💡 7. Sınıf Türkçe: Basit türemiş birleşik kelimeler Çözümlü Örnekler

Basit kelimeler, yapım eki almamış ve kök halindeki kelimelerdir. Bu kelimelerin anlamı, kök anlamından farklılaşmamıştır.

• A) Gözlük: "göz" köküne "-lük" yapım eki gelmiş, türemiş kelime.
• B) Bilgisayar: "bil-" köküne "-gi", "-sar" gibi ekler gelmiş, türemiş kelime.
• C) Kalem: Kök halindedir ve yapım eki almamıştır. Bu yüzden basit kelimedir. ✅
• D) Kitaplık: "kitap" köküne "-lık" yapım eki gelmiş, türemiş kelime.

Doğru cevap C seçeneğidir. 💡

"Balıkçı" kelimesi türemiş bir kelimedir. 🎣

• Kökü "balık" kelimesidir.
• "balık" kelimesine "-çı" yapım eki eklenerek "balıkçı" (balık satan veya tutan kişi) anlamı kazandırılmıştır.
• Yapım ekleri, kelimenin anlamını veya türünü değiştiren eklerdir. Bu nedenle "balıkçı" türemiş bir kelimedir. ✅

Birleşik kelimeler, en az iki kelimenin bir araya gelerek yeni bir anlam oluşturmasıyla meydana gelir.

• A) Orman: Basit kelime.
• B) Köy: Basit kelime.
• C) Gökdelen: "Gök" ve "delen" kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Bu nedenle birleşik kelimedir. 🏙️✅
• D) Ağaç: Basit kelime.

Kelime türlerini belirlerken kökünü ve aldığı ekleri iyi incelemeliyiz. 🧐

• "Güneşli" kelimesinin kökü "güneş"tir.
• "güneş" kelimesine "-li" yapım eki gelerek "güneşli" (güneşi olan, güneşin etkili olduğu) anlamı oluşmuştur.
• Yapım eki aldığı için kelime türemiş bir kelimedir.
• Bu nedenle doğru seçenek B'dir. ✅

Birleşik kelimeler, birden fazla kelimenin birleşmesiyle oluşur. Karışık görünen bazı kelimelerin aslında birleşik olduğunu unutmayalım. 🤔

• A) Bilgisayar (türemiş), Televizyon (basit/alınma), Telefon (basit/alınma).
• B) Hanımeli (hanım+eli), Aslanağzı (aslan+ağzı), İpekyolu (ipek+yolu). Bu gruptaki kelimelerin hepsi birleşik kelimedir. ✅
• C) Kitapçı (türemiş), Öğretmen (türemiş), Doktor (basit/alınma).
• D) Gözlük (türemiş), Gömlek (basit), Ayakkabı (birleşik - ay+ak+kabı). Bu grupta farklı türlerde kelimeler var.

Doğru cevap B seçeneğidir. 🌟

Bu soruda, kelimelerin yapım eki alıp almadığını ve türemiş olup olmadığını kontrol etmemiz gerekiyor. 🧐

• A) "Çiçekler": Kökü "çiçek". "-ler" çekim ekidir. Türemiş kelime değildir.
• B) "Kalem": Kök halindedir, yapım eki almamıştır. Bu nedenle basit bir kelimedir. ✅
• C) "Kitap": Kök halindedir, yapım eki almamıştır. "Kitaptı" kelimesinde "-tı" çekim ekidir. Türemiş kelime değildir.
• D) "Rüzgarlı": Kökü "rüzgar". "-lı" yapım ekidir. Türemiş kelimedir.

Ancak, soruda "türemiş bir kelime değildir" denmiş ve B seçeneği "kalem" kök halindedir, yani basit kelimedir. A ve C seçeneklerindeki kelimeler de çekim eki almışlardır ve türemiş değillerdir. En net basit kelime B şıkkındadır. Sorunun kurgusuna göre en uygun cevap B'dir. 💡

Günlük hayatta karşımıza çıkan kelimelerin yapılarını incelemek, konuyu daha iyi anlamamızı sağlar. 🥛

• "Sütlaç" kelimesi, "süt" ve "aş" (eskiden yemek anlamında kullanılır) kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur.
• İki kelimenin bir araya gelerek yeni bir anlam oluşturmasıyla meydana geldiği için birleşik bir kelimedir. ✅
• Sütlaç, sütün pirinçle pişirilip tatlandırılmasıyla yapılan bir tatlıdır.

Kapıcı kelimesi, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir kelimedir ve yapısı türemiş kelimelere güzel bir örnektir. 🚪

• Kelimenin kökü "kapı"dır.
• "kapı" kelimesine "-cı" yapım eki eklenerek "kapıcı" (kapı işleriyle ilgilenen, kapıda duran görevli) anlamı kazanılmıştır.
• Yapım eki aldığı için "kapıcı" kelimesi türemiş bir kelimedir. ✅