🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Çekimli fiil Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Çekimli fiil Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerdeki çekimli fiilleri bulunuz:
1. Çocuklar parkta oynuyor.
2. Yarın okula gideceğim.
3. Kitabı dikkatle okudu.
1. Çocuklar parkta oynuyor.
2. Yarın okula gideceğim.
3. Kitabı dikkatle okudu.
Çözüm:
Harika bir başlangıç! Çekimli fiilleri bulmak için cümlenin eylemini bildiren kelimelere odaklanmalıyız. İşte çözümler:
- 1. Çocuklar parkta oynuyor.
Buradaki çekimli fiil oynuyor kelimesidir. "-yor" eki, şimdiki zamanı ifade eder. - 2. Yarın okula gideceğim.
Bu cümledeki çekimli fiil gideceğim kelimesidir. "-ecek" eki gelecek zamanı, "-im" eki ise birinci tekil şahıs ekini gösterir. - 3. Kitabı dikkatle okudu.
Buradaki çekimli fiil okudu kelimesidir. "-du" eki, görülen geçmiş zamanı ifade eder.
Örnek 2:
Verilen kelimelerin çekimli fiil olup olmadığını belirleyiniz:
* koşmak
* geldi
* okuyacak
* kitap
* yazıyor
* koşmak
* geldi
* okuyacak
* kitap
* yazıyor
Çözüm:
Bu kelimelerden hangilerinin çekimli fiil olduğunu anlamak için eklerine bakacağız. ✅
- koşmak: Bu bir mastar halidir. Çekimli fiil değildir.
- geldi: "-di" geçmiş zaman ekini aldığı için çekimli fiildir.
- okuyacak: "-ecek" gelecek zaman ekini aldığı için çekimli fiildir.
- kitap: Bu bir isimdir, fiil değildir.
- yazıyor: "-yor" şimdiki zaman ekini aldığı için çekimli fiildir.
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerdeki fiilleri, hangi kiple çekimlendiğini belirterek yazınız:
1. Akşam yemeğini annem hazırladı.
2. Bu ödevi hemen bitirmelisin.
3. Keşke bu maçı kazansaydık!
1. Akşam yemeğini annem hazırladı.
2. Bu ödevi hemen bitirmelisin.
3. Keşke bu maçı kazansaydık!
Çözüm:
Harika bir soru! Fiillerin hangi kiple çekimlendiğini bulmak için aldıkları eklere dikkat edelim. 👉
- 1. Akşam yemeğini annem hazırladı.
Fiil: hazırladı. Kip: Görülen Geçmiş Zaman (Duyulan geçmiş zaman da olabilir, ancak bu bağlamda hazırlama eylemi doğrudan gözlemlenmiş gibi.) - 2. Bu ödevi hemen bitirmelisin.
Fiil: bitirmelisin. Kip: Gereklilik Kipi ( "-meli/-malı" eki gereklilik anlamı katar.) - 3. Keşke bu maçı kazansaydık!
Fiil: kazansaydık. Kip: Dilek-Şart Kipi ( "-sa/-se" eki şart, "-k" ise birinci çoğul şahıs ekidir.)
Örnek 4:
Aşağıdaki fiillerin hangi şahıslara göre çekimlendiğini belirtiniz:
* anlattım
* göreceksiniz
* okusun
* anlattım
* göreceksiniz
* okusun
Çözüm:
Şahıs ekleri, eylemi kimin yaptığını gösterir. Bu fiillerin kim tarafından yapıldığını bulalım! 🧐
- anlattım: Eylemi yapan birinci tekil şahıs (Ben)
- göreceksiniz: Eylemi yapan ikinci çoğul şahıs (Siz)
- okusun: Eylemi yapan üçüncü tekil şahıs (O)
Örnek 5:
Bir öğrenci, "Öğretmenimiz dersi anlatacak." cümlesindeki "anlatacak" kelimesinin çekimli fiil olduğunu biliyor. Ancak, bu kelimenin hangi kip ve hangi şahısla çekimlendiğini karıştırıyor. Öğrenciye yardımcı olmak için "anlatacak" kelimesinin kipini ve şahıs ekini açıklayınız.
Çözüm:
Öğrencinin bu konuyu tam anlaması için adım adım ilerleyelim:
- 1. Fiili Belirleme: Cümledeki eylem bildiren kelime anlatacak'tır.
- 2. Kipi Bulma: Kelimenin sonundaki "-acak" eki, eylemin gelecekte gerçekleşeceğini belirtir. Bu nedenle kip Gelecek Zaman Kipi'dir.
- 3. Şahıs Ekini Bulma: "anlatacak" kelimesinde belirgin bir şahıs eki (ben, sen, o, biz, siz, onlar) yoktur. Türkçede üçüncü tekil şahıs için genellikle ek kullanılmaz. Bu durumda eylemi yapan üçüncü tekil şahıs (O) olarak anlaşılır.
Örnek 6:
Sabah uyandığınızda kurduğunuz ilk cümlelerden biri genellikle bir eylem bildirir. Örneğin, "Hemen kahvaltı yapacağım." veya "Odamı toplayacağım." gibi. Bu cümlelerdeki "yapacağım" ve "toplayacağım" kelimelerinin neden çekimli fiil olduğunu ve hangi zamanı ifade ettiğini açıklayınız.
Çözüm:
Günlük hayatta kurduğumuz cümlelerde çekimli fiilleri farkında olmadan sıkça kullanırız! İşte bu örneklerin açıklaması:
- "yapacağım" kelimesi:
- Bu kelime, yapmak mastar halinden türemiştir.
