🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf Matematik
💡 8. Sınıf Matematik: Eğimler Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Matematik: Eğimler Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Merdivenlerin veya rampaların ne kadar dik olduğunu anlamak için eğim kavramını kullanırız.
Bir doğru parçasının eğimi, dikey değişimin yatay değişime oranıdır.
Aşağıdaki görseli zihninizde canlandırın:
Koordinat sisteminde A noktasının koordinatları \( (2, 3) \) ve B noktasının koordinatları \( (6, 7) \) olsun.
A noktasından B noktasına giderken doğrunun eğimi kaçtır? 🤔
Bir doğru parçasının eğimi, dikey değişimin yatay değişime oranıdır.
Aşağıdaki görseli zihninizde canlandırın:
Koordinat sisteminde A noktasının koordinatları \( (2, 3) \) ve B noktasının koordinatları \( (6, 7) \) olsun.
A noktasından B noktasına giderken doğrunun eğimi kaçtır? 🤔
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için eğim formülünü kullanabiliriz.
Eğim (m) = \( \frac{\text{Dikey Değişim}}{\text{Yatay Değişim}} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} \)
Eğim (m) = \( \frac{\text{Dikey Değişim}}{\text{Yatay Değişim}} = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} \)
- 👉 Adım 1: Verilen noktaları belirleyelim.
- A noktası \( (x_1, y_1) = (2, 3) \)
- B noktası \( (x_2, y_2) = (6, 7) \)
- 👉 Adım 2: Dikey değişimi (y değerlerindeki farkı) hesaplayalım.
- Dikey Değişim = \( y_2 - y_1 = 7 - 3 = 4 \)
- 👉 Adım 3: Yatay değişimi (x değerlerindeki farkı) hesaplayalım.
- Yatay Değişim = \( x_2 - x_1 = 6 - 2 = 4 \)
- 👉 Adım 4: Eğim formülünü uygulayarak eğimi bulalım.
- Eğim \( m = \frac{4}{4} = 1 \)
Örnek 2:
Bir doğrunun denklemi \( y = 3x - 5 \) şeklinde verilmiştir.
Bu doğrunun eğimi kaçtır? 💡
Bu doğrunun eğimi kaçtır? 💡
Çözüm:
Doğrunun denklemi \( y = mx + n \) şeklinde verildiğinde, x'in önündeki katsayı (m) doğrunun eğimini verir.
- 👉 Adım 1: Verilen denklemi standart eğim-kesim noktası formuyla karşılaştıralım.
- Verilen denklem: \( y = 3x - 5 \)
- Standart form: \( y = mx + n \)
- 👉 Adım 2: x'in katsayısını belirleyelim.
- Denklemde x'in katsayısı \( 3 \)'tür.
- 👉 Adım 3: Eğimi bulalım.
- Bu durumda eğim \( m = 3 \) olur.
Örnek 3:
Aşağıdaki doğruların eğimlerini bulunuz:
a) \( y = 4 \) doğrusunun eğimi
b) \( x = -2 \) doğrusunun eğimi
a) \( y = 4 \) doğrusunun eğimi
b) \( x = -2 \) doğrusunun eğimi
Çözüm:
Doğruların eğimleri, onların yatay veya dikey olup olmamasına göre özel durumlar gösterir.
- 👉 a) \( y = 4 \) doğrusunun eğimi:
- Bu denklem, y eksenini 4 noktasında kesen ve x eksenine paralel olan yatay bir doğrudur.
- Yatay doğruların dikey değişimi (y değerleri) her zaman sıfırdır.
- Eğim \( m = \frac{\text{Dikey Değişim}}{\text{Yatay Değişim}} = \frac{0}{\text{Yatay Değişim}} = 0 \)
- ✅ Bu nedenle, \( y = 4 \) doğrusunun eğimi 0'dır.
- 👉 b) \( x = -2 \) doğrusunun eğimi:
- Bu denklem, x eksenini -2 noktasında kesen ve y eksenine paralel olan dikey bir doğrudur.
- Dikey doğruların yatay değişimi (x değerleri) her zaman sıfırdır.
- Eğim \( m = \frac{\text{Dikey Değişim}}{\text{Yatay Değişim}} = \frac{\text{Dikey Değişim}}{0} \)
- Matematikte paydaya sıfır gelmesi tanımsızlık demektir.
