🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Çekimli fiiller Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Çekimli fiiller Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerden hangisi bir çekimli fiildir?
a) Çocuklar parkta koşuyor.
b) Kitaplar rafta duruyor.
c) Yarın hava güzel olacak.
d) Öğretmenimiz çok bilgili.
a) Çocuklar parkta koşuyor.
b) Kitaplar rafta duruyor.
c) Yarın hava güzel olacak.
d) Öğretmenimiz çok bilgili.
Çözüm:
Çekimli fiiller, kip ve kişi eklerini alarak yüklem görevinde kullanılan sözcüklerdir.
- a) "koşuyor" kelimesi, "koş-" fiil köküne şimdiki zaman ekini (-yor) ve üçüncü tekil kişi ekini almıştır. Bu nedenle çekimli bir fiildir.
- b) "duruyor" kelimesi de çekimli bir fiildir.
- c) "güzel" bir isimdir, fiil değildir.
- d) "bilgili" bir sıfattır, fiil değildir.
Örnek 2:
Aşağıdaki fiillerin hangi zaman ve kişi eklerini aldığını belirleyiniz:
1. Geldim
2. Okuyacak
3. İzliyorsunuz
1. Geldim
2. Okuyacak
3. İzliyorsunuz
Çözüm:
Fiillerin zaman ve kişi eklerini bulmak için fiili köküne ayırıp ekleri incelemeliyiz.
- 1. Geldim: Kökü "gel-". Aldığı ekler: "-di" (görülen geçmiş zaman) ve "-m" (birinci tekil kişi). Görülen geçmiş zaman, birinci tekil kişi.
- 2. Okuyacak: Kökü "oku-". Aldığı ekler: "-yacak" (gelecek zaman). Gelecek zaman, üçüncü tekil kişi (kişi eki düşmüştür).
- 3. İzliyorsunuz: Kökü "izle-". Aldığı ekler: "-iyor" (şimdiki zaman), "-sunuz" (ikinci çoğul kişi). Şimdiki zaman, ikinci çoğul kişi.
Örnek 3:
"Yarınki geziye herkes katılacak." cümlesindeki fiili inceleyiniz. Hangi zaman ve kişi ekini almıştır?
Çözüm:
Cümledeki fiil "katılacak" kelimesidir.
- Fiilin kökü "katıl-"dır.
- "-acak" eki, fiile gelecek zaman anlamı katmıştır.
- Bu fiil, kişi eki almamış gibi görünse de, cümlenin genel anlamından üçüncü tekil kişi olduğu anlaşılmaktadır.
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlelerdeki çekimli fiilleri bularak, hangi kiple çekimlendiklerini belirtiniz:
1. Annem pazardan sebze aldı.
2. Lütfen kapıyı kapatır mısın?
3. Keşke bu ödevi bitirebilseydim.
1. Annem pazardan sebze aldı.
2. Lütfen kapıyı kapatır mısın?
3. Keşke bu ödevi bitirebilseydim.
Çözüm:
Çekimli fiilleri ve kiplerini bulalım:
- 1. "aldı": Görülen geçmiş zaman (Bildirme kipi). Fiil, bir olayın gerçekleştiğini bildiriyor.
- 2. "kapatır mısın": "kapatır" kelimesi geniş zaman kipindedir. Cümle bir istek kipi (rica) anlamı taşımaktadır. "-mısın" soru ekidir.
- 3. "bitirebilseydim": "bitirebilseydim" kelimesi, "bitir-" fiilinin "-ebil-" yeterlilik fiiliyle birleşmesi sonucu oluşmuştur. "-seydi" eki dilek-şart kipini ifade eder.
Örnek 5:
Ayşe, defterine "Bugün okulda çok eğlendik. Öğretmenimiz bize harika bir hikaye anlattı. Sonra hep birlikte şarkı söyledik." diye yazdı.
Ayşe'nin yazdığı bu metinde kaç tane çekimli fiil bulunmaktadır?
Ayşe'nin yazdığı bu metinde kaç tane çekimli fiil bulunmaktadır?
Çözüm:
Ayşe'nin metnini dikkatlice inceleyelim ve çekimli fiilleri bulalım:
- "eğlendik": Görülen geçmiş zaman, birinci çoğul kişi.
