🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Ek Fiil Fiiller Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Ek Fiil Fiiller Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde ek fiil alan kelimeyi bulunuz.
"Çocuklar bahçede oyuncaktı."
"Çocuklar bahçede oyuncaktı."
Çözüm:
- Öncelikle ek fiilin ne olduğunu hatırlayalım: Ek fiiller, isimlere veya isim soylu kelimelere gelerek onları yüklem yapan çekimli fiillerdir. Ek fiillerin dört temel zamanı vardır: idi, imiş, ise, dır.
- Cümleye baktığımızda, "oyuncak" kelimesinin tek başına yüklem olamayacağını görürüz.
- "oyuncaktı" kelimesindeki "-tı" ekinin, "oyuncak" ismine gelerek onu yüklem yaptığını fark ederiz. Bu "-tı" eki, bilinen geçmiş zaman ek fiilidir.
- Dolayısıyla, bu cümledeki ek fiil alan kelime "oyuncaktı" kelimesidir. 💡
Örnek 2:
Verilen kelimeye ek fiil getirerek bir cümle kurunuz.
Kelime: öğretmen
Kelime: öğretmen
Çözüm:
- "Öğretmen" kelimesi bir isimdir.
- Bu isme ek fiil getirerek onu yüklem yapabiliriz.
- Örneğin, bilinen geçmiş zaman ek fiili olan "-di"yi ekleyelim: "öğretmendi".
- Şimdi bu kelimeyle bir cümle kuralım: "Dün sınıfa gelen yeni kişi öğretmendi." ✅
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerde ek fiilin hangi zamanıyla çekimlendiğini belirtiniz.
1. "Bu kitap çok güzelmiş."
2. "Sen benim en iyi arkadaşımsın."
3. "Eğer çalışsaydı, bu sınavı geçebilirdi."
4. "Bugün hava çok soğuktur."
1. "Bu kitap çok güzelmiş."
2. "Sen benim en iyi arkadaşımsın."
3. "Eğer çalışsaydı, bu sınavı geçebilirdi."
4. "Bugün hava çok soğuktur."
Çözüm:
- Ek fiillerin zamanlarını hatırlayalım:
- Bilinmeyen Geçmiş Zaman (Rivayet): -imiş
- Bilinen Geçmiş Zaman (Gıyabi): -idi
- Şimdiki Zaman (Hikaye): -iyor (ek fiil)
- Gereklilik Kipi (Hikaye): -malı / -meli (ek fiil)
- Şart Kipi (Hikaye): -se / -sa (ek fiil)
- Geniş Zaman: -dır / -dir
- Şimdi cümleleri inceleyelim:
- 1. "güzelmiş" kelimesindeki "-miş" eki, bilinmeyen geçmiş zaman (rivayet) ek fiilidir.
- 2. "arkadaşımsın" kelimesindeki "-sın" eki, geniş zaman ek fiilidir. (Burada "-im" iyelik ekidir, "-sin" ise kişi ekidir ve geniş zaman ek fiilini gösterir.)
- 3. "çalışsaydı" kelimesindeki "-saydı" kısmı, şart kipi hikayesidir. Yani şart kipi ek fiilidir.
- 4. "soğuktur" kelimesindeki "-tur" eki, geniş zaman ek fiilidir. 📌
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlelerde ek fiilin isim veya isim soylu sözcükleri yüklem yapma görevini gösteren birer örnek bulunuz.
"Bu park dün kalabalıktı."
"Bu park dün kalabalıktı."
Çözüm:
- Ek fiillerin temel görevlerinden biri, isimleri veya isim soylu sözcükleri yüklem yapmaktır.
- "kalabalıktı" kelimesine bakalım.
- Burada "kalabalık" bir isimdir.
- "-tı" ek fiili, "kalabalık" ismine gelerek onu cümlenin yüklemi yapmıştır.
- Yani, ek fiil burada "kalabalık" ismini yüklemleştirmiştir. 👉
Örnek 5:
Bir öğrenci, "Bugün hava çok güzel." cümlesindeki "güzel" kelimesinin tek başına yüklem olamayacağını fark etmiş ve bu kelimeyi yüklem yapmak için ek fiil kullanmaya karar vermiştir. Öğrencinin kurabileceği, ek fiilin farklı bir zamanıyla çekimlenmiş bir cümle yazınız.
(Örnekteki "güzel" kelimesini kullanarak)
(Örnekteki "güzel" kelimesini kullanarak)
Çözüm:
- Öğrenci, "güzel" kelimesini yüklem yapmak için ek fiil kullanacaktır.
