🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Sözel Ek Fiil Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Sözel Ek Fiil Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede yer alan sözel ek fiili bularak türünü belirtiniz.
"Dün akşam pencereden dışarıyı uzun uzun seyrediyordu." 👀
"Dün akşam pencereden dışarıyı uzun uzun seyrediyordu." 👀
Çözüm:
- 👉 Cümledeki yüklem "seyrediyordu" fiilidir.
- 👉 Bu fiili incelediğimizde, "seyret-" fiil köküne önce "-iyor" (şimdiki zaman eki) ve ardından "-du" (ek fiilin hikaye eki) ekinin geldiğini görürüz.
- ✅ Bu yapı, bir fiile ek fiil gelerek onu birleşik zamanlı yaptığı için sözel ek fiil örneğidir.
- 📌 Türü: Şimdiki Zamanın Hikayesi.
Örnek 2:
"Her sabah koşu yaparken mutlaka müzik dinlermiş." cümlesindeki sözel ek fiili tespit edip, hangi zamanın rivayetini oluşturduğunu açıklayınız. 🎧
Çözüm:
- 👉 Cümledeki yüklem "dinlermiş" fiilidir.
- 👉 "Dinle-" fiiline önce "-r" (geniş zaman eki) ve sonra "-miş" (ek fiilin rivayet eki) gelmiştir.
- ✅ Bu durum, basit zamanlı bir fiilin ek fiil alarak birleşik zamanlı olmasını sağlayan sözel ek fiildir.
- 📌 Türü: Geniş Zamanın Rivayeti.
Örnek 3:
"Eğer düzenli çalışırsan, sınavı mutlaka kazanırsın." cümlesindeki şart birleşik zamanlı fiili bulunuz. 📚
Çözüm:
- 👉 Cümledeki şart anlamı taşıyan fiil "çalışırsan" kelimesidir.
- 👉 "Çalış-" fiil köküne "-ır" (geniş zaman eki) ve ardından "-sa" (ek fiilin şart eki) gelmiştir.
- ✅ Bu, bir fiilin ek fiil alarak şart birleşik zamanı oluşturmasıdır.
- 📌 Türü: Geniş Zamanın Şartı.
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlede geçen sözel ek fiili belirleyiniz ve hangi birleşik zamanı ifade ettiğini yazınız.
"Kardeşim, o kitabı daha önce okumuştu ve çok beğenmişti." 📖
"Kardeşim, o kitabı daha önce okumuştu ve çok beğenmişti." 📖
Çözüm:
- 👉 Cümlede iki tane birleşik zamanlı fiil bulunmaktadır: "okumuştu" ve "beğenmişti".
- 👉 "okumuştu": "oku-" fiiline "-muş" (duyulan geçmiş zaman eki) ve "-tu" (ek fiilin hikaye eki) gelmiştir.
- 👉 "beğenmişti": "beğen-" fiiline "-miş" (duyulan geçmiş zaman eki) ve "-ti" (ek fiilin hikaye eki) gelmiştir.
- ✅ Her ikisi de sözel ek fiil örneğidir.
- 📌 Türü: Duyulan Geçmiş Zamanın Hikayesi.
Örnek 5:
"Komşumuzun köpeği sürekli havlıyormuş." cümlesindeki sözel ek fiili tespit ediniz. 🐕
Çözüm:
- 👉 Cümledeki yüklem "havlıyormuş" fiilidir.
- 👉 "Havla-" fiil köküne "-yor" (şimdiki zaman eki) ve ardından "-muş" (ek fiilin rivayet eki) gelmiştir.
- ✅ Bu yapı, bir fiile ek fiil gelerek onu birleşik zamanlı yaptığı için sözel ek fiildir.
- 📌 Türü: Şimdiki Zamanın Rivayeti.
Örnek 6:
Aşağıdaki metinde altı çizili fiillerden hangileri sözel ek fiil almıştır?
"Geçen yaz tatilinde köye gitmiştim. Dedemler bizi çok özlemişlerdi. Her sabah erkenden kalkar, bahçede onlara yardım ederdim. Akşamları ise hep birlikte sohbet ederdik. O günler ne güzeldi, keşke bir daha öyle bir tatil yapabilsek."
"Geçen yaz tatilinde köye gitmiştim. Dedemler bizi çok özlemişlerdi. Her sabah erkenden kalkar, bahçede onlara yardım ederdim. Akşamları ise hep birlikte sohbet ederdik. O günler ne güzeldi, keşke bir daha öyle bir tatil yapabilsek."
- gitmiştim
- özlemişlerdi
- kalkar
- ederdim
- ederdik
- güzeldi
- yapabilsek
Çözüm:
- 👉 Sözel ek fiil, basit zamanlı bir fiile gelerek onu birleşik zamanlı yapan ek fiildir.