- "anlattı": Görülen geçmiş zaman, üçüncü tekil kişi.
- "söyledik": Görülen geçmiş zaman, birinci çoğul kişi.
Örnek 6:
Bir öğrenci, Türkçe dersinde aşağıdaki cümleleri kuruyor:
"Ben bu konuyu anlamadım. Yarın tekrar çalışacağım. Siz de bana yardım eder misiniz?"
Bu öğrencinin kurduğu cümlelerdeki fiilleri inceleyerek, hangi zaman ve kişi eklerini aldıklarını yazınız.
"Ben bu konuyu anlamadım. Yarın tekrar çalışacağım. Siz de bana yardım eder misiniz?"
Bu öğrencinin kurduğu cümlelerdeki fiilleri inceleyerek, hangi zaman ve kişi eklerini aldıklarını yazınız.
Çözüm:
Öğrencinin kurduğu cümlelerdeki fiilleri ve eklerini tek tek inceleyelim:
- "anlamadım": Kökü "anla-". Aldığı ekler: "-ma-" (olumsuzluk), "-dı" (görülen geçmiş zaman), "-m" (birinci tekil kişi). Görülen geçmiş zaman, olumsuz, birinci tekil kişi.
- "çalışacağım": Kökü "çalış-". Aldığı ekler: "-acak" (gelecek zaman), "-ım" (birinci tekil kişi). Gelecek zaman, birinci tekil kişi.
- "eder misiniz": "eder" kelimesi geniş zaman kipindedir. "-misiniz" ise bir soru ekidir ve ikinci çoğul kişiye yöneliktir. Cümle bir ricadır.
Örnek 7:
Bir restoranda garsonla konuşan bir müşteri düşünelim:
Müşteri: "Birazdan sipariş vereceğim."
Garson: "Buyurun efendim, ne alırdınız?"
Bu konuşmadaki çekimli fiilleri ve anlamlarını açıklayınız.
Müşteri: "Birazdan sipariş vereceğim."
Garson: "Buyurun efendim, ne alırdınız?"
Bu konuşmadaki çekimli fiilleri ve anlamlarını açıklayınız.
Çözüm:
Günlük hayattan bu kısa konuşmada geçen çekimli fiilleri inceleyelim:
- "vereceğim": Fiilin kökü "ver-". Aldığı ekler: "-ecek" (gelecek zaman) ve "-im" (birinci tekil kişi). Müşterinin gelecekte bir eylemde bulunacağını ifade ediyor. Gelecek zaman, birinci tekil kişi.
- "alırdınız": Fiilin kökü "al-". Aldığı ekler: "-ır" (geniş zaman) ve "-dınız" (ikinci çoğul kişi). Garson, müşteriye nazikçe ne sipariş etmek istediğini soruyor. Bu bir geniş zaman kipidir ancak cümleye bir nezaket ve istek anlamı katmıştır.
Örnek 8:
Bir spor müsabakasını anlatan bir spikerin konuşmasını dinlediğimizi hayal edelim:
"Top auta çıktı! Oyuncular hızla sahaya dönüyor. Teknik direktör oyuncularını uyarıyor."
Bu anlatımdaki çekimli fiilleri ve hangi zamanları ifade ettiklerini belirtiniz.
"Top auta çıktı! Oyuncular hızla sahaya dönüyor. Teknik direktör oyuncularını uyarıyor."
Bu anlatımdaki çekimli fiilleri ve hangi zamanları ifade ettiklerini belirtiniz.
Çözüm:
Spikerin heyecanlı anlatımındaki çekimli fiilleri ve zamanlarını inceleyelim:
- "çıktı": Fiilin kökü "çık-". Aldığı ekler: "-tı" (görülen geçmiş zaman). Olayın hemen gerçekleştiğini bildiriyor. Görülen geçmiş zaman.
- "dönüyor": Fiilin kökü "dön-". Aldığı ekler: "-üyor" (şimdiki zaman). Olayın şu anda devam ettiğini anlatıyor. Şimdiki zaman.
- "uyarıyor": Fiilin kökü "uyar-". Aldığı ekler: "-ıyor" (şimdiki zaman). Bu eylemin de şu anda gerçekleştiğini belirtiyor. Şimdiki zaman.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-cekimli-fiiller/sorular