🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf Türkçe
💡 8. Sınıf Türkçe: Çatı Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Türkçe: Çatı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlenin fiil çatısı nedir?
"Çocuklar parkta koşturuyor."
"Çocuklar parkta koşturuyor."
Çözüm:
- Önce yüklemi bulalım: "koşturuyor".
- Yüklem bir fiildir.
- Fiil, işi yapanı belli mi? Evet, "çocuklar" işi yapan öznedir.
- Fiil, nesne alabiliyor mu? "Kimi koşturuyor?" sorusuna cevap yok. Nesne alamıyor.
- Bu durumda fiil etken çatılıdır.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlenin fiil çatısı nedir?
"Ev çoktan temizlendi."
"Ev çoktan temizlendi."
Çözüm:
- Yüklem: "temizlendi".
- Bu bir fiildir.
- İşi yapan belli mi? Hayır, "kim tarafından temizlendi?" sorusunun cevabı yok.
- Fiilin köküne "-n" veya "-l" eki gelmiş mi? Evet, "temizle-" köküne "-n" eki gelmiş.
- Bu tür fiiller edilgen çatılıdır.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlenin fiil çatısı nedir?
"Öğrenciler birbirlerine gülümsediler."
"Öğrenciler birbirlerine gülümsediler."
Çözüm:
- Yüklem: "gülümsediler".
- Bu bir fiildir.
- Fiilin köküne "-ş" veya "-leş" eki gelmiş mi? Evet, "gülümse-" fiiline "-ş" eki gelmiş.
- Bu ek, işin karşılıklı veya birlikte yapıldığını gösterir.
- Bu tür fiiller işteş çatılıdır.
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlenin fiil çatısı nedir?
"Kedi arrivedi."
"Kedi arrivedi."
Çözüm:
- Yüklem: "arrivedi".
- Bu bir fiildir.
- Fiilin köküne "-in" veya "-n" eki gelmiş mi? Hayır.
- Fiil, işi yapan özne tarafından yapılıp, yine özne üzerinde mi gerçekleşiyor? Evet, kedi kendi kendine arrivedi.
- Bu tür fiiller dönüşlü çatılıdır.
Örnek 5:
"Kitaplar raflara yerleştirildi." cümlesindeki fiil çatısı, aşağıdaki cümlelerden hangisiyle aynıdır?
A) Çocuklar bahçede oynuyor.
B) Annem yemeği hazırladı.
C) Kardeşimle sohbet ettik.
D) Postacı mektubu getirdi.
A) Çocuklar bahçede oynuyor.
B) Annem yemeği hazırladı.
C) Kardeşimle sohbet ettik.
D) Postacı mektubu getirdi.
Çözüm:
- İlk cümlenin fiili "yerleştirildi"dir. Bu fiil edilgendir (işi yapan belli değil).
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) "oynuyor" - Etken (çocuklar oynuyor).
- B) "hazırladı" - Etken (annem hazırladı).
- C) "sohbet ettik" - İşteş (karşılıklı sohbet).
- D) "getirdi" - Etken (postacı getirdi).
- Seçeneklerde edilgen çatılı bir fiil bulunmamaktadır. Ancak sorunun orijinal metninde bir hata olabilir. Eğer "Kitaplar raflara yerleştirildi." cümlesi doğru kabul edilirse, edilgen çatı aranmalıdır. Eğer seçeneklerde edilgen çatı yoksa, sorunun kendisi hatalıdır.
- Varsayımsal olarak, eğer seçeneklerden biri "Mektup postacı tarafından getirildi." olsaydı, o seçenek doğru olurdu.
- Sorunun mevcut haliyle, edilgen çatıya uyan bir seçenek yoktur.
Örnek 6:
Bir inşaat işçisi, "Duvarlar örülüyor." dediğinde hangi fiil çatısını kullanmış olur?
Çözüm:
- Cümledeki yüklem: "örülüyor".
- Bu fiil, işin kim tarafından yapıldığını belirtmiyor. Duvarları kimin ördüğü belli değil.
- Fiilin köküne "-ül" eki gelmiş.
- Bu durum, fiilin edilgen çatılı olduğunu gösterir.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil çatısı, diğerlerinden farklıdır?
I. Kardeşimle uzun uzun konuştuk.
II. Masadaki çiçekler sulandı.
III. Öğrenciler projelerini tamamladı.
IV. Misafirler birbirlerine sarıldılar.
I. Kardeşimle uzun uzun konuştuk.
II. Masadaki çiçekler sulandı.
III. Öğrenciler projelerini tamamladı.
IV. Misafirler birbirlerine sarıldılar.
Çözüm:
- I. "konuştuk" - İşteş (karşılıklı konuşma).
- II. "sulandı" - Edilgen (kimin suladığı belli değil).
- III. "tamamladı" - Etken (öğrenciler tamamladı).
- IV. "sarıldılar" - İşteş (karşılıklı sarılma).
- Bu durumda, II numaralı cümledeki fiil çatısı (edilgen) diğerlerinden farklıdır.
Örnek 8:
Bir spor yorumcusu, "Takımlar sahaya çıktılar." dediğinde hangi fiil çatısını kullanmış olur?
Çözüm:
- Cümledeki yüklem: "çıktılar".
- Bu fiil, işin birden fazla kişi tarafından yapıldığını gösteriyor.
- Fiilin köküne "-tılar" eki gelmiş. Bu, birden fazla özne ile yapılan bir eylemi ifade eder.
- Bu tür fiiller işteş çatılıdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-turkce-cati/sorular