🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf Türkçe
💡 8. Sınıf Türkçe: Fiilimsiler Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Türkçe: Fiilimsiler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil kullanılmıştır? 🤔
A) Sabahleyin erkenden uyanmak bana iyi gelir.
B) Koşan çocuk topu yakaladı.
C) Eve gelir gelmez ödevlerini yaptı.
D) Akşam yemeğini pişirirken yardım ettim.
A) Sabahleyin erkenden uyanmak bana iyi gelir.
B) Koşan çocuk topu yakaladı.
C) Eve gelir gelmez ödevlerini yaptı.
D) Akşam yemeğini pişirirken yardım ettim.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: A
- 📌 A seçeneğindeki "uyanmak" kelimesi, fiile "-mak" eki getirilerek oluşturulmuş bir isim-fiildir. Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek oluşturulan, fiil özelliklerini tam olarak göstermeyen, ancak isim, sıfat veya zarf gibi görev yapan kelimelerdir.
- 👉 B seçeneğindeki "koşan" kelimesi "-an" ekiyle oluşturulmuş bir sıfat-fiildir.
- 👉 C seçeneğindeki "gelir gelmez" kelime grubu "-r...mez" ekiyle oluşturulmuş bir zarf-fiildir.
- 👉 D seçeneğindeki "pişirirken" kelimesi "-ken" ekiyle oluşturulmuş bir zarf-fiildir.
Örnek 2:
"Yaralı kuş, ağacın tepesinden düşen yaprakların arasına karıştı." cümlesindeki sıfat-fiili bulunuz ve türünü açıklayınız. 🐦🍂
Çözüm:
✅ Cümledeki sıfat-fiil: "düşen"
- 📌 Bu kelime, "düşmek" fiiline "-en" eki getirilerek oluşturulmuştur.
- 👉 Cümlede "yapraklar" ismini niteleyerek, hangi yapraklar olduğunu belirtmektedir. ("Nasıl yapraklar?" sorusuna "düşen" cevabını verir.)
- 💡 Bu nedenle, "düşen" kelimesi bir sıfat-fiildir (ortaç). Sıfat-fiiller, isimleri niteleyerek onlara sıfat göreviyle bağlanır.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil (bağ-fiil) kullanılmıştır? 🚶♀️💨
A) Okula koşarak gitti.
B) Gelecek hafta piknik yapacağız.
C) Okunan kitaplar rafa dizildi.
D) Yazmayı çok seviyorum.
A) Okula koşarak gitti.
B) Gelecek hafta piknik yapacağız.
C) Okunan kitaplar rafa dizildi.
D) Yazmayı çok seviyorum.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: A
- 📌 A seçeneğindeki "koşarak" kelimesi, "koşmak" fiiline "-arak" eki getirilerek oluşturulmuş bir zarf-fiildir. Cümleye "nasıl gitti?" sorusunun cevabını vererek durum anlamı katmaktadır.
- 👉 B seçeneğindeki "gelecek" kelimesi "-ecek" ekiyle oluşturulmuş bir sıfat-fiildir (gelecek hafta).
- 👉 C seçeneğindeki "okunan" kelimesi "-an" ekiyle oluşturulmuş bir sıfat-fiildir.
- 👉 D seçeneğindeki "yazmayı" kelimesi "-ma" ekiyle oluşturulmuş bir isim-fiildir.
Örnek 4:
Aşağıdaki paragrafta geçen fiilimsileri bularak türlerini belirtiniz. 📚🔍
"Sabah erkenden kalkıp pencereden dışarıya baktım. Hava soğuktu ama parlayan güneş içimi ısıttı. Dışarıda oynayan çocuklar neşeyle koşuşturuyordu. Onları izlemek hoşuma gitti. Bir süre sonra kahvaltı yapmak için içeriye döndüm."
"Sabah erkenden kalkıp pencereden dışarıya baktım. Hava soğuktu ama parlayan güneş içimi ısıttı. Dışarıda oynayan çocuklar neşeyle koşuşturuyordu. Onları izlemek hoşuma gitti. Bir süre sonra kahvaltı yapmak için içeriye döndüm."
Çözüm:
✅ İşte paragraftaki fiilimsiler ve türleri:
- 1. "kalkıp": "kalkmak" fiiline "-ıp" eki getirilmiştir. Bu bir zarf-fiildir. (Eylemin nasıl gerçekleştiğini bildirir.)
- 2. "parlayan": "parlamak" fiiline "-an" eki getirilmiştir. Bu bir sıfat-fiildir. ("Güneş" ismini nitelemiştir.)
- 3. "oynayan": "oynamak" fiiline "-an" eki getirilmiştir. Bu bir sıfat-fiildir. ("Çocuklar" ismini nitelemiştir.)
- 4. "izlemek": "izlemek" fiiline "-mek" eki getirilmiştir. Bu bir isim-fiildir. (Cümlede isim göreviyle kullanılmıştır.)
