💡 9. Sınıf Edebiyat: İletiler Çözümlü Örnekler
9. Sınıf Edebiyat: İletiler Çözümlü Örnekler
Bir sınıfta öğretmen, öğrencisi Ali'ye dönerek: "Ali, yarınki ödevini getirmeyi unutma." der. Ali de "Tamam öğretmenim, getireceğim." şeklinde cevap verir.
👉 Bu iletişimdeki temel öğeleri (Gönderici, Alıcı, İleti, Kanal, Dönüt) belirleyiniz.- Gönderici (Kaynak): İletiyi başlatan kişi olan Öğretmen.
- Alıcı: İletinin gönderildiği kişi olan Ali.
- İleti (Mesaj): Gönderilmek istenen bilgi: "Yarınki ödevini getirmeyi unutma."
- Kanal: İletinin gönderilme yolu: Ses dalgaları (Sözlü iletişim).
- Dönüt (Geri Bildirim): Alıcının verdiği cevap: "Tamam öğretmenim, getireceğim."
- Kod: İletişimin gerçekleştiği dil: Türkçe.
Aşağıdaki iki farklı durumu "Bağlam" açısından değerlendiriniz:
1. Durum: Bir hakemin sahada futbolcuya "Dışarı!" demesi.2. Durum: Bir annenin bahçede oyun oynayan çocuğuna "Dışarı!" demesi.
- 1. Durumda Bağlam: Futbol sahası ve maç ortamıdır. Buradaki "Dışarı" iletisi, oyuncunun oyundan atıldığı veya topun saha dışına çıktığı anlamını taşır.
- 2. Durumda Bağlam: Ev ve oyun ortamıdır. Buradaki "Dışarı" iletisi, çocuğun evin içine girmesi gerektiğini veya tehlikeli bir yerden uzaklaşması gerektiğini ifade edebilir.
Günlük hayatta sadece konuşarak iletişim kurmayız. Aşağıdaki durumlardan hangileri "Dil Dışı İletişim" kapsamına girer?
I. Trafik ışığının kırmızı yanması.II. Bir arkadaşımıza el sallamamız.
III. Kitap okumak.
IV. Ambulansın siren çalması.
- I. Trafik ışığı: Bir semboldür, "Dur" iletisini verir. (Dil dışı ✅)
- II. El sallamak: Bir jesttir, "Selam" veya "Hoşça kal" iletisini verir. (Dil dışı ✅)
- III. Kitap okumak: Dil ile (yazılı) yapılan bir iletişimdir. (Dil dışı ❌)
- IV. Ambulans sireni: Bir ses sinyalidir, "Yol ver" iletisini verir. (Dil dışı ✅)
Bir ders esnasında öğretmen karmaşık bir konuyu anlatırken öğrencilerin yüzüne bakar. Öğrencilerin kaşlarını çattığını ve birbirlerine şaşkınlıkla baktığını görür. Bunun üzerine öğretmen: "Sanırım bu kısmı anlamadınız, tekrar anlatayım." der.
👉 Bu olayda "Dönüt" hangi formda gerçekleşmiştir?- Gönderici: Öğretmen.
- Alıcı: Öğrenciler.
- Dönüt: Öğrencilerin kaşlarını çatması ve şaşkın bakışları.
Bir yazılımcı, bilgisayarına \( x = 5 \) komutunu verdiğinde bilgisayar bu komutu işler ve ekrana sonucu yansıtır. Bu süreci iletişim öğeleriyle eşleştiriniz.
- Gönderici: Yazılımcı (Kullanıcı).
- Alıcı: Bilgisayar (İşlemci).
- İleti: \( x = 5 \) komutu.
- Kod: Yazılım dili (Örn: Python, C++ vb.).
- Kanal: Klavye ve elektronik devreler.
- Dönüt: Ekranda sonucun görünmesi.
Telefonla konuşan iki arkadaştan biri, tünelden geçerken hattın cızırtı yapması nedeniyle arkadaşının söylediklerini anlayamaz.
👉 Bu durumda iletişimin hangi öğesinde sorun yaşanmıştır?- Bu olayda sorun Kanal öğesinden kaynaklanmaktadır.
- Tünel ve teknik arıza, kanalın işleyişini bozarak iletinin alıcıya ulaşmasını engellemiştir.
- Edebiyat dersinde bu duruma genel olarak "Gürültü" (iletişimi engelleyen her türlü dış etken) adı verilir.
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi 9. sınıf edebiyat dersindeki "Gösterge" türlerine (Dil göstergesi, Sosyal gösterge vb.) örnektir?
A) "Masa" kelimesi -> Zihindeki nesne görüntüsü.B) Kırmızı ışık -> Dur komutu.
C) Bulutların kararması -> Yağmurun habercisi.
- A) Dil Göstergesi: "Masa" kelimesi dildeki bir birimdir ve zihnimizde bir kavramı karşılar.
- B) Sosyal Gösterge: Trafik ışıkları toplum tarafından kabul edilmiş kurallardır.
- C) Doğal Gösterge: Doğada kendiliğinden oluşan, insan eliyle yapılmamış belirtilerdir (Bulutun kararması gibi).
Bir kütüphaneci, gürültü yapan öğrencilere işaret parmağını dudaklarına götürerek "Sus" işareti yapar. Öğrenciler de sessizce kitap okumaya devam eder.
👉 Bu iletişimin şemasını çıkarınız.- Gönderici: Kütüphaneci.
- Alıcı: Gürültü yapan öğrenciler.
- İleti: Sessiz olunması gerektiği.
- Kanal: Görsel kanal (Işık dalgaları vasıtasıyla jestin görülmesi).
- Kod: Jest ve mimiklerden oluşan ortak işaret dili.
- Bağlam: Kütüphane (Sessiz olunması gereken sosyal ortam).
- Dönüt: Öğrencilerin sessizleşip kitap okumaya başlaması (Eylemsel dönüt).
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/9-sinif-edebiyat-iletiler/sorular