Bir limandaki iki farklı gemiden biri 12 günde bir, diğeri ise 18 günde bir sefere çıkmaktadır.
Bu iki gemi aynı gün sefere çıktıktan en az kaç gün sonra tekrar birlikte sefere çıkarlar? 🚢
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda iki farklı zaman diliminin en küçük ortak katını (EKOK) bulmamız gerekir.
12 ve 18 sayılarının asal çarpanlarını belirleyelim:
\( 12 = 2^2 \times 3 \)
\( 18 = 2 \times 3^2 \)
EKOK hesaplanırken ortak olan asal çarpanlardan üssü büyük olanlar ve ortak olmayanlar çarpılır:
EKOK \( (12, 18) = 2^2 \times 3^2 \)
EKOK \( (12, 18) = 4 \times 9 = 36 \)
✅ İki gemi en az 36 gün sonra tekrar birlikte sefere çıkarlar.
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir bakterinin boyu \( 0,000000075 \) metredir.
Bu uzunluğun bilimsel gösterim olarak karşılığını bulunuz. 🔬
Çözüm ve Açıklama
Bilimsel gösterim \( a \times 10^n \) formundadır ve burada \( 1 \le a < 10 \) şartı sağlanmalıdır.
Sayımızı katsayısı 1 ile 10 arasında olacak şekilde düzenleyelim.
✅ 75 sayısı 81'e daha yakın olduğu için \( \sqrt{75} \) sayısı 9 tam sayısına daha yakındır.
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir kütüphanedeki kitapların %40'ı roman, %30'u hikaye ve geri kalanı şiir kitabıdır.
Kütüphanede toplam 1200 kitap olduğuna göre şiir kitaplarının sayısını bulunuz. 📚
Çözüm ve Açıklama
Verilen yüzdeleri kullanarak şiir kitaplarının oranını ve miktarını hesaplayalım.
Öncelikle roman ve hikaye kitaplarının toplam yüzdesini bulalım:
\( 40 + 30 = 70 \)
Şiir kitaplarının yüzdesi: \( 100 - 70 = 30 \)
Toplam 1200 kitabın %30'unu hesaplayalım:
Şiir sayısı = \( 1200 \times \frac{30}{100} \)
Şiir sayısı = \( 12 \times 30 = 360 \)
📌 Kütüphanede 360 adet şiir kitabı bulunmaktadır.
5
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir torbada renkleri dışında özdeş 5 kırmızı, 4 mavi ve 3 sarı bilye vardır.
Torbadan rastgele çekilen bir bilyenin mavi olmama olasılığı kaçtır? 🔵
Çözüm ve Açıklama
Olasılık, istenen durum sayısının tüm olası durumların sayısına oranıdır.
Tüm bilyelerin toplamı: \( 5 + 4 + 3 = 12 \)
Mavi olmama durumu; bilyenin kırmızı veya sarı olması demektir.
İstenen durum sayısı: \( 5 + 3 = 8 \)
Olasılık = \( \frac{8}{12} \)
Kesri 4 ile sadeleştirelim:
Olasılık = \( \frac{2}{3} \)
👉 Torbadan çekilen bir bilyenin mavi olmama olasılığı \( \frac{2}{3} \)'tür.
6
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir kenar uzunluğu \( x + 3 \) birim olan kare şeklindeki bir kağıttan, bir kenar uzunluğu \( y \) birim olan kare şeklinde bir parça kesilip atılıyor.
Kalan bölgenin alanını veren cebirsel ifadeyi bulunuz. ✂️
Çözüm ve Açıklama
Kalan alanı bulmak için büyük karenin alanından küçük karenin alanını çıkarmalıyız.
Büyük karenin alanı: \( (x + 3)^2 \)
Küçük karenin alanı: \( y^2 \)
Kalan alan = \( (x + 3)^2 - y^2 \)
Bu ifade iki kare farkı özdeşliğidir: \( a^2 - b^2 = (a - b)(a + b) \)
Burada \( a = x + 3 \) ve \( b = y \) olarak düşünülürse:
Kalan alan = \( (x + 3 - y)(x + 3 + y) \)
✅ Kalan bölgenin alanı \( (x + 3 - y)(x + 3 + y) \) birimkaredir.
7
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Koordinat sisteminde \( A(2, 4) \) ve \( B(4, 10) \) noktalarından geçen doğrunun eğimi kaçtır? 📈
Bir üçgenin iki kenar uzunluğu 7 cm ve 10 cm'dir.
Bu üçgenin üçüncü kenarının alabileceği en büyük tam sayı değeri kaç cm'dir? 📐
Çözüm ve Açıklama
Üçgen eşitsizliği kuralına göre, bir kenar uzunluğu diğer iki kenarın farkından büyük, toplamından küçük olmalıdır.
Üçüncü kenar uzunluğuna \( x \) diyelim.
