💡 8. Sınıf Matematik: Bütün konular Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir marangozun elinde \( 48 \) cm ve \( 60 \) cm uzunluğunda iki farklı tahta parçası bulunmaktadır. Marangoz bu tahtaları hiç parça artmayacak şekilde eşit uzunlukta en büyük parçalara bölmek istiyor. Buna göre oluşacak her bir parçanın uzunluğu kaç cm olur? 🪵
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda iki farklı uzunluğu ortak ve en büyük parçalara bölmemiz istendiği için EBOB (En Büyük Ortak Bölen) hesaplamalıyız.
\( 48 \) ve \( 60 \) sayılarının bölenlerini bulalım:
✅ Sonuç: Her bir parçanın uzunluğu \( 12 \) cm olmalıdır.
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir laboratuvar ortamındaki bakteri sayısı her \( 1 \) saatin sonunda \( 2 \) katına çıkmaktadır. Başlangıçta kapta \( 2^5 \) tane bakteri olduğuna göre, \( 4 \) saatin sonunda kapta toplam kaç tane bakteri olur? 🔬
Çözüm ve Açıklama
Bakteri sayısının her saat \( 2 \) katına çıkması, mevcut sayının sürekli \( 2^1 \) ile çarpılması anlamına gelir.
Başlangıç: \( 2^5 \)
1. Saat Sonu: \( 2^5 \times 2 = 2^6 \)
2. Saat Sonu: \( 2^6 \times 2 = 2^7 \)
3. Saat Sonu: \( 2^7 \times 2 = 2^8 \)
4. Saat Sonu: \( 2^8 \times 2 = 2^9 \)
💡 Kısa Yol: Üslü ifadelerde çarpma kuralına göre tabanlar aynı ise üsler toplanır.
İşlem: \( 2^5 \times 2^4 = 2^{5+4} = 2^9 \)
✅ Sonuç: 4 saatin sonunda \( 2^9 \) (yani \( 512 \)) bakteri olur.
3
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Alanı \( 120 \) santimetrekare olan kare şeklindeki bir panonun bir kenar uzunluğu hangi iki ardışık tam sayı arasındadır? 🖼️
Çözüm ve Açıklama
Bir karenin alanı verildiğinde bir kenar uzunluğunu bulmak için alanın karekökünü alırız.
Kenar uzunluğu = \( \sqrt{120} \) cm
\( \sqrt{120} \) sayısının hangi tam kare sayılar arasında olduğunu belirleyelim:
\( 10^2 = 100 \)
\( 11^2 = 121 \)
Bu durumda: \( \sqrt{100} < \sqrt{120} < \sqrt{121} \)
Yani: \( 10 < \sqrt{120} < 11 \)
✅ Sonuç: Panonun bir kenar uzunluğu \( 10 \) ile \( 11 \) tam sayıları arasındadır ( \( 11 \)'e çok yakındır).
4
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir okulun kütüphanesindeki kitapların türlerine göre dağılımı daire grafiği ile gösterilmiştir. Romanların merkez açısı \( 120^\circ \), şiir kitaplarının merkez açısı \( 90^\circ \) ve geri kalanlar ise tarih kitaplarıdır. Kütüphanede toplam \( 720 \) kitap olduğuna göre tarih kitaplarının sayısı kaçtır? 📚
Çözüm ve Açıklama
Daire grafiğinin tamamı her zaman \( 360^\circ \)'dir.
Önce tarih kitaplarına karşılık gelen merkez açıyı bulalım:
\( 120 + 90 = 210^\circ \) (Roman ve Şiir toplamı)
\( 150^\circ \) olan tarih kitapları \( x \) tanedir.
İşlem: \( x = \frac{150 \times 720}{360} \)
\( 720 \), \( 360 \)'ın \( 2 \) katı olduğu için: \( x = 150 \times 2 = 300 \)
✅ Sonuç: Kütüphanede \( 300 \) tane tarih kitabı vardır.
5
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir torbada renkleri dışında özdeş \( 4 \) sarı, \( 6 \) kırmızı ve \( 10 \) mavi bilye vardır. Torbadan rastgele çekilen bir bilyenin sarı olma olasılığı yüzde (%) kaçtır? 🔴🟡🔵
Çözüm ve Açıklama
Olasılık hesaplanırken istenen durum sayısı, tüm olası durumların sayısına bölünür.
Toplam bilye sayısı: \( 4 + 6 + 10 = 20 \)
İstenen durum (sarı bilye) sayısı: \( 4 \)
Olasılık = \( \frac{4}{20} \)
Bu kesri yüzdeye çevirmek için paydasını \( 100 \) yapalım ( \( 5 \) ile genişletelim):
Bir kenar uzunluğu \( x + 3 \) birim olan kare şeklindeki bir kağıttan, alanı \( 9 \) birimkare olan küçük bir kare kesilip çıkarılıyor. Kalan bölgenin alanını veren cebirsel ifadeyi çarpanlarına ayrılmış şekilde yazınız. ✂️
Çözüm ve Açıklama
Kalan alanı bulmak için büyük karenin alanından küçük karenin alanını çıkarmalıyız.
