🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: De ki mi Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: De ki mi Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde "de" ve "ki" bağlaçlarının yazımını inceleyelim:
1. Yarın arkadaşım gelicek, bende ona yardım edicem.
2. Kitap okuyalı çok zaman geçti, sanki unutucam.
3. Eve giderken marketten süt almayı unutma.
4. Anlattıkların o kadar güzelki dinlemekten kendimi alamadım.
1. Yarın arkadaşım gelicek, bende ona yardım edicem.
2. Kitap okuyalı çok zaman geçti, sanki unutucam.
3. Eve giderken marketten süt almayı unutma.
4. Anlattıkların o kadar güzelki dinlemekten kendimi alamadım.
Çözüm:
- 1. Yarın arkadaşım gelicek, bende ona yardım edicem.
- Buradaki "de" bağlacı "ben de" anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle ayrı yazılmalıdır.
- Cümledeki "ediceğim" kelimesi de yanlış yazılmıştır, doğrusu "edeceğim"dir.
- Doğrusu: Yarın arkadaşım gelecek, bende ona yardım edeceğim.
- 2. Kitap okuyalı çok zaman geçti, sanki unutucam.
- Buradaki "sanki" kelimesi zaten birleşik yazılan bir sözcüktür. "ki" bağlacı ile ilgisi yoktur.
- Cümledeki "unutacağım" kelimesi de yanlış yazılmıştır, doğrusu "unutacağım"dır.
- Doğrusu: Kitap okuyalı çok zaman geçti, sanki unutacağım.
- 3. Eve giderken marketten süt almayı unutma.
- Buradaki "de" kelimesi, bulunma hal ekidir. Cümleye "bulunma" anlamı katmaktadır. Bu nedenle bitişik yazılmalıdır.
- Doğrusu: Eve giderken marketde süt almayı unutma.
- 4. Anlattıkların o kadar güzelki dinlemekten kendimi alamadım.
- Buradaki "ki" bağlacı, "o kadar... ki" şeklinde bir ilgi kurmuştur. Bu nedenle ayrı yazılmalıdır.
- Doğrusu: Anlattıkların o kadar güzel ki dinlemekten kendimi alamadım.
💡 Unutma! "De" ve "ki" bağlaçları her zaman ayrı yazılır. Bulunma hal eki olan "-de" ve ilgi zamiri olan "-ki" ise bitişik yazılır.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde "de" bağlacı yanlış kullanılmıştır?
A) Ben de bu projede yer almak istiyorum.
B) Hava çok güzel, biz de parka gidelim.
C) Kitaplar rafta duruyor.
D) O da toplantıya katıldı.
A) Ben de bu projede yer almak istiyorum.
B) Hava çok güzel, biz de parka gidelim.
C) Kitaplar rafta duruyor.
D) O da toplantıya katıldı.
Çözüm:
- A) Ben de bu projede yer almak istiyorum.
- Buradaki "de" bağlacı "ben de" anlamında kullanılmış ve doğru yazılmıştır.
- B) Hava çok güzel, biz de parka gidelim.
- Buradaki "de" bağlacı "biz de" anlamında kullanılmış ve doğru yazılmıştır.
- C) Kitaplar rafta duruyor.
- Buradaki "ta" kelimesi, "kitaplar rafta" şeklinde bir bulunma hal ekidir. Cümleye bulunma anlamı katmaktadır. Bu nedenle bitişik yazılmalıdır ve doğrudur.
- D) O da toplantıya katıldı.
- Buradaki "da" bağlacı "o da" anlamında kullanılmış ve doğru yazılmıştır.
✅ Doğru cevap C seçeneğidir. Çünkü C seçeneğindeki "ta" kelimesi bulunma hal ekidir ve bitişik yazılmalıdır.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde "ki" bağlacı yanlış kullanılmıştır?
A) Öyle güzel bir manzara vardı ki büyülenmiştim.
B) Baktım ki kimse yok.
C) Yarınki gezi için heyecanlıyım.
D) Bu işi yapabileceğim ki!
A) Öyle güzel bir manzara vardı ki büyülenmiştim.
B) Baktım ki kimse yok.
C) Yarınki gezi için heyecanlıyım.
D) Bu işi yapabileceğim ki!
Çözüm:
- A) Öyle güzel bir manzara vardı ki büyülenmiştim.
- Buradaki "ki" bağlacı, "öyle... ki" şeklinde bir ilgi kurmuş ve ayrı yazılması doğrudur.
- B) Baktım ki kimse yok.
- Buradaki "ki" bağlacı, "gördüm ki" anlamında kullanılmış ve ayrı yazılması doğrudur.
