✅ 9. Sınıf Coğrafya: Afetler ve sürdürülebilir çevre, bölgeler, ülkeler ve küresel bağlantılar, nüfus politikaları Test Çöz

Bölge sınırları oluşturulma amaçlarına göre farklılık gösterir. Fiziki özelliklere göre oluşturulan bölgelerin sınırları uzun sürede değişirken, beşeri ve ekonomik özelliklere göre oluşturulan bölgelerin sınırları çok daha kısa sürede değişebilir.

Buna göre, aşağıda verilen bölge türlerinden hangisinin sınırlarının diğerlerine göre daha kısa sürede değişmesi beklenir?

Doğal afetler oluştukları kökenlere göre jeolojik, klimatolojik, hidrolojik ve biyolojik afetler olarak sınıflandırılır.

Buna göre, aşağıdaki doğal afetlerden hangisi kökeni bakımından tamamen atmosferik (klimatolojik/meteorolojik) kökenlidir?

Dünyadaki ülkeler, sahip oldukları nüfus miktarı ve niteliğine göre farklı nüfus politikaları uygulamaktadır. Bazı ülkeler nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar izlerken, bazıları ise artırmaya yönelik politikalar izler.

Buna göre, nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar uygulayan bir ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Sürdürülebilir çevre, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılayabilme yeteneğinden ödün vermeden bugünün ihtiyaçlarının karşılanması sürecidir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sürdürülebilir çevre ilkelerine uygun bir davranış veya uygulama değildir?

Coğrafi özelliklerine göre oluşturulan bazı bölge sınırları birbiriyle büyük ölçüde örtüşür (çakışır). Örneğin, iklim bölgeleri ile bitki örtüsü bölgelerinin sınırları arasında sıkı bir ilişki vardır.

Buna göre, harita üzerinde belirlenen bir "Akdeniz İklim Bölgesi" sınırları ile aşağıdaki bölge türlerinden hangisinin sınırlarının en fazla benzerlik göstermesi beklenir?

Heyelan, yamaçtaki toprak veya kaya kütlelerinin yer çekiminin etkisiyle aşağıya doğru hareket etmesidir. Heyelan oluşumunda hem doğal hem de beşeri faktörler etkilidir.

Buna göre, bir yörede heyelan riskinin artmasında;
I. Eğimin fazla olması,
II. Killi toprak yapısının bulunması,
III. Yamaç dengesini bozacak şekilde yol yapım çalışmalarının yapılması,
IV. Bitki örtüsünün gür olması

faktörlerinden hangileri kolaylaştırıcı veya tetikleyici bir rol oynar?

Deniz yolu ulaşımı, küresel ticarette en fazla tercih edilen ulaşım sistemidir. Kıtalar ve denizler arasındaki bağlantıyı sağlayan boğazlar ve kanallar küresel ticarette stratejik öneme sahiptir.

Karadeniz kıyısındaki bir limandan hareket eden ve en kısa deniz yolunu kullanarak Hindistan'ın batı kıyısındaki bir limana ulaşmak isteyen bir yük gemisi, sırasıyla aşağıdaki su yollarından hangilerinden geçmek zorundadır?

Bir ülkenin son yirmi yıla ait nüfus piramitleri incelendiğinde, piramidin taban kısmının giderek daraldığı gözlenmiştir.

Bu durum, söz konusu ülke ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

Tsunami, deniz ya da okyanus tabanında meydana gelen deprem, volkanizma veya heyelanlar sonucu oluşan dev dalgalardır. Tsunamilerin görülme sıklığı ve şiddeti levha sınırlarında yer alan okyanus kıyılarında çok yüksektir.

Buna göre, aşağıdaki ülkelerin coğrafi konumları göz önüne alındığında hangisinde tsunami afetinin yaşanma riski diğerlerine göre daha düşüktür?

Ekolojik ayak izi, insanların yaşamsal faaliyetleri için ihtiyaç duyduğu biyolojik olarak verimli toprak ve su alanlarının ölçüsüdür. Karbon ayak izi ise insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zarar miktarının karbondioksit cinsinden ölçümüdür.

Buna göre, bir ülkenin ekolojik ve karbon ayak izini azaltmak için aşağıdakilerden hangisini yapması beklenmez?

Bölgeler genel olarak "Şekilsel (Homojen) Bölgeler" ve "İşlevsel (Fonksiyonel) Bölgeler" olmak üzere ikiye ayrılır. Şekilsel bölgeler somut verilere (fiziki veya beşeri) göre oluşturulurken; işlevsel bölgeler bir merkez etrafındaki ekonomik, idari veya hizmet ilişkilerine göre belirlenir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi işlevsel (fonksiyonel) bölge sınıflandırması içerisinde yer alır?

Küresel iklim değişikliği, yeryüzündeki enerji dengesini bozarak ekstrem doğa olaylarının ve afetlerin hem sıklığını hem de şiddetini artırmaktadır. Bir bölgede meydana gelen iklim kökenli bir değişim, zincirleme bir reaksiyonla başka afetleri de tetikleyebilir.

Buna göre, küresel sıcaklık artışına bağlı olarak bir bölgede meydana gelebilecek;
I. Orman yangınlarının artması,
II. Toprak örtüsünün çıplak kalmasıyla erozyonun şiddetlenmesi,
III. Ani ve şiddetli sağanak yağışlar sonucu sel ve taşkınların yaşanması,
IV. Yamaç dengesinin bozularak heyelan riskinin artması

olaylarının neden-sonuç ilişkisi çerçevesinde birbirini tetikleme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Aşağıda iki farklı ülkenin nüfus özelliklerine ait bazı göstergeler verilmiştir:

- K Ülkesi: Nüfus artış hızı yüksek, ortalama yaşam süresi kısa, genç nüfus oranı yüksek, okuryazarlık oranı düşük.
- L Ülkesi: Nüfus artış hızı çok düşük, ortalama yaşam süresi uzun, yaşlı nüfus oranı yüksek, nitelikli iş gücü oranı yüksek.

Bu bilgilere göre, K ve L ülkeleri ile ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

Siyasi ve ekonomik amaçlarla kurulan bölge sınırları, üye ülkelerin sınırlarıyla doğrudan örtüşür. Ancak küreselleşme süreci, teknolojik gelişmeler ve yeni ticaret anlaşmaları bu sınırların işlevselliğini ve küresel bağlantılarını sürekli olarak yeniden şekillendirir.

Bir ülkenin üye olduğu küresel veya bölgesel bir örgütten ayrılması durumunda, bu ülkenin coğrafi ve ekonomik yapısında meydana gelebilecek değişimlerle ilgili;
I. Ülkenin fiziki bölge sınırlarında köklü değişiklikler meydana gelir,
II. Ülkenin gümrük tarifeleri ve ticaret bölgeleriyle olan işlevsel sınırları yeniden belirlenir,
III. Ülkenin küresel bağlantılarındaki transit taşımacılık ve lojistik rolleri etkilenebilir

yargılarından hangileri doğrudur?