🎓 8. Sınıf (Lgs)
📚 8. Sınıf Matematik
💡 8. Sınıf Matematik: Dik dairesel silindir Çözümlü Örnekler
8. Sınıf Matematik: Dik dairesel silindir Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Yarıçapı 5 cm ve yüksekliği 10 cm olan bir dik dairesel silindirin taban alanını hesaplayınız. ( \( \pi \) yerine 3 alınız.)
Çözüm:
- Adım 1: Silindirin tabanının bir daire olduğunu hatırlayalım.
- Adım 2: Dairenin alan formülü \( A = \pi r^2 \) şeklindedir.
- Adım 3: Soruda verilen yarıçap \( r = 5 \) cm ve \( \pi = 3 \) değerlerini formülde yerine koyalım.
- Adım 4: Taban alanı \( A = 3 \times (5 \text{ cm})^2 = 3 \times 25 \text{ cm}^2 = 75 \text{ cm}^2 \) olarak bulunur.
Örnek 2:
Yüksekliği 12 cm ve taban yarıçapı 4 cm olan bir dik dairesel silindirin yanal yüzey alanını hesaplayınız. ( \( \pi \) yerine 3 alınız.)
Çözüm:
- Adım 1: Silindirin yanal yüzeyinin açıldığında bir dikdörtgen oluşturduğunu unutmayalım.
- Adım 2: Dikdörtgenin bir kenarı silindirin yüksekliği (h), diğer kenarı ise taban çevresidir ( \( 2 \pi r \) ).
- Adım 3: Yanal yüzey alanı formülü \( Yanal Alan = 2 \pi r h \) şeklindedir.
- Adım 4: Soruda verilen değerleri \( r = 4 \) cm, \( h = 12 \) cm ve \( \pi = 3 \) formülde yerine koyalım.
- Adım 5: Yanal alan \( Yanal Alan = 2 \times 3 \times 4 \text{ cm} \times 12 \text{ cm} = 6 \times 48 \text{ cm}^2 = 288 \text{ cm}^2 \) olarak bulunur.
Örnek 3:
Taban çevresi 24 \( \pi \) cm olan bir dik dairesel silindirin yüksekliği 15 cm'dir. Bu silindirin toplam yüzey alanını hesaplayınız.
Çözüm:
- Adım 1: Taban çevresi formülü \( Çevre = 2 \pi r \) olduğunu biliyoruz.
- Adım 2: Soruda verilen \( 24 \pi \) cm'yi formüle eşitleyerek yarıçapı bulalım: \( 2 \pi r = 24 \pi \) cm. Buradan \( r = 12 \) cm elde ederiz.
- Adım 3: Silindirin yanal yüzey alanı \( Yanal Alan = 2 \pi r h \) formülüyle hesaplanır. Yarıçapı (12 cm) ve yüksekliği (15 cm) yerine koyalım: \( Yanal Alan = 2 \times \pi \times 12 \text{ cm} \times 15 \text{ cm} = 360 \pi \text{ cm}^2 \).
- Adım 4: Taban alanını hesaplamak için \( A_{taban} = \pi r^2 \) formülünü kullanalım: \( A_{taban} = \pi \times (12 \text{ cm})^2 = 144 \pi \text{ cm}^2 \).
- Adım 5: Silindirin iki tabanı olduğu için toplam taban alanı \( 2 \times 144 \pi \text{ cm}^2 = 288 \pi \text{ cm}^2 \) olur.
- Adım 6: Toplam yüzey alanı, yanal alan ile toplam taban alanının toplamıdır: \( Toplam Alan = Yanal Alan + 2 \times A_{taban} = 360 \pi \text{ cm}^2 + 288 \pi \text{ cm}^2 = 648 \pi \text{ cm}^2 \).
Örnek 4:
Bir konserve kutusunun etiketinin tamamı, kutunun yanal yüzeyini tam olarak kaplamaktadır. Konserve kutusunun yüksekliği 15 cm ve taban yarıçapı 4 cm'dir. Etiketin alanı kaç cm²'dir? ( \( \pi \) yerine 3.14 alınız.)
