac{Toplam\ Yol}{Toplam\ Zaman} = \frac{300\ km}{5\ saat} = 60\ km/sa\)

- Ortalama Hız (Tümü): \(Ort\ Hız_{toplam} = \frac{Toplam\ Yer\ Değiştirme}{Toplam\ Zaman} = \frac{0\ km}{5\ saat} = 0\ km/sa\)

💡 Çözüm Adımları:

Bisikletlinin aldığı toplam yolu ve ortalama süratini hesaplamak için yolculuğu iki bölümde incelemeliyiz:



1. Bölüm:

- Sürat: \(v_1 = 10\) m/s

- Zaman: \(t_1 = 20\) s

- Alınan Yol: \(Yol_1 = v_1 \times t_1 = 10\ m/s \times 20\ s = 200\) metre



2. Bölüm:

- Sürat: \(v_2 = 15\) m/s

- Zaman: \(t_2 = 30\) s

- Alınan Yol: \(Yol_2 = v_2 \times t_2 = 15\ m/s \times 30\ s = 450\) metre



Toplam Yolculuk:

- Toplam Alınan Yol: \(Toplam\ Yol = Yol_1 + Yol_2 = 200\ m + 450\ m = 650\) metre

- Toplam Zaman: \(Toplam\ Zaman = t_1 + t_2 = 20\ s + 30\ s = 50\) s



Ortalama Sürat:

- Ortalama Sürat: \(Ort\ Sürat = \frac{Toplam\ Yol}{Toplam\ Zaman} = \frac{650\ m}{50\ s} = 13\ m/s\)



Sonuç olarak, bisikletlinin aldığı toplam yol 650 metredir ve ortalama sürati 13 m/s'dir.

💡 Çözüm Adımları:

Hız Tanımı: Hız, bir hareketlinin birim zamanda yaptığı yer değiştirmedir. Vektörel bir büyüklüktür, yani hem büyüklüğü hem de yönü vardır. Matematiksel olarak, \(Hız = \frac{Yer\ Değiştirme}{Zaman}\) şeklinde ifade edilir.



Sürat Tanımı: Sürat, bir hareketlinin birim zamanda aldığı yolun uzunluğudur. Skaler bir büyüklüktür, yani sadece büyüklüğü vardır, yönü önemli değildir. Matematiksel olarak, \(Sürat = \frac{Alınan\ Yol}{Zaman}\) şeklinde ifade edilir.



Sürati Sabitken Hızın Değiştiği Durum Örneği:

Bir otomobilin dairesel bir pistte sabit süratle hareket etmesi bu duruma örnektir.



Örneğin, otomobil pist üzerinde 50 km/sa sabit süratle ilerlesin. Bu durumda otomobilin sürati değişmez. Ancak, otomobil pist üzerinde ilerlerken sürekli olarak yön değiştirir. Dairesel bir pistte hareket eden bir cismin hareketinin her anındaki yönü, o noktadaki teğet doğrultusundadır ve bu yön sürekli olarak değişir. Hız vektörünün yönü değiştiği için, sürati sabit olsa bile otomobilin hızı sürekli olarak değişmektedir.