💡 8. Sınıf Matematik: Eşitsizlikler, üçgenler, eşlik ve benzerlik, dönüşüm geometrisi Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
\( 3x - 4 > 11 \) eşitsizliğini sağlayan en küçük tam sayı değeri kaçtır? 💡
Çözüm ve Açıklama
Eşitsizliği çözmek için bilinmeyeni yalnız bırakalım:
Öncelikle \( -4 \) sayısını karşı tarafa işaret değiştirerek \( +4 \) olarak gönderelim: \( 3x > 11 + 4 \)
İşlemi yapalım: \( 3x > 15 \)
Her iki tarafı \( x \)'in katsayısı olan \( 3 \) sayısına bölelim: \( x > 5 \)
Eşitsizliğe göre \( x \) sayısı \( 5 \)'ten büyük olmalıdır.
\( 5 \)'ten büyük olan en küçük tam sayı 6'dır. ✅
2
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir internet kafe açılış ücreti olarak 10 TL ve her saat kullanım için 15 TL ücret almaktadır. Cebinde 80 TL parası olan bir öğrenci, bu kafede en fazla kaç tam saat vakit geçirebilir? ⏳
Çözüm ve Açıklama
Bu durumu bir eşitsizlik ile ifade edelim:
Geçirilen saat sayısına \( x \) diyelim.
Toplam ödenecek ücret: \( 10 + 15x \) olur.
Bütçemiz 80 TL olduğu için bu ücret 80'den küçük veya eşit olmalıdır: \( 10 + 15x \leq 80 \)
Sabit terim olan 10'u karşıya atalım: \( 15x \leq 80 - 10 \) \( 15x \leq 70 \)
Her iki tarafı 15'e bölelim: \( x \leq 4,66... \)
Öğrenci tam saat olarak en fazla 4 saat vakit geçirebilir. 🎮
3
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir üçgenin iki kenar uzunluğu 8 cm ve 13 cm'dir. Bu üçgenin üçüncü kenarının alabileceği en büyük tam sayı değeri kaçtır? 📐
Çözüm ve Açıklama
Üçgen eşitsizliği kuralına göre, bir kenar uzunluğu diğer iki kenarın farkından büyük, toplamından küçük olmalıdır:
Üçüncü kenara \( x \) diyelim.
Fark: \( 13 - 8 = 5 \)
Toplam: \( 13 + 8 = 21 \)
Eşitsizliği kuralım: \( 5 < x < 21 \)
Bu aralıkta \( x \)'in alabileceği en büyük tam sayı değeri 20'dir. 📏
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir duvarın dibine yaslanan merdivenin alt ucu duvardan 9 metre uzaktadır. Merdivenin boyu 15 metre olduğuna göre, merdivenin üst ucu yerden kaç metre yüksekliktedir? 🪜
Çözüm ve Açıklama
Zemin ve duvar birbirine dik olduğu için burada bir dik üçgen oluşur. Pisagor bağıntısını uygulayalım:
Pisagor bağıntısı: \( a^2 + b^2 = c^2 \)
Verilenler: \( a = 9 \) (yatay mesafe), \( c = 15 \) (merdiven boyu - hipotenüs).
Güneşli bir günde, boyu 1,5 metre olan bir çocuğun gölge boyu 2 metre olarak ölçülmüştür. Aynı anda yanındaki elektrik direğinin gölge boyu 8 metre olduğuna göre, elektrik direğinin gerçek boyu kaç metredir? ☀️
Çözüm ve Açıklama
Güneş ışınları aynı açıyla geldiği için çocuk ve direk, gölgeleriyle benzer dik üçgenler oluşturur:
Benzerlik oranını kuralım: Çocuk Boyu / Direk Boyu = Çocuk Gölgesi / Direk Gölgesi
Elektrik direğinin boyu 6 metre olarak hesaplanır. 📏
7
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Koordinat sisteminde bulunan A(-3, 4) noktası 5 birim sağa ve 2 birim aşağı ötelendiğinde oluşan yeni noktanın koordinatlarını bulunuz. 📍
Çözüm ve Açıklama
Öteleme hareketlerinde koordinatların nasıl değiştiğini inceleyelim:
Sağa öteleme: \( x \) koordinatına ekleme yapılır. \( -3 + 5 = 2 \)
Aşağı öteleme: \( y \) koordinatından çıkarma yapılır. \( 4 - 2 = 2 \)
Oluşan yeni nokta A'(2, 2) noktasıdır. 🚀
8
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
B(4, -5) noktasının y eksenine göre yansıması alındıktan sonra 3 birim yukarı ötelenmesiyle elde edilen görüntünün koordinatlarını bulunuz. 🔄
Çözüm ve Açıklama
Adım adım dönüşümleri uygulayalım:
1. Adım (Yansıma): Bir noktanın \( y \) eksenine göre yansıması alınırken \( x \) işaret değiştirir, \( y \) aynı kalır. \( B(4, -5) \rightarrow B'(-4, -5) \)
2. Adım (Öteleme): Noktayı 3 birim yukarı ötelemek için \( y \) değerine 3 ekleriz. \( -5 + 3 = -2 \)
Sonuç olarak elde edilen görüntü noktası B''(-4, -2) olur. ✨
8. Sınıf Matematik: Eşitsizlikler, üçgenler, eşlik ve benzerlik, dönüşüm geometrisi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
\( 3x - 4 > 11 \) eşitsizliğini sağlayan en küçük tam sayı değeri kaçtır? 💡
Çözüm:
Eşitsizliği çözmek için bilinmeyeni yalnız bırakalım:
Öncelikle \( -4 \) sayısını karşı tarafa işaret değiştirerek \( +4 \) olarak gönderelim: \( 3x > 11 + 4 \)
İşlemi yapalım: \( 3x > 15 \)
Her iki tarafı \( x \)'in katsayısı olan \( 3 \) sayısına bölelim: \( x > 5 \)
Eşitsizliğe göre \( x \) sayısı \( 5 \)'ten büyük olmalıdır.