- C) Yarınki gezi için heyecanlıyım.
- Buradaki "ki" kelimesi, "yarınki" şeklinde bir ilgi zamiridir. "Yarın ile ilgili olan" anlamı katmaktadır. Bu nedenle bitişik yazılmalıdır ve doğrudur.
- D) Bu işi yapabileceğim ki!
- Buradaki "ki" bağlacı, "yapabileceğim" kelimesine eklenmiş ve gereksiz bir kullanım olmuştur. Cümle "Bu işi yapabileceğim." şeklinde de anlamını korur. Bu nedenle "ki" bağlacı burada gereksizdir ve çıkarılmalıdır.
👉 Doğru cevap D seçeneğidir. Çünkü D seçeneğindeki "ki" gereksiz kullanılmıştır.
Örnek 4:
Bir öğrenci, "Ali'nin çantası, Ayşe'nin ki kadar eski değil." cümlesindeki "ki"nin yazımı hakkında şu yorumu yapıyor: "Buradaki 'ki' ilgi zamiridir ve Ayşe'nin çantası yerine kullanıldığı için bitişik yazılmalıdır."
Bu öğrencinin yorumu doğru mudur? Neden?
Bu öğrencinin yorumu doğru mudur? Neden?
Çözüm:
- Öğrencinin yorumu doğrudur. ✅
- Cümlede "Ayşe'nin çantası" kelimesi yerine "Ayşe'nin ki" şeklinde bir kullanım vardır.
- Buradaki "ki", kendisinden önceki ismin yerine geçerek onu temsil eden bir ilgi zamiridir.
- İlgi zamiri olan "-ki" her zaman kendisinden önceki kelimeye bitişik yazılır.
- Dolayısıyla, "Ayşe'nin ki" ifadesindeki "ki"nin bitişik yazılması doğrudur.
📌 Özetle: "Ali'nin çantası, Ayşe'ninki kadar eski değil." şeklinde yazılmalıdır.
Örnek 5:
Market alışverişi yaparken anneniz size "Süt almayı unutma, yoğurt da al." diyor. Buradaki "da" kelimesinin yazımı hakkında ne söyleyebilirsiniz?
Çözüm:
- Annenizin söylediği cümledeki "da" kelimesi, bir bağlaçtır. 🗣️
- Bu bağlaç, "yoğurt da" şeklinde kullanılarak "süt gibi başka bir şeyin yanına yoğurt da eklenmesi" anlamını vermektedir.
- Bağlaç olan "da" ve "de" kelimeleri her zaman kendilerinden önceki kelimeden ayrı yazılır.
- Bu nedenle, "yoğurt da al" ifadesindeki "da" kelimesinin ayrı yazılması doğrudur. ✅
💡 Günlük hayatta sıkça kullandığımız bu tür ifadelerde "de" ve "da" bağlaçlarının doğru yazımı, cümle anlamını da etkiler.
Örnek 6:
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde "de" ve "ki" kelimeleri doğru yazılmıştır?
A) Biliyorki bu işi başaracağız.
B) Sen de gelmelisin bu etkinliğe.
C) Kitabı okudum, çok güzeldi ki!
D) Yarınki sınavda başarılar dilerim.
A) Biliyorki bu işi başaracağız.
B) Sen de gelmelisin bu etkinliğe.
C) Kitabı okudum, çok güzeldi ki!
D) Yarınki sınavda başarılar dilerim.
Çözüm:
- A) Biliyorki bu işi başaracağız.
- Buradaki "ki" gereksiz kullanılmıştır. Cümle "Biliyor, bu işi başaracağız." şeklinde de anlamını korur.
- B) Sen de gelmelisin bu etkinliğe.
- Buradaki "de" bağlacı "sen de" anlamında kullanılmış ve doğru yazılmıştır.
- C) Kitabı okudum, çok güzeldi ki!
- Buradaki "ki" gereksiz kullanılmıştır. Cümle "Kitabı okudum, çok güzeldi." şeklinde de anlamını korur.
- D) Yarınki sınavda başarılar dilerim.
- Buradaki "ki" kelimesi, "yarın ile ilgili olan" anlamı katan bir ilgi zamiridir ve bitişik yazılması doğrudur.
👉 Doğru cevap B ve D seçenekleridir. Ancak soruda tek bir doğru cevap bekleniyorsa, genellikle "de" bağlacının doğru yazıldığı seçenekler daha sık sorulur. Bu soruda hem B hem de D doğru kabul edilebilir.
