🪄 İçerik Hazırla
🎓 9. Sınıf 📚 9. Sınıf Biyoloji

📄 9. Sınıf Biyoloji: Besin tayini Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Nişasta tayininde iyot çözeltisi (lügol) kullanılır ve nişasta varlığında mavi-mor renk oluşur.

2. Proteinlerin ayıracı olan Biuret çözeltisi, protein varlığında parlak kırmızı renk verir.

3. Sudan III boyası, yağ damlacıklarını kırmızıya boyayarak ortamda yağ olduğunu kanıtlar.

4. Glikoz gibi ayırt edici monosakkaritler, Benedict çözeltisi ile karıştırılıp ısıtıldığında kiremit kırmızısı renk oluşturur.

5. Bir besin maddesine lügol damlatıldığında renk değişimi gözlenmiyorsa, o besinde kesinlikle protein bulunuyor demektir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Nişasta içeren bir besin maddesine iyot çözeltisi damlatıldığında renk oluşumu gözlenir.
2. Proteinlerin varlığını tespit etmek için kullanılan ve protein varlığında mor renk veren ayıraç çözeltisidir.
3. Yağların varlığını belirlemek için kullanılan boyası, yağ moleküllerini kırmızı renge boyar.
4. Glikoz tayininde kullanılan Benedict çözeltisinin reaksiyon verip renk değiştirebilmesi için ortamın tabi tutulması gerekir.
5. Bir kağıt üzerine sürüldüğünde kurumayan ve şeffaf leke bırakan organik besin grubu olarak adlandırılır.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Nişasta varlığında mavi-mor renk veren ayıraç
« Protein varlığında menekşe-mor renk veren ayıraç
« Yağ varlığında kırmızı damlacıklar oluşturan boya
« Glikoz ile birlikte ısıtıldığında kiremit kırmızısı renk veren ayıraç
« Yağların varlığını tespit etmek için kullanılan fiziksel yöntem

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Bir patates yumrusundan alınan kesite lügol çözeltisi damlatıldığında hangi rengin oluşması beklenir?

2. Sütün içinde protein olup olmadığını test etmek isteyen bir öğrenci hangi ayıracı kullanmalıdır ve reaksiyon sonucunda hangi rengi gözlemlemelidir?

3. Yağların fiziksel olarak kağıt üzerinde bıraktığı en belirgin ayırt edici özellik nedir?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir tüpteki besin çözeltisine Benedict çözeltisi eklenip tüp ısıtıldığında kiremit kırmızısı bir renk oluştuğu gözlenmiştir. Buna göre, bu tüpte aşağıdaki moleküllerden hangisinin bulunduğu söylenebilir?

2. Laboratuvarda bilinmeyen bir X sıvısına sırasıyla şu işlemler uygulanıyor:
- Lügol damlatılıyor, renk değişimi olmuyor.
- Sudan III damlatılıyor, kırmızı renkli damlacıklar oluşuyor.
Buna göre X sıvısının içeriğinde hangi organik besin maddesi bulunmaktadır?

3. Proteinlerin ayıracı olan Biuret çözeltisi ile ilgili;
I. Protein varlığında mor renk verir.
II. Reaksiyonun gerçekleşmesi için tüpün mutlaka kaynatılması gerekir.
III. Sadece hayvansal proteinleri tespit edebilir, bitkisel proteinlerle reaksiyona girmez.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

4. Aşağıdaki organik besin maddeleri ve bunların tayininde kullanılan ayıraç eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

5. Bir öğrenci üç ayrı deney tüpüne eşit miktarda su koyup üzerlerine sırasıyla ekmek kırıntısı, yumurta akı ve zeytinyağı ekliyor. Bu tüplere sırasıyla Lügol, Biuret ve Sudan III damlatıyor. Tüplerde oluşması beklenen renkler sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Bir laboratuvar analizinde, bilinmeyen bir besin maddesinin üzerine lügol damlatıldığında mavi-mor renk oluştuğu, ancak aynı besine Biuret damlatıldığında renk değişimi gözlenmediği tespit edilmiştir. Bu besin maddesinin içeriği hakkında ne söylenebilir? Açıklayınız.

2. Glikoz tayini yapılırken Benedict veya Fehling çözeltisi kullanıldığında neden deney tüpünün ısıtılması gerekir? Isıtma işleminin bu deneydeki rolünü açıklayınız.

3. Yağların tayininde kullanılan Sudan III boyası ile kağıt üzerinde şeffaf leke bırakma yöntemlerinin çalışma prensiplerini karşılaştırarak açıklayınız.