Fark kuralı: \( 10 - 7 < x \)
Toplam kuralı: \( x < 10 + 7 \)
Eşitsizliği birleştirelim: \( 3 < x < 17 \)
Bu aralıkta \( x \) sayısının alabileceği en büyük tam sayı değeri 16'dır.
✅ Üçüncü kenar en fazla 16 cm olabilir.
8. Sınıf Matematik: Lgs Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir limandaki iki farklı gemiden biri 12 günde bir, diğeri ise 18 günde bir sefere çıkmaktadır.
Bu iki gemi aynı gün sefere çıktıktan en az kaç gün sonra tekrar birlikte sefere çıkarlar? 🚢
Çözüm:
Bu soruda iki farklı zaman diliminin en küçük ortak katını (EKOK) bulmamız gerekir.
12 ve 18 sayılarının asal çarpanlarını belirleyelim:
\( 12 = 2^2 \times 3 \)
\( 18 = 2 \times 3^2 \)
EKOK hesaplanırken ortak olan asal çarpanlardan üssü büyük olanlar ve ortak olmayanlar çarpılır:
EKOK \( (12, 18) = 2^2 \times 3^2 \)
EKOK \( (12, 18) = 4 \times 9 = 36 \)
✅ İki gemi en az 36 gün sonra tekrar birlikte sefere çıkarlar.
Örnek 2:
Bir bakterinin boyu \( 0,000000075 \) metredir.
Bu uzunluğun bilimsel gösterim olarak karşılığını bulunuz. 🔬
Çözüm:
Bilimsel gösterim \( a \times 10^n \) formundadır ve burada \( 1 \le a < 10 \) şartı sağlanmalıdır.
Sayımızı katsayısı 1 ile 10 arasında olacak şekilde düzenleyelim.
✅ 75 sayısı 81'e daha yakın olduğu için \( \sqrt{75} \) sayısı 9 tam sayısına daha yakındır.
Örnek 4:
Bir kütüphanedeki kitapların %40'ı roman, %30'u hikaye ve geri kalanı şiir kitabıdır.
Kütüphanede toplam 1200 kitap olduğuna göre şiir kitaplarının sayısını bulunuz. 📚
Çözüm:
Verilen yüzdeleri kullanarak şiir kitaplarının oranını ve miktarını hesaplayalım.
Öncelikle roman ve hikaye kitaplarının toplam yüzdesini bulalım:
\( 40 + 30 = 70 \)
Şiir kitaplarının yüzdesi: \( 100 - 70 = 30 \)
Toplam 1200 kitabın %30'unu hesaplayalım:
Şiir sayısı = \( 1200 \times \frac{30}{100} \)
Şiir sayısı = \( 12 \times 30 = 360 \)
📌 Kütüphanede 360 adet şiir kitabı bulunmaktadır.
Örnek 5:
Bir torbada renkleri dışında özdeş 5 kırmızı, 4 mavi ve 3 sarı bilye vardır.
Torbadan rastgele çekilen bir bilyenin mavi olmama olasılığı kaçtır? 🔵
Çözüm:
Olasılık, istenen durum sayısının tüm olası durumların sayısına oranıdır.
Tüm bilyelerin toplamı: \( 5 + 4 + 3 = 12 \)
Mavi olmama durumu; bilyenin kırmızı veya sarı olması demektir.
İstenen durum sayısı: \( 5 + 3 = 8 \)
Olasılık = \( \frac{8}{12} \)
Kesri 4 ile sadeleştirelim:
Olasılık = \( \frac{2}{3} \)
👉 Torbadan çekilen bir bilyenin mavi olmama olasılığı \( \frac{2}{3} \)'tür.
Örnek 6:
Bir kenar uzunluğu \( x + 3 \) birim olan kare şeklindeki bir kağıttan, bir kenar uzunluğu \( y \) birim olan kare şeklinde bir parça kesilip atılıyor.
Kalan bölgenin alanını veren cebirsel ifadeyi bulunuz. ✂️
Çözüm:
Kalan alanı bulmak için büyük karenin alanından küçük karenin alanını çıkarmalıyız.
Büyük karenin alanı: \( (x + 3)^2 \)
Küçük karenin alanı: \( y^2 \)
Kalan alan = \( (x + 3)^2 - y^2 \)
Bu ifade iki kare farkı özdeşliğidir: \( a^2 - b^2 = (a - b)(a + b) \)
Burada \( a = x + 3 \) ve \( b = y \) olarak düşünülürse:
Kalan alan = \( (x + 3 - y)(x + 3 + y) \)
✅ Kalan bölgenin alanı \( (x + 3 - y)(x + 3 + y) \) birimkaredir.
Örnek 7:
Koordinat sisteminde \( A(2, 4) \) ve \( B(4, 10) \) noktalarından geçen doğrunun eğimi kaçtır? 📈