Büyük karenin alanı: \( (x + 3)^2 \)
Küçük karenin alanı: \( 9 \) (yani \( 3^2 \))
Kalan Alan = \( (x + 3)^2 - 3^2 \)
Bu ifade İki Kare Farkı özdeşliğidir: \( a^2 - b^2 = (a - b)(a + b) \)
Bir internet kafede bilgisayar kullanım ücreti olarak açılışta \( 15 \) TL alınmakta ve her bir saatlik kullanım için \( 10 \) TL eklenmektedir. Kullanım süresi \( x \) saat ve ödenecek toplam tutar \( y \) TL olduğuna göre, bu ilişkiyi gösteren doğrusal denklemi yazınız. 💻
Çözüm ve Açıklama
Doğrusal denklemlerde sabit bir başlangıç değeri ve düzenli bir artış miktarı bulunur.
Sabit ücret (açılış): \( 15 \) TL
Saatlik artış miktarı (eğim): \( 10 \) TL
Toplam ücret (\( y \)), saat sayısının (\( x \)) \( 10 \) katı ile başlangıç ücretinin toplamıdır.
Denklem: \( y = 10x + 15 \)
💡 Örneğin \( 2 \) saat kullanan biri: \( 10 \times 2 + 15 = 35 \) TL öder.
Bir dik üçgenin dik kenarlarından birinin uzunluğu \( 9 \) cm, hipotenüsünün (en uzun kenar) uzunluğu ise \( 15 \) cm'dir. Bu üçgenin diğer dik kenarının uzunluğu kaç cm'dir? 📐
Çözüm ve Açıklama
Dik üçgenlerde kenar uzunluklarını bulmak için Pisagor Bağıntısı kullanılır.
Verilenler: \( a = 9 \), \( c = 15 \). Bilinmeyen kenar \( b \) olsun.
İşlem: \( 9^2 + b^2 = 15^2 \)
\( 81 + b^2 = 225 \)
\( b^2 = 225 - 81 \)
\( b^2 = 144 \)
\( b = \sqrt{144} = 12 \)
💡 İpucu: Bu üçgen \( 3-4-5 \) özel üçgeninin \( 3 \) katı olan \( 9-12-15 \) üçgenidir.
✅ Sonuç: Diğer dik kenar \( 12 \) cm uzunluğundadır.
8. Sınıf Matematik: Bütün konular Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir marangozun elinde \( 48 \) cm ve \( 60 \) cm uzunluğunda iki farklı tahta parçası bulunmaktadır. Marangoz bu tahtaları hiç parça artmayacak şekilde eşit uzunlukta en büyük parçalara bölmek istiyor. Buna göre oluşacak her bir parçanın uzunluğu kaç cm olur? 🪵
Çözüm:
Bu soruda iki farklı uzunluğu ortak ve en büyük parçalara bölmemiz istendiği için EBOB (En Büyük Ortak Bölen) hesaplamalıyız.
\( 48 \) ve \( 60 \) sayılarının bölenlerini bulalım:
✅ Sonuç: Her bir parçanın uzunluğu \( 12 \) cm olmalıdır.
Örnek 2:
Bir laboratuvar ortamındaki bakteri sayısı her \( 1 \) saatin sonunda \( 2 \) katına çıkmaktadır. Başlangıçta kapta \( 2^5 \) tane bakteri olduğuna göre, \( 4 \) saatin sonunda kapta toplam kaç tane bakteri olur? 🔬
Çözüm:
Bakteri sayısının her saat \( 2 \) katına çıkması, mevcut sayının sürekli \( 2^1 \) ile çarpılması anlamına gelir.
Başlangıç: \( 2^5 \)
1. Saat Sonu: \( 2^5 \times 2 = 2^6 \)
2. Saat Sonu: \( 2^6 \times 2 = 2^7 \)
3. Saat Sonu: \( 2^7 \times 2 = 2^8 \)
4. Saat Sonu: \( 2^8 \times 2 = 2^9 \)
💡 Kısa Yol: Üslü ifadelerde çarpma kuralına göre tabanlar aynı ise üsler toplanır.
İşlem: \( 2^5 \times 2^4 = 2^{5+4} = 2^9 \)
✅ Sonuç: 4 saatin sonunda \( 2^9 \) (yani \( 512 \)) bakteri olur.