- 5. "yapmak": "yapmak" fiiline "-mak" eki getirilmiştir. Bu bir isim-fiildir. (Cümlede isim göreviyle kullanılmıştır.)
💡 Bu paragrafta 1 zarf-fiil, 2 sıfat-fiil ve 2 isim-fiil bulunmaktadır.
Örnek 5:
Marketten dönerken komşusuyla karşılaştı. Bu cümlede geçen fiilimsinin türünü ve cümleye kattığı anlamı açıklayınız. 🛒👋
Çözüm:
✅ Cümlede geçen fiilimsi: "dönerken"
- 📌 "dönmek" fiiline "-ken" eki getirilerek oluşturulmuştur.
- 👉 Bu bir zarf-fiildir.
- 💡 Cümleye kattığı anlam, eylemin (karşılaşma) ne zaman gerçekleştiğini bildirmesidir. Yani komşusuyla marketten döndüğü sırada karşılaştığını ifade eder. Zarf-fiiller, eylemin zamanını veya durumunu belirten kelimelerdir.
Örnek 6:
"Onunla görüşmeyi çok istiyordum ama gelen misafirler yüzünden gidemedim." cümlesinde kaç tane fiilimsi vardır ve bunlar hangi türdedir? 🤝🚫
Çözüm:
✅ Bu cümlede iki tane fiilimsi vardır:
- 1. "görüşmeyi": "görüşmek" fiiline "-me" eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu bir isim-fiildir.
- 2. "gelen": "gelmek" fiiline "-en" eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu bir sıfat-fiildir. ("Misafirler" ismini nitelemiştir.)
- 🚫 "gidemedim" kelimesi ise çekimli bir fiildir (geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiş, olumsuzluk eki almış bir fiil) ve fiilimsi değildir.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kalıcı isim (isim-fiil özelliğini yitirmiş kelime) bulunmaktadır? 🔑🤔
A) Her gün kitap okumayı severim.
B) Annem lezzetli bir yemek yaptı.
C) Bahçede kazma işlemi başladı.
D) Bu işi yapmak için çok uğraştık.
A) Her gün kitap okumayı severim.
B) Annem lezzetli bir yemek yaptı.
C) Bahçede kazma işlemi başladı.
D) Bu işi yapmak için çok uğraştık.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: B
- 📌 B seçeneğindeki "yemek" kelimesi, aslında "yemek" fiilinden türemiş olmasına rağmen, zamanla fiilimsi özelliğini yitirerek bir varlığın (yiyeceğin) adı haline gelmiş, yani kalıcı isim olmuştur. Artık bir eylemi değil, doğrudan bir nesneyi karşılar.
- 👉 A seçeneğindeki "okumayı" hala bir eylemi ifade eden isim-fiildir.
- 👉 C seçeneğindeki "kazma" kelimesi, "kazmak" eylemini ifade eden bir isim-fiildir. (Kalıcı isim olan "kazma" aleti olsaydı farklı olurdu, ancak burada "kazma işlemi" diyerek eylemi belirtiyor.)
- 👉 D seçeneğindeki "yapmak" kelimesi de bir eylemi ifade eden isim-fiildir.
Örnek 8:
"Çocuklar, oyuncaklarını toplayıp dışarıda oynamaya gittiler." cümlesindeki altı çizili fiilimsilerin cümledeki işlevleri hangi seçenekte doğru verilmiştir? 🧸🏃♀️
A) Birinci fiilimsi zaman, ikinci fiilimsi durum bildirir.
B) Birinci fiilimsi durum, ikinci fiilimsi isim görevi görür.
C) Birinci fiilimsi eylemin nasıl yapıldığını, ikinci fiilimsi eylemin amacını belirtir.
D) Her iki fiilimsi de eylemin neden yapıldığını açıklar.
A) Birinci fiilimsi zaman, ikinci fiilimsi durum bildirir.
B) Birinci fiilimsi durum, ikinci fiilimsi isim görevi görür.
C) Birinci fiilimsi eylemin nasıl yapıldığını, ikinci fiilimsi eylemin amacını belirtir.
D) Her iki fiilimsi de eylemin neden yapıldığını açıklar.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
- 1. "toplayıp": Bu bir zarf-fiildir ("-ıp" eki). Cümleye "nasıl gittiler?" sorusunun cevabını vererek, "oyuncaklarını toplama" eyleminin "gitme" eyleminden önce gerçekleştiğini ve bir nevi sırasını veya tamamlanmışlığını ifade eder. Dolayısıyla, eylemin nasıl yapıldığını veya yapılış sırasını gösterir.
- 2. "oynamaya": Bu bir isim-fiildir ("-ma" eki). Cümleye "ne amaçla gittiler?" sorusunun cevabını vererek, "gitme" eyleminin amacını belirtir. "Oyun oynamak için" anlamındadır.
- 💡 Bu nedenle, birinci fiilimsi eylemin nasıl yapıldığını (sırasını), ikinci fiilimsi ise eylemin amacını belirtir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-turkce-fiilimsiler/sorular