✅ 8. Sınıf İnkılap Tarihi: Atatürk dönemi türk dış politikasında yaşanan gelişmeler Test Çöz

Atatürk'ün "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi doğrultusunda şekillenen Türk dış politikasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Antlaşması'ndan sonra Türkiye ile Fransa arasında gerginliğe neden olan, Türkiye'nin "bu konu bizim iç meselemizdir" diyerek dış müdahaleleri kesinlikle reddettiği gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

1930'lu yıllarda İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikaları karşısında Türkiye, batı sınırlarının güvenliğini sağlamak amacıyla hangi bölgesel ittifaka öncülük etmiştir?

Türkiye ile Yunanistan arasında Lozan sonrasında uzun süre sorun olan ve "etabli" (yerleşik) kavramı üzerinden tartışılan dış politika konusu aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye, Lozan'da çözülemeyen Musul Sorunu'nu İngiltere ile görüşürken içeride Şeyh Sait İsyanı patlak vermiştir. Bu isyanla uğraşmak zorunda kalan Türkiye, askeri bir müdahalede bulunamamış ve Musul, 1926 Ankara Antlaşması ile Irak'a (İngiliz mandasına) bırakılmıştır.

Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Lozan Antlaşması'na göre Boğazlar'ın yönetimi, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılmış ve Boğazlar'ın her iki yakası askersizleştirilmiştir. 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile bu komisyon kaldırılmış ve Boğazlar'ın savunması tamamen Türk ordusuna bırakılmıştır.

Buna göre Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Türkiye'ye sağladığı en önemli kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye, doğu sınırlarının güvenliğini sağlamak amacıyla 1937 yılında İran, Irak ve Afganistan ile Sadabat Paktı'nı imzalamıştır. Ancak coğrafi olarak bu bölgede yer almasına rağmen Suriye bu pakta katılmamıştır.

Suriye'nin Sadabat Paktı'na katılmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Cumhuriyeti, kuruluşundan itibaren barışçı bir dış politika izlemesine rağmen Milletler Cemiyeti'ne üye olmak için kendisi başvurmamıştır. Ancak cemiyetin davet usulünü değiştirmesi ve Türkiye'yi özel olarak davet etmesi üzerine Türkiye 1932 yılında üye olmuştur.

Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne bu şekilde üye olması aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Atatürk, Hatay Sorunu ile ilgili olarak "Hatay benim şahsi meselemdir. Durumu yerinde görmek için gerekirse cumhurbaşkanlığından istifa eder, bir sade vatandaş olarak Hatay'a geçer, mücadele ederim." demiştir.

Atatürk'ün bu sözü onun hangi kişilik özelliklerini ve dış politika anlayışını doğrudan yansıtmaktadır?

Osmanlı Devleti'nden kalan borçların ödenmesi konusunda Türkiye ile Fransa arasında Lozan'da bir anlaşmaya varılmıştı. Ancak 1929 yılında başlayan ve tüm dünyayı etkileyen Büyük Buhran (Dünya Ekonomik Krizi) Türkiye'nin borç ödemelerini zorlaştırmıştır. Türkiye'nin diplomatik girişimleriyle borçlar yeniden yapılandırılarak taksitlendirilmiştir.

Bu durum aşağıdakilerden hangisini kanıtlar niteliktedir?

Dış politikada "mütekabiliyet" (karşılıklılık) ilkesi, bir devletin diğer devlete karşı gösterdiği tutumu, o devletin de kendisine göstermesi esasına dayanır. Yani uluslararası ilişkilerde eşitlik ve karşılıklı davranış esastır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi mütekabiliyet ilkesine uygun bir dış politika adımıdır?

1930'lu yıllarda Avrupa'da hızla değişen güç dengeleri, özellikle İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Almanya'nın Ren bölgesini silahlandırması, uluslararası güvenliği tehlikeye düşürmüştü. Türkiye, bu durumu fırsat bilerek tek taraflı bir kararla Boğazlar'ı silahlandırmak yerine, Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nin imzacısı olan devletlere başvurarak statünün yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Bu diplomatik girişimler sonucunda Montrö Boğazlar Sözleşmesi imzalanmıştır.

Bu bilgilere göre Türkiye'nin dış politika stratejisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Hatay Sorunu'nun gelişim süreci şu şekildedir:
- 1921 Ankara Antlaşması ile Hatay, Fransız mandasındaki Suriye sınırları içinde kalmış ancak burada özel bir yönetim kurulması kabul edilmiştir.
- 1936'da Fransa, Suriye üzerindeki mandasını kaldıracağını açıklayınca Türkiye, Hatay'ın geleceği için Milletler Cemiyeti'ne başvurmuştur.
- 1938'de Hatay Bağımsız Cumhuriyeti kurulmuş, 1939'da ise Hatay Meclisi oy birliğiyle Türkiye'ye katılma kararı almıştır.

Bu süreç dikkate alındığında, Hatay'ın anavatana katılması ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel hedeflerinden biri, Lozan Barış Antlaşması'ndan kalan pürüzleri gidermek ve yeni kurulan devletin bağımsızlığını pekiştirmekti. Bu doğrultuda atılan adımlarda; maceracılıktan uzak, ülkenin milli menfaatlerini ön planda tutan, dünyadaki güç dengelerini iyi analiz eden ve barışçı yöntemleri esas alan bir çizgi izlenmiştir.

Buna göre, aşağıdaki dış politika gelişmelerinden hangisi yukarıdaki paragrafta belirtilen "dünyadaki güç dengelerini iyi analiz ederek barışçı yollarla kazanç sağlama" stratejisine örnek gösterilemez?