- ✅ Bu nedenle, \( x = -2 \) doğrusunun eğimi tanımsızdır.
Örnek 4:
Aşağıda özellikleri verilen K, L ve M doğrularını düşünelim:
- K Doğrusu: Koordinat sisteminin başlangıç noktasından \( (0,0) \) geçerek \( (3, 6) \) noktasından da geçmektedir.
- L Doğrusu: \( (-2, 4) \) noktasından geçmekte ve \( (3, -1) \) noktasından da geçmektedir.
- M Doğrusu: \( (1, 5) \) noktasından geçmekte ve \( (4, 5) \) noktasından da geçmektedir.
Çözüm:
Doğruların eğimini, geçtiği iki noktanın koordinatlarını kullanarak hesaplayabiliriz:
Eğim \( m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} \).
Eğim \( m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} \).
- 👉 Adım 1: K Doğrusunun eğimini hesaplayalım.
- Noktalar: \( (x_1, y_1) = (0, 0) \) ve \( (x_2, y_2) = (3, 6) \)
- \( m_K = \frac{6 - 0}{3 - 0} = \frac{6}{3} = 2 \)
- 👉 Adım 2: L Doğrusunun eğimini hesaplayalım.
- Noktalar: \( (x_1, y_1) = (-2, 4) \) ve \( (x_2, y_2) = (3, -1) \)
- \( m_L = \frac{-1 - 4}{3 - (-2)} = \frac{-5}{3 + 2} = \frac{-5}{5} = -1 \)
- 👉 Adım 3: M Doğrusunun eğimini hesaplayalım.
- Noktalar: \( (x_1, y_1) = (1, 5) \) ve \( (x_2, y_2) = (4, 5) \)
- \( m_M = \frac{5 - 5}{4 - 1} = \frac{0}{3} = 0 \)
- 👉 Adım 4: Eğimleri karşılaştıralım.
- Eğimler: \( m_K = 2 \), \( m_L = -1 \), \( m_M = 0 \)
- Eğimin mutlak değeri ne kadar büyükse, doğru o kadar diktir.
- \( |m_K| = |2| = 2 \)
- \( |m_L| = |-1| = 1 \)
- \( |m_M| = |0| = 0 \)
En dik doğru K Doğrusu'dur (eğimi 2).
En az dik olan (yatay olan) doğru M Doğrusu'dur (eğimi 0).
Örnek 5:
Bir hastane binasının engelli rampası planlanmaktadır. ♿
Rampa, yatayda 300 cm ilerlediğinde dikeyde 20 cm yükselmektedir.
Bu rampanın eğimi yüzde (%) olarak kaçtır?
Rampa, yatayda 300 cm ilerlediğinde dikeyde 20 cm yükselmektedir.
Bu rampanın eğimi yüzde (%) olarak kaçtır?
Çözüm:
Günlük hayatta eğim genellikle yüzde olarak ifade edilir ve güvenlik standartları için önemlidir.
Eğim = \( \frac{\text{Dikey Yükselme}}{\text{Yatay Uzunluk}} \) formülüyle hesaplanır. Yüzdeye çevirmek için sonucu 100 ile çarparız.
Eğim = \( \frac{\text{Dikey Yükselme}}{\text{Yatay Uzunluk}} \) formülüyle hesaplanır. Yüzdeye çevirmek için sonucu 100 ile çarparız.
- 👉 Adım 1: Verilen değerleri belirleyelim.
- Dikey Yükselme = 20 cm
- Yatay Uzunluk = 300 cm
- 👉 Adım 2: Eğim oranını hesaplayalım.
- Eğim = \( \frac{20}{300} \)
- Eğim = \( \frac{2}{30} = \frac{1}{15} \)
- 👉 Adım 3: Eğimi yüzdeye çevirelim.
- Yüzde Eğim = \( \frac{1}{15} \times 100 \)
- Yüzde Eğim = \( \frac{100}{15} \)
- Yüzde Eğim = \( \frac{20}{3} \)
- Yüzde Eğim \( \approx 6.67% \)
Örnek 6:
Denklemi \( 2x + 4y - 12 = 0 \) olan doğrunun eğimi kaçtır?
Çözüm:
Bu tür denklemleri eğimi bulmak için önce \( y = mx + n \) formatına getirmemiz gerekir.