Çözüm:
- Adım 1: Etiketin alanı, konserve kutusunun yanal yüzey alanına eşittir.
- Adım 2: Silindirin yanal yüzey alanı formülü \( Yanal Alan = 2 \pi r h \) 'dir.
- Adım 3: Soruda verilen değerler: yükseklik \( h = 15 \) cm, yarıçap \( r = 4 \) cm ve \( \pi \approx 3.14 \).
- Adım 4: Değerleri formülde yerine koyalım: \( Yanal Alan = 2 \times 3.14 \times 4 \text{ cm} \times 15 \text{ cm} \).
- Adım 5: Hesaplamayı yapalım: \( Yanal Alan = 6.28 \times 60 \text{ cm}^2 = 376.8 \text{ cm}^2 \).
Örnek 5:
Bir su borusunun kesiti daireseldir. Borunun iç yarıçapı 5 cm ve uzunluğu (yüksekliği) 2 metre (200 cm) olduğuna göre, borunun iç yüzey alanını hesaplayınız. ( \( \pi \) yerine 3 alınız.) Bu alan, borunun içini temizlemek için gereken malzemenin miktarını belirlemede kullanılabilir.
Çözüm:
- Adım 1: Su borusunun iç yüzey alanı, bir dik dairesel silindirin yanal yüzey alanına karşılık gelir.
- Adım 2: Yanal yüzey alanı formülü \( Yanal Alan = 2 \pi r h \) 'dir.
- Adım 3: Soruda verilenler: yarıçap \( r = 5 \) cm, yükseklik \( h = 200 \) cm (2 metre) ve \( \pi = 3 \).
- Adım 4: Değerleri formülde yerine koyalım: \( Yanal Alan = 2 \times 3 \times 5 \text{ cm} \times 200 \text{ cm} \).
- Adım 5: Hesaplamayı yapalım: \( Yanal Alan = 6 \times 1000 \text{ cm}^2 = 6000 \text{ cm}^2 \).
Örnek 6:
Yarıçapı 6 cm ve yüksekliği 10 cm olan bir dik dairesel silindirin hacmi, yarıçapı 3 cm olan başka bir dik dairesel silindirin hacminin kaç katıdır? ( \( \pi \) değerini sadeleşeceği için kullanmayınız.)
Çözüm:
- Adım 1: Dik dairesel silindirin hacim formülü \( V = \pi r^2 h \) 'dir.
- Adım 2: Birinci silindirin ( \( r_1 = 6 \) cm, \( h_1 = 10 \) cm) hacmini hesaplayalım: \( V_1 = \pi \times (6 \text{ cm})^2 \times 10 \text{ cm} = \pi \times 36 \text{ cm}^2 \times 10 \text{ cm} = 360 \pi \text{ cm}^3 \).
- Adım 3: İkinci silindirin ( \( r_2 = 3 \) cm, yüksekliği belirtilmemiş, ancak hacim karşılaştırması için aynı yükseklik varsayılabilir veya \( h_2 \) diyelim. Soruda "hacminin kaç katıdır" denildiği için yüksekliklerin aynı olduğunu varsayalım, eğer farklıysa soru eksik olurdu. Bu nedenle \( h_2 = 10 \) cm alalım.) hacmini hesaplayalım: \( V_2 = \pi \times (3 \text{ cm})^2 \times 10 \text{ cm} = \pi \times 9 \text{ cm}^2 \times 10 \text{ cm} = 90 \pi \text{ cm}^3 \).
- Adım 4: Birinci silindirin hacminin ikinci silindirin hacminin kaç katı olduğunu bulmak için \( V_1 / V_2 \) oranını hesaplayalım: \( \frac{V_1}{V_2} = \frac{360 \pi \text{ cm}^3}{90 \pi \text{ cm}^3} \).