- Sonundaki "-acak" eki, eylemin gelecekte gerçekleşeceğini gösterir. Bu yüzden Gelecek Zaman Kipi'dir.
- Sonundaki "-ım" eki ise eylemi yapanın birinci tekil şahıs (Ben) olduğunu belirtir.
- "toplayacağım" kelimesi:
- Bu kelime de toplamak mastar halinden türemiştir.
- Buradaki "-acak" eki de yine Gelecek Zaman Kipi'ni ifade eder.
- Sonundaki "-ım" eki, eylemi yapanın birinci tekil şahıs (Ben) olduğunu gösterir.
Örnek 7:
Aşağıdaki cümlelerdeki altı çizili kelimelerin çekimli fiil olup olmadığını belirleyiniz. Eğer çekimli fiilse, hangi kip ve hangi şahısla çekimlendiğini açıklayınız.
1. Gelir gelmez beni ara.
2. Bu konuyu daha önce anlatmıştım.
3. Yaz da biz de okuyalım.
1. Gelir gelmez beni ara.
2. Bu konuyu daha önce anlatmıştım.
3. Yaz da biz de okuyalım.
Çözüm:
Bu zorlayıcı soruda fiillerin inceliklerine dikkat etmemiz gerekiyor! 🤔
- 1. Gelir gelmez beni ara.
- Altı çizili kelime: Gelir
- Bu kelime, gelmek mastarından türemiştir.
- Sonundaki "-ir" eki, geniş zamanı ifade eder. Bu nedenle Geniş Zaman Kipi'dir.
- Eylemi yapanı belirten bir şahıs eki yoktur, ancak bu tür kullanımlarda genellikle üçüncü tekil şahıs (O) kastedilir.
- Dolayısıyla Gelir çekimli bir fiildir.
- 2. Bu konuyu daha önce anlatmıştım.
- Altı çizili kelime: anlatmıştım
- Bu kelime, anlatmak mastarından türemiştir.
- "-mış" eki, Duyulan Geçmiş Zaman Kipi'ni ifade eder.
- "-tım" eki ise eylemi yapanın birinci tekil şahıs (Ben) olduğunu belirtir.
- Dolayısıyla anlatmıştım çekimli bir fiildir.
- 3. Yaz da biz de okuyalım.
- Altı çizili kelime: Yaz
- Bu kelime, yazmak mastarından türemiştir.
- Burada "-z" eki, emir kipinin ikinci tekil şahıs çekimidir (Sen yaz). Ancak cümlenin genel anlamı göz önüne alındığında (biz de okuyalım), bu emir kipinin bir davet veya istek anlamı taşıdığı söylenebilir.
- Yine de, fiil kip ve şahıs ekleri aldığı için Yaz çekimli bir fiildir. Kip: Emir Kipi, Şahıs: İkinci Tekil Şahıs (Sen).
Örnek 8:
Bir dil bilgisi oyununda, oyunculara bazı kelimeler veriliyor ve bu kelimelerin çekimli fiil olup olmadığını, eğer çekimli fiilse hangi kip ve şahısla çekimlendiğini bulmaları isteniyor. Oyuncuya şu kelimeler veriliyor: "gülüyordu", "koşar", "yağmur". Bu kelimelerden hangilerinin çekimli fiil olduğunu ve nedenini açıklayınız.
Çözüm:
Bu dil bilgisi oyunu, çekimli fiilleri pekiştirmek için harika bir fırsat! Oyuncunun doğru cevapları bulmasına yardım edelim: 🚀
- gülüyordu:
- Bu kelime, gülmek mastarından türemiştir.
- "-yor" eki, Şimdiki Zaman Kipi'ni ifade eder.
- "-du" eki, geçmiş zaman ekidir.
- Bu kelimede belirgin bir şahıs eki olmasa da, genellikle üçüncü tekil şahıs (O) tarafından yapıldığı varsayılır.
- Dolayısıyla gülüyordu çekimli bir fiildir.
- koşar:
- Bu kelime, koşmak mastarından türemiştir.
- "-ar" eki, Geniş Zaman Kipi'ni ifade eder.
- Bu kelime de genellikle üçüncü tekil şahıs (O) tarafından yapıldığı anlamına gelir.
- Dolayısıyla koşar çekimli bir fiildir.
- yağmur:
- Bu kelime bir isimdir. Bir eylem bildirmez ve kip veya şahıs eki almamıştır.
- Dolayısıyla yağmur çekimli bir fiil değildir.
Örnek 9:
Bir yemek tarifi okurken veya dinlerken, tarifin adımları genellikle emir kipiyle anlatılır. Örneğin, "Malzemeleri karıştırın." veya "Tencereye ekleyin." gibi. Bu cümlelerdeki "karıştırın" ve "ekleyin" kelimelerinin neden çekimli fiil olduğunu ve hangi kip ile çekimlendiğini açıklayınız.
Çözüm:
Yemek tarifleri, emir kipinin en güzel örneklerindendir! Bu cümlelerdeki fiillerin çekimli olmasının nedenlerini inceleyelim: 🍳
- "karıştırın" kelimesi:
- Bu kelime, karıştırmak mastarından türemiştir.
- Aldığı "-ın" eki, Emir Kipi'nin ikinci çoğul şahıs (Siz) çekimidir.
- Eylemi yapması istenen kişi "siz"dir.
- "ekleyin" kelimesi:
- Bu kelime de eklemek mastarından türemiştir.
- Aldığı "-eyin" eki de Emir Kipi'nin ikinci çoğul şahıs (Siz) çekimidir.
- Burada da eylemi yapması istenen kişi "siz"dir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-cekimli-fiil/sorular