\( 5 \)'ten büyük olan en küçük tam sayı 6'dır. ✅
Örnek 2:
Bir internet kafe açılış ücreti olarak 10 TL ve her saat kullanım için 15 TL ücret almaktadır. Cebinde 80 TL parası olan bir öğrenci, bu kafede en fazla kaç tam saat vakit geçirebilir? ⏳
Çözüm:
Bu durumu bir eşitsizlik ile ifade edelim:
Geçirilen saat sayısına \( x \) diyelim.
Toplam ödenecek ücret: \( 10 + 15x \) olur.
Bütçemiz 80 TL olduğu için bu ücret 80'den küçük veya eşit olmalıdır: \( 10 + 15x \leq 80 \)
Sabit terim olan 10'u karşıya atalım: \( 15x \leq 80 - 10 \) \( 15x \leq 70 \)
Her iki tarafı 15'e bölelim: \( x \leq 4,66... \)
Öğrenci tam saat olarak en fazla 4 saat vakit geçirebilir. 🎮
Örnek 3:
Bir üçgenin iki kenar uzunluğu 8 cm ve 13 cm'dir. Bu üçgenin üçüncü kenarının alabileceği en büyük tam sayı değeri kaçtır? 📐
Çözüm:
Üçgen eşitsizliği kuralına göre, bir kenar uzunluğu diğer iki kenarın farkından büyük, toplamından küçük olmalıdır:
Üçüncü kenara \( x \) diyelim.
Fark: \( 13 - 8 = 5 \)
Toplam: \( 13 + 8 = 21 \)
Eşitsizliği kuralım: \( 5 < x < 21 \)
Bu aralıkta \( x \)'in alabileceği en büyük tam sayı değeri 20'dir. 📏
Örnek 4:
Bir duvarın dibine yaslanan merdivenin alt ucu duvardan 9 metre uzaktadır. Merdivenin boyu 15 metre olduğuna göre, merdivenin üst ucu yerden kaç metre yüksekliktedir? 🪜
Çözüm:
Zemin ve duvar birbirine dik olduğu için burada bir dik üçgen oluşur. Pisagor bağıntısını uygulayalım:
Pisagor bağıntısı: \( a^2 + b^2 = c^2 \)
Verilenler: \( a = 9 \) (yatay mesafe), \( c = 15 \) (merdiven boyu - hipotenüs).
Güneşli bir günde, boyu 1,5 metre olan bir çocuğun gölge boyu 2 metre olarak ölçülmüştür. Aynı anda yanındaki elektrik direğinin gölge boyu 8 metre olduğuna göre, elektrik direğinin gerçek boyu kaç metredir? ☀️
Çözüm:
Güneş ışınları aynı açıyla geldiği için çocuk ve direk, gölgeleriyle benzer dik üçgenler oluşturur:
Benzerlik oranını kuralım: Çocuk Boyu / Direk Boyu = Çocuk Gölgesi / Direk Gölgesi
Elektrik direğinin boyu 6 metre olarak hesaplanır. 📏
Örnek 7:
Koordinat sisteminde bulunan A(-3, 4) noktası 5 birim sağa ve 2 birim aşağı ötelendiğinde oluşan yeni noktanın koordinatlarını bulunuz. 📍
Çözüm:
Öteleme hareketlerinde koordinatların nasıl değiştiğini inceleyelim:
Sağa öteleme: \( x \) koordinatına ekleme yapılır. \( -3 + 5 = 2 \)
Aşağı öteleme: \( y \) koordinatından çıkarma yapılır. \( 4 - 2 = 2 \)
Oluşan yeni nokta A'(2, 2) noktasıdır. 🚀
Örnek 8:
B(4, -5) noktasının y eksenine göre yansıması alındıktan sonra 3 birim yukarı ötelenmesiyle elde edilen görüntünün koordinatlarını bulunuz. 🔄
Çözüm:
Adım adım dönüşümleri uygulayalım:
1. Adım (Yansıma): Bir noktanın \( y \) eksenine göre yansıması alınırken \( x \) işaret değiştirir, \( y \) aynı kalır. \( B(4, -5) \rightarrow B'(-4, -5) \)
2. Adım (Öteleme): Noktayı 3 birim yukarı ötelemek için \( y \) değerine 3 ekleriz. \( -5 + 3 = -2 \)
Sonuç olarak elde edilen görüntü noktası B''(-4, -2) olur. ✨