- Ek fiilin farklı bir zamanını seçmeliyiz. Örneğin, bilinen geçmiş zaman ek fiili olan "-di"yi kullanalım.
- "güzel" + "-di" = "güzeldi".
- Bu kelimeyle kurulan cümle: "Dün parkta hava çok güzeldi."
- Alternatif olarak, bilmeyen geçmiş zaman ek fiili "-miş"i kullanabiliriz: "güzelmiş".
- Cümle: "Meğer bugünkü hava ne kadar güzelmiş!" 💡
Örnek 6:
Bir arkadaşınız size telefonla sesleniyor: "Nasılsın?". Siz de ona "İyiyim." diye cevap veriyorsunuz. Bu kısa cevaptaki gizli ek fiili ve hangi zamanla çekimlendiğini açıklayınız.
Cevap: "İyiyim."
Cevap: "İyiyim."
Çözüm:
- Arkadaşınızın sorusu "Nasılsın?" idi.
- Sizin cevabınız "İyiyim."
- Bu cümlede "iyi" bir sıfattır ve tek başına yüklem olamaz.
- "İyiyim" kelimesi aslında "iyiyim" şeklinde düşünülmelidir.
- Buradaki "-im" eki, birinci tekil kişi zamiri olan "ben"in ekidir ve aynı zamanda geniş zaman ek fiilini de temsil eder.
- Yani, cümlenin tam hali "Ben iyiyim." şeklindedir ve "iyi" sıfatı, "-im" ek fiiliyle yüklem olmuştur. ✅
Örnek 7:
Aşağıdaki tabloda verilen kelimeleri, ek fiilin farklı zamanları ile çekimleyerek birer cümle içinde kullanınız. Her kelime için farklı bir ek fiil zamanı seçmeye özen gösteriniz.
| Kelime | Cümle | |----------|-------------------------------------------| | yorgun | | | öğrenci | | | hasta | |
| Kelime | Cümle | |----------|-------------------------------------------| | yorgun | | | öğrenci | | | hasta | |
Çözüm:
- Tablodaki kelimeleri ek fiilin farklı zamanlarıyla yüklem yaparak cümleler kuralım:
- Yorgun kelimesi için bilinen geçmiş zaman ek fiilini kullanalım:
- "Bugün işten sonra çok yorgundum." (Burada "-dum" eki, "ben" zamirini ve bilinen geçmiş zaman ek fiilini ifade eder.)
- Öğrenci kelimesi için geniş zaman ek fiilini kullanalım:
- "Bu sınıftaki herkes çok çalışkan bir öğrencidir." (Buradaki "-dir" geniş zaman ek fiilidir.)
- Hasta kelimesi için bilmeyen geçmiş zaman ek fiilini kullanalım:
- "Sabah uyandığımda kendimi biraz hastaymışım." (Buradaki "-ymuşum" eki, birinci tekil şahıs ve bilmeyen geçmiş zaman ek fiilini ifade eder.) 💡
Örnek 8:
Aşağıdaki cümlelerde ek fiillerin yüklem görevini üstlenip üstlenmediğini ve hangi kelime türünü yüklem yaptığını inceleyiniz.
1. "Bu dağların zirvesi karla kaplıydı."
2. "O, her zaman çok dikkatlidir."
3. "Çok uykusu vardı."
1. "Bu dağların zirvesi karla kaplıydı."
2. "O, her zaman çok dikkatlidir."
3. "Çok uykusu vardı."
Çözüm:
- Cümleleri tek tek inceleyelim:
- 1. "kaplıydı" kelimesi: "kaplı" kelimesi bir sıfattır. "-ydı" ek fiili, bu sıfatı yüklem yapmıştır. Dolayısıyla ek fiil, sıfatı yüklem yapmıştır. ✅
- 2. "dikkatlidir" kelimesi: "dikkatli" kelimesi bir sıfattır. "-dir" ek fiili, bu sıfatı yüklem yapmıştır. Ek fiil, sıfatı yüklem yapmıştır. 📌
- 3. "uykusu vardı" cümlesi: Bu cümlede "var" kelimesi, tek başına bir yüklem görevindedir ve bir isim (uyku) ile kullanılmıştır. Burada ek fiil bulunmamaktadır. "Vardı" kelimesi, "var idi" şeklinde ek fiil almış gibi görünse de, buradaki "var" kelimesi isimle birlikte "bulunma" anlamı taşıyan bir sözcüktür ve tek başına bir yüklemdir. Dolayısıyla bu cümlede ek fiil yoktur. 👉
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-ek-fiil-fiiller/sorular