Örnek 3:
Alanı \( 120 \) santimetrekare olan kare şeklindeki bir panonun bir kenar uzunluğu hangi iki ardışık tam sayı arasındadır? 🖼️
Çözüm:
Bir karenin alanı verildiğinde bir kenar uzunluğunu bulmak için alanın karekökünü alırız.
Kenar uzunluğu = \( \sqrt{120} \) cm
\( \sqrt{120} \) sayısının hangi tam kare sayılar arasında olduğunu belirleyelim:
\( 10^2 = 100 \)
\( 11^2 = 121 \)
Bu durumda: \( \sqrt{100} < \sqrt{120} < \sqrt{121} \)
Yani: \( 10 < \sqrt{120} < 11 \)
✅ Sonuç: Panonun bir kenar uzunluğu \( 10 \) ile \( 11 \) tam sayıları arasındadır ( \( 11 \)'e çok yakındır).
Örnek 4:
Bir okulun kütüphanesindeki kitapların türlerine göre dağılımı daire grafiği ile gösterilmiştir. Romanların merkez açısı \( 120^\circ \), şiir kitaplarının merkez açısı \( 90^\circ \) ve geri kalanlar ise tarih kitaplarıdır. Kütüphanede toplam \( 720 \) kitap olduğuna göre tarih kitaplarının sayısı kaçtır? 📚
Çözüm:
Daire grafiğinin tamamı her zaman \( 360^\circ \)'dir.
Önce tarih kitaplarına karşılık gelen merkez açıyı bulalım:
\( 120 + 90 = 210^\circ \) (Roman ve Şiir toplamı)
\( 150^\circ \) olan tarih kitapları \( x \) tanedir.
İşlem: \( x = \frac{150 \times 720}{360} \)
\( 720 \), \( 360 \)'ın \( 2 \) katı olduğu için: \( x = 150 \times 2 = 300 \)
✅ Sonuç: Kütüphanede \( 300 \) tane tarih kitabı vardır.
Örnek 5:
Bir torbada renkleri dışında özdeş \( 4 \) sarı, \( 6 \) kırmızı ve \( 10 \) mavi bilye vardır. Torbadan rastgele çekilen bir bilyenin sarı olma olasılığı yüzde (%) kaçtır? 🔴🟡🔵
Çözüm:
Olasılık hesaplanırken istenen durum sayısı, tüm olası durumların sayısına bölünür.
Toplam bilye sayısı: \( 4 + 6 + 10 = 20 \)
İstenen durum (sarı bilye) sayısı: \( 4 \)
Olasılık = \( \frac{4}{20} \)
Bu kesri yüzdeye çevirmek için paydasını \( 100 \) yapalım ( \( 5 \) ile genişletelim):
Bir kenar uzunluğu \( x + 3 \) birim olan kare şeklindeki bir kağıttan, alanı \( 9 \) birimkare olan küçük bir kare kesilip çıkarılıyor. Kalan bölgenin alanını veren cebirsel ifadeyi çarpanlarına ayrılmış şekilde yazınız. ✂️
Çözüm:
Kalan alanı bulmak için büyük karenin alanından küçük karenin alanını çıkarmalıyız.
Büyük karenin alanı: \( (x + 3)^2 \)
Küçük karenin alanı: \( 9 \) (yani \( 3^2 \))
Kalan Alan = \( (x + 3)^2 - 3^2 \)
Bu ifade İki Kare Farkı özdeşliğidir: \( a^2 - b^2 = (a - b)(a + b) \)
Bir internet kafede bilgisayar kullanım ücreti olarak açılışta \( 15 \) TL alınmakta ve her bir saatlik kullanım için \( 10 \) TL eklenmektedir. Kullanım süresi \( x \) saat ve ödenecek toplam tutar \( y \) TL olduğuna göre, bu ilişkiyi gösteren doğrusal denklemi yazınız. 💻
Çözüm:
Doğrusal denklemlerde sabit bir başlangıç değeri ve düzenli bir artış miktarı bulunur.
Sabit ücret (açılış): \( 15 \) TL
Saatlik artış miktarı (eğim): \( 10 \) TL
Toplam ücret (\( y \)), saat sayısının (\( x \)) \( 10 \) katı ile başlangıç ücretinin toplamıdır.
Denklem: \( y = 10x + 15 \)
💡 Örneğin \( 2 \) saat kullanan biri: \( 10 \times 2 + 15 = 35 \) TL öder.
Bir dik üçgenin dik kenarlarından birinin uzunluğu \( 9 \) cm, hipotenüsünün (en uzun kenar) uzunluğu ise \( 15 \) cm'dir. Bu üçgenin diğer dik kenarının uzunluğu kaç cm'dir? 📐
Çözüm:
Dik üçgenlerde kenar uzunluklarını bulmak için Pisagor Bağıntısı kullanılır.