- 👉 Adım 1: Denklemi \( y \) yalnız kalacak şekilde düzenleyelim.
- \( 2x + 4y - 12 = 0 \)
- \( 4y = -2x + 12 \) (2x ve -12'yi denklemin diğer tarafına attık)
- 👉 Adım 2: Her iki tarafı \( y \)'nin katsayısına (4'e) bölelim.
- \( \frac{4y}{4} = \frac{-2x}{4} + \frac{12}{4} \)
- \( y = -\frac{1}{2}x + 3 \)
- 👉 Adım 3: Denklemi \( y = mx + n \) formatıyla karşılaştırarak eğimi bulalım.
- Denklemimiz \( y = -\frac{1}{2}x + 3 \) oldu.
- Burada \( x \)'in katsayısı \( m \) eğimi temsil eder.
- Eğim \( m = -\frac{1}{2} \)
Örnek 7:
Bir koordinat düzleminde, A noktası \( (3, 5) \) koordinatlarına sahiptir.
Bu A noktasından geçen bir doğrunun eğimi \( 2 \) olarak verilmiştir.
Eğer bu doğru aynı zamanda B noktası \( (x, 9) \) noktasından da geçiyorsa, \( x \) değeri kaçtır? 🤔
Bu A noktasından geçen bir doğrunun eğimi \( 2 \) olarak verilmiştir.
Eğer bu doğru aynı zamanda B noktası \( (x, 9) \) noktasından da geçiyorsa, \( x \) değeri kaçtır? 🤔
Çözüm:
Bu soruda, iki nokta ve eğim formülünü kullanarak bilinmeyen \( x \) değerini bulacağız.
Eğim \( m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} \)
Eğim \( m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} \)
- 👉 Adım 1: Verilenleri belirleyelim.
- A noktası \( (x_1, y_1) = (3, 5) \)
- B noktası \( (x_2, y_2) = (x, 9) \)
- Eğim \( m = 2 \)
- 👉 Adım 2: Eğim formülünde bilinen değerleri yerine yazalım.
- \( 2 = \frac{9 - 5}{x - 3} \)
- \( 2 = \frac{4}{x - 3} \)
- 👉 Adım 3: Denklemi çözerek \( x \)'i bulalım.
- Paydadaki \( (x - 3) \) ifadesini karşıya çarpım olarak atalım:
- \( 2 \times (x - 3) = 4 \)
- \( 2x - 6 = 4 \)
- \( 2x = 4 + 6 \)
- \( 2x = 10 \)
- \( x = \frac{10}{2} \)
- \( x = 5 \)
Örnek 8:
Bir grafik üzerinde, bir doğru \( (0, 6) \) ve \( (4, 0) \) noktalarından geçmektedir.
Bu doğrunun eğimi kaçtır? Bu doğru x ve y eksenlerini hangi noktalarda kesmektedir? 📏
Bu doğrunun eğimi kaçtır? Bu doğru x ve y eksenlerini hangi noktalarda kesmektedir? 📏
Çözüm:
Bu soru, eğim hesaplamanın yanı sıra, bir doğrunun eksenleri kestiği noktaları da anlamamızı sağlar.
- 👉 Adım 1: Doğrunun eğimini hesaplayalım.
- Noktalar: \( (x_1, y_1) = (0, 6) \) ve \( (x_2, y_2) = (4, 0) \)
- Eğim \( m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{0 - 6}{4 - 0} = \frac{-6}{4} = -\frac{3}{2} \)
- 👉 Adım 2: Doğrunun y eksenini kestiği noktayı belirleyelim.
- Bir doğru y eksenini kestiğinde x değeri 0'dır.
- Verilen noktalardan \( (0, 6) \) noktası, x koordinatı 0 olduğu için doğrunun y eksenini kestiği noktadır.
- 👉 Adım 3: Doğrunun x eksenini kestiği noktayı belirleyelim.
- Bir doğru x eksenini kestiğinde y değeri 0'dır.
- Verilen noktalardan \( (4, 0) \) noktası, y koordinatı 0 olduğu için doğrunun x eksenini kestiği noktadır.
Doğru y eksenini \( (0, 6) \) noktasında, x eksenini ise \( (4, 0) \) noktasında kesmektedir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-matematik-egimler/sorular