Örnek 7:
"Eve geldiğimde annem bana, 'Çabuk ol ki geç kalmayalım.' dedi. Ben de ona, 'Tamam anne, ben de hazırım.' diye cevap verdim."
Bu cümledeki "ki" ve "de" kelimelerinin yazımını açıklayınız.
Bu cümledeki "ki" ve "de" kelimelerinin yazımını açıklayınız.
Çözüm:
- "Çabuk ol ki geç kalmayalım." cümlesindeki "ki":
- Buradaki "ki", bir bağlaçtır.
- "Çabuk ol" eylemi ile "geç kalmayalım" sonucu arasında bir neden-sonuç ilişkisi kurmuştur.
- Bağlaç olan "ki" her zaman kendisinden önceki kelimeden ayrı yazılır.
- Dolayısıyla, "ki"nin ayrı yazılması doğrudur. ✅
- "Ben de hazırım." cümlesindeki "de":
- Buradaki "de", bir bağlaçtır.
- "Ben de hazırım" ifadesi, "ben de bu duruma dahilim" veya "ben de hazırım, başkaları gibi" anlamını taşır.
- Bağlaç olan "de" her zaman kendisinden önceki kelimeden ayrı yazılır.
- Dolayısıyla, "de"nin ayrı yazılması doğrudur. ✅
📌 Bu örnekte, hem "ki" hem de "de" bağlaç olarak kullanıldığı için ayrı yazılmıştır.
Örnek 8:
Bir arkadaşınız size mesaj atıyor: "Bugün sinemaya gidelim mi?"
Buradaki "mi" soru ekinin yazımı hakkında ne söyleyebilirsiniz?
Buradaki "mi" soru ekinin yazımı hakkında ne söyleyebilirsiniz?
Çözüm:
- Arkadaşınızın attığı mesajdaki "mi" kelimesi bir soru ekidir. ❓
- Soru ekleri, kendilerinden önceki kelimeden her zaman ayrı yazılır.
- Ayrıca, soru ekleri kendilerinden sonra gelen kelimelerle (eğer varsa) ayrı yazılır ve genellikle kendilerinden sonra gelen kelimelerle ses uyumu aranmaz.
- Bu nedenle, "gidelim mi?" ifadesindeki "mi"nin ayrı yazılması doğrudur. ✅
💡 Unutma! Soru ekleri "-mi, -mı, -mu, -mü" şeklinde yazılır ve her zaman ayrı yazılır.
Örnek 9:
Aşağıdaki cümlelerde "de" ve "ki" kelimelerinin yazımını kontrol ediniz ve yanlış olanları düzelterek tekrar yazınız:
1. Bu kitabı okuyalı çok zaman oldu, sanki eskisi gibi akıcı değil.
2. O kadar güzel bir günkü herkes çok mutluydu.
3. Yarınki ödevini yaptın mı?
4. Ben de seninle gelmek istiyorum.
1. Bu kitabı okuyalı çok zaman oldu, sanki eskisi gibi akıcı değil.
2. O kadar güzel bir günkü herkes çok mutluydu.
3. Yarınki ödevini yaptın mı?
4. Ben de seninle gelmek istiyorum.
Çözüm:
- 1. Bu kitabı okuyalı çok zaman oldu, sanki eskisi gibi akıcı değil.
- Buradaki "sanki" kelimesi zaten birleşik yazılan bir sözcüktür ve doğru yazılmıştır. "ki" bağlacı ile ilgili bir durum söz konusu değildir.
- Doğrusu: Bu kitabı okuyalı çok zaman oldu, sanki eskisi gibi akıcı değil. (Doğru)
- 2. O kadar güzel bir günkü herkes çok mutluydu.
- Buradaki "ki" bağlacı, "o kadar... ki" şeklinde bir ilgi kurmuştur. Bu nedenle ayrı yazılmalıdır.
- Doğrusu: O kadar güzel bir gün ki herkes çok mutluydu.
- 3. Yarınki ödevini yaptın mı?
- Buradaki "ki" kelimesi, "yarın ile ilgili olan" anlamı katan bir ilgi zamiridir ve bitişik yazılması doğrudur.
- Doğrusu: Yarınki ödevini yaptın mı? (Doğru)
- 4. Ben de seninle gelmek istiyorum.
- Buradaki "de" bağlacı "ben de" anlamında kullanılmış ve doğru yazılmıştır.
- Doğrusu: Ben de seninle gelmek istiyorum. (Doğru)
💡 Bu örnekte, bağlaç olan "de" ve "ki"nin ayrı, ilgi zamiri olan "-ki"nin ise bitişik yazıldığını gördük.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-de-ki-mi/sorular