- Şimdi tek tek inceleyelim:
- 1. gitmiştim: "git-" (fiil) + "-miş" (duyulan geçmiş zaman) + "-ti" (ek fiilin hikayesi) + "-m" (şahıs eki). ✅ Sözel ek fiildir (Duyulan Geçmiş Zamanın Hikayesi).
- 2. özlemişlerdi: "özle-" (fiil) + "-miş" (duyulan geçmiş zaman) + "-ler" (çoğul şahıs eki) + "-di" (ek fiilin hikayesi). ✅ Sözel ek fiildir (Duyulan Geçmiş Zamanın Hikayesi).
- 3. kalkar: "kalk-" (fiil) + "-ar" (geniş zaman). Basit zamanlı fiildir. ❌ Sözel ek fiil değildir.
- 4. ederdim: "et-" (fiil) + "-er" (geniş zaman) + "-di" (ek fiilin hikayesi) + "-m" (şahıs eki). ✅ Sözel ek fiildir (Geniş Zamanın Hikayesi).
- 5. ederdik: "et-" (fiil) + "-er" (geniş zaman) + "-di" (ek fiilin hikayesi) + "-k" (şahıs eki). ✅ Sözel ek fiildir (Geniş Zamanın Hikayesi).
- 6. güzeldi: "güzel" (isim) + "-di" (ek fiil). Bu, isme gelen ek fiildir, sözel ek fiil değildir. ❌ Sözel ek fiil değildir.
- 7. yapabilsek: "yap-" (fiil) + "-abil" (yeterlilik fiili) + "-se" (şart kipi) + "-k" (şahıs eki). Bu, şart kipidir, birleşik zamanlı değildir. ❌ Sözel ek fiil değildir.
- ✅ Sonuç olarak, altı çizili fiillerden 1, 2, 4 ve 5 numaralı fiiller sözel ek fiil almıştır.
Örnek 7:
Aşağıdaki günlük konuşma metninde geçen sözel ek fiilleri bulup türlerini yazınız. 💬
Ayşe: "Yarınki geziye sen de gelecek miydin?"
Fatma: "Evet, gelecektim ama son anda bir işim çıktı. Keşke daha önce haber verseydin."
Ayşe: "Umarım sorun olmaz. Eğer geleceksen, bana haber ver."
Ayşe: "Yarınki geziye sen de gelecek miydin?"
Fatma: "Evet, gelecektim ama son anda bir işim çıktı. Keşke daha önce haber verseydin."
Ayşe: "Umarım sorun olmaz. Eğer geleceksen, bana haber ver."
Çözüm:
- 👉 "gelecek miydin": "gel-" (fiil) + "-ecek" (gelecek zaman) + "-mi" (soru eki) + "-y" (kaynaştırma) + "-di" (ek fiilin hikayesi) + "-n" (şahıs eki). ✅ Gelecek Zamanın Hikayesi.
- 👉 "gelecektim": "gel-" (fiil) + "-ecek" (gelecek zaman) + "-ti" (ek fiilin hikayesi) + "-m" (şahıs eki). ✅ Gelecek Zamanın Hikayesi.
- 👉 "verseydin": "ver-" (fiil) + "-se" (şart kipi) + "-y" (kaynaştırma) + "-di" (ek fiilin hikayesi) + "-n" (şahıs eki). ✅ Şart Kipinin Hikayesi.
- 👉 "geleceksen": "gel-" (fiil) + "-ecek" (gelecek zaman) + "-se" (ek fiilin şartı) + "-n" (şahıs eki). ✅ Gelecek Zamanın Şartı.
Örnek 8:
"Çocuklar, öğretmen gelmeden önce bahçede top oynuyorlardı; eğer öğretmen gelirse içeri gireceklerdi." cümlesindeki tüm sözel ek fiilleri tespit ederek türlerini belirtiniz. ⚽
Çözüm:
- 👉 "oynuyorlardı": "oyna-" (fiil) + "-yor" (şimdiki zaman) + "-lar" (çoğul şahıs eki) + "-dı" (ek fiilin hikayesi). ✅ Şimdiki Zamanın Hikayesi.
- 👉 "gelirse": "gel-" (fiil) + "-ir" (geniş zaman) + "-se" (ek fiilin şartı). ✅ Geniş Zamanın Şartı.
- 👉 "gireceklerdi": "gir-" (fiil) + "-ecek" (gelecek zaman) + "-ler" (çoğul şahıs eki) + "-di" (ek fiilin hikayesi). ✅ Gelecek Zamanın Hikayesi.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-sozel-ek-fiil/sorular