- Adım 5: Sadeleştirme sonucunda \( \frac{360}{90} = 4 \) bulunur.
Örnek 7:
Bir dik dairesel silindir şeklindeki sürahi, taban yarıçapı 5 cm ve yüksekliği 20 cm olacak şekilde tasarlanmıştır. Bu sürahi, taban yarıçapı 2 cm ve yüksekliği 15 cm olan başka bir dik dairesel silindir şeklindeki bardakları tam olarak doldurabilmektedir. Bu sürahi ile kaç tane bardağı tam olarak doldurabiliriz? ( \( \pi \) değerini sadeleşeceği için kullanmayınız.)
Çözüm:
- Adım 1: Sürahinin hacmi, doldurabileceği toplam su miktarını verir. Bardakların hacmi ise bir bardak başına düşen su miktarını verir.
- Adım 2: Silindirin hacim formülü \( V = \pi r^2 h \) 'dir.
- Adım 3: Sürahinin hacmini hesaplayalım ( \( r_{sürahi} = 5 \) cm, \( h_{sürahi} = 20 \) cm): \( V_{sürahi} = \pi \times (5 \text{ cm})^2 \times 20 \text{ cm} = \pi \times 25 \text{ cm}^2 \times 20 \text{ cm} = 500 \pi \text{ cm}^3 \).
- Adım 4: Bir bardağın hacmini hesaplayalım ( \( r_{bardak} = 2 \) cm, \( h_{bardak} = 15 \) cm): \( V_{bardak} = \pi \times (2 \text{ cm})^2 \times 15 \text{ cm} = \pi \times 4 \text{ cm}^2 \times 15 \text{ cm} = 60 \pi \text{ cm}^3 \).
- Adım 5: Sürahinin kaç tane bardağı doldurabileceğini bulmak için sürahinin hacmini bir bardağın hacmine bölelim: \( \text{Sayı} = \frac{V_{sürahi}}{V_{bardak}} = \frac{500 \pi \text{ cm}^3}{60 \pi \text{ cm}^3} \).
- Adım 6: Sadeleştirme sonucunda \( \frac{500}{60} = \frac{50}{6} = \frac{25}{3} \) elde ederiz.
Örnek 8:
Bir çay bardağının taban yarıçapı yaklaşık 3 cm ve yüksekliği yaklaşık 8 cm'dir. Bir dik dairesel silindir şeklindeki bu çay bardağının hacmi yaklaşık kaç cm³'tür? ( \( \pi \) yerine 3 alınız.)
Çözüm:
- Adım 1: Çay bardağının şekli dik dairesel silindirdir.
- Adım 2: Silindirin hacim formülü \( V = \pi r^2 h \) 'dir.
- Adım 3: Soruda verilenler: yarıçap \( r = 3 \) cm, yükseklik \( h = 8 \) cm ve \( \pi = 3 \).
- Adım 4: Değerleri formülde yerine koyalım: \( V = 3 \times (3 \text{ cm})^2 \times 8 \text{ cm} \).
- Adım 5: Hesaplamayı yapalım: \( V = 3 \times 9 \text{ cm}^2 \times 8 \text{ cm} = 27 \times 8 \text{ cm}^3 = 216 \text{ cm}^3 \).
Örnek 9:
Taban alanı 50 cm² ve yüksekliği 10 cm olan bir dik dairesel silindirin hacmini hesaplayınız.
Çözüm:
- Adım 1: Silindirin hacim formülü \( V = \text{Taban Alanı} \times \text{Yükseklik} \) şeklindedir.
- Adım 2: Soruda verilen taban alanı 50 cm² ve yükseklik 10 cm'dir.
- Adım 3: Değerleri formülde yerine koyalım: \( V = 50 \text{ cm}^2 \times 10 \text{ cm} \).
- Adım 4: Hesaplamayı yapalım: \( V = 500 \text{ cm}^3 \).
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/8-sinif-matematik-dik-dairesel-silindir/sorular