🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Ek fiil ve anlatım bozukluğu Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Ek fiil ve anlatım bozukluğu Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde ek fiil almış kelimeleri bulunuz.
1. Hava bugün çok güzeldi.
2. O, benim arkadaşımdır.
3. Yarın sinemaya gideceğiz.
4. Çocuklar parkta oynuyordu.
Çözüm:
- 1. güzeldi: "güzel" sözcüğüne "-di" ek fiili gelerek yüklem olmuştur.
- 2. arkadaşımdır: "arkadaşım" sözcüğüne "-dır" ek fiili gelerek yüklem olmuştur.
- 3. gideceğiz: "gitmek" fiiline "-ecek" (gelecek zaman) ve "-miş" (hikaye) ek fiili gelerek oluşmuştur. Bu cümlede kip ve zaman anlamı taşıyan bir ek fiil vardır.
- 4. oynuyordu: "oynamak" fiiline "-yor" (şimdiki zaman) ve "-du" (hikaye) ek fiili gelerek oluşmuştur. Bu cümlede de kip ve zaman anlamı taşıyan bir ek fiil vardır.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerde anlatım bozukluğu olup olmadığını tespit ediniz. Varsa, bozukluğun türünü belirtiniz.
1. Okulda çok eğlendim, derse giremedim.
2. Toplantıda gereksiz konuşmalar yapıldı.
3. Bu olaydan dolayı üzüntü duydum.
4. Her zaman başarılı olacaksın.
Çözüm:
- 1. Anlatım bozukluğu yok. Cümle anlamca doğru ve tutarlıdır.
- 2. Gereksiz sözcük kullanımı anlatım bozukluğu. "Gereksiz konuşmalar" yerine sadece "konuşmalar" yeterlidir.
- 3. Gereksiz sözcük kullanımı anlatım bozukluğu. "Bu olaydan dolayı üzüntü duydum" veya "Bu olay beni üzdü" şeklinde ifade edilebilir.
- 4. Anlatım bozukluğu yok. Cümle anlamca doğru ve tutarlıdır.
Örnek 3:
Verilen ek fiilleri ve kelimeleri kullanarak anlamlı ve kurallı cümleler kurunuz.
Ek Fiiller: -idi, -imiş, -ise, -dır
Kelimeler: öğrenci, akıllı, yorgun, kitap
Çözüm:
- Öğrenci + -idi = Öğrenciydi. (Öğrenciydi, akıllı bir çocuktu.)
- Akıllı + -imiş = Akıllıymış. (Çocuk akıllıymış, bunu sonradan öğrendim.)
- Yorgun + -ise = Yorgunsa. (Eğer yorgunsa, biraz dinlensin.)
- Kitap + -dır = Kitaptır. (En iyi dost kitaptır.)
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlelerdeki anlatım bozukluğunu gideriniz.
1. Onun bu kadar başarılı olması beni şaşırttı.
2. Sanki gelmiş gibiydi.
3. Her zaman daha iyi olmaya çalışıyorum.
Çözüm:
- 1. Gereksiz sözcük kullanımı. "Onun bu kadar başarılı olması beni şaşırttı." cümlesinde "olması" kelimesi gereksizdir. Düzeltilmiş hali: "Onun bu kadar başarılı olması beni şaşırttı."
- 2. Gereksiz sözcük kullanımı. "Sanki gelmiş gibiydi." cümlesinde hem "sanki" hem de "-miş gibiydi" aynı anlamı vermektedir. Düzeltilmiş hali: "Sanki gelmişti." veya "Gelmiş gibiydi."
- 3. Gereksiz sözcük kullanımı. "Her zaman daha iyi olmaya çalışıyorum." cümlesinde "her zaman" ve "daha" kelimeleri gereksizdir. Düzeltilmiş hali: "Daha iyi olmaya çalışıyorum." veya "Her zaman iyi olmaya çalışıyorum."
Örnek 5:
Bir öğrenci, "Bu kitap çok ilginçti." cümlesindeki "ilginçti" kelimesinin ek fiil olup olmadığını anlamaya çalışıyor. Bu kelimede hangi ek fiil vardır ve ne işe yaramıştır?
Çözüm:
- "İlginçti" kelimesinde -di ek fiili vardır.
- Bu ek fiil, "ilginç" kelimesine (isim soylu bir kelime) gelerek onu yüklem yapmıştır.
- Cümleye geçmiş zaman anlamı katmıştır.
Örnek 6:
"Öğretmenimiz, konuyu bize anlatırdı." cümlesinde bir anlatım bozukluğu var mıdır? Varsa, bozukluğun türü nedir ve nasıl giderilir?
Çözüm:
- Evet, cümlede gereksiz sözcük kullanımı anlatım bozukluğu vardır.
- "Anlatırdı" kelimesi zaten geçmişte yapılan bir eylemi ifade eder. Bu nedenle "-rdı" (hikaye) ek fiili, "anlat-" fiiline geldiğinde zaten geçmişte tekrar eden veya alışkanlık haline gelmiş bir anlatımı ifade eder.
- Cümleyi düzeltmek için "anlatırdı" yerine "anlatıyordu" veya "anlattı" kullanılabilir.
- Düzeltilmiş hali: "Öğretmenimiz, konuyu bize anlatıyordu." veya "Öğretmenimiz, konuyu bize anlattı."
Örnek 7:
Alışveriş yaparken kasiyerin "Bu ürünün fiyatı yüz liraydı." demesi, "yüz liraydı" kelimesinde hangi dil bilgisel yapıyı gösterir?
Çözüm:
- "Yüz liraydı" kelimesinde ek fiil kullanılmıştır.
- Burada "yüz lira" bir isim tamlamasıdır ve isim soylu bir kelime grubudur.
- "-ydı" ek fiili, "yüz lira" kelime grubuna gelerek onu yüklem yapmıştır ve geçmiş zaman anlamı katmıştır.
Örnek 8:
Bir arkadaşınız size "Dün gece çok yorgundum." diyor. Bu cümlede anlatım bozukluğu var mıdır? Varsa, bozukluğun türü nedir?
Çözüm:
- Bu cümlede anlatım bozukluğu yoktur.
- "Yorgundum" kelimesinde "yorgun" ismine "-um" iyelik eki ve "-dum" ek fiili gelerek yüklem olmuştur.
- Cümle, kişinin dün geceki durumunu net bir şekilde ifade etmektedir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-ek-fiil-ve-anlatim-bozuklugu/sorular