🎓 7. Sınıf
📚 7. Sınıf Türkçe
💡 7. Sınıf Türkçe: Anlamlarına göre fiiller Çözümlü Örnekler
7. Sınıf Türkçe: Anlamlarına göre fiiller Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde yer alan fiilleri, oluş bildiren, kılış bildiren veya durum bildiren fiil olarak sınıflandırınız:
1. Çocuk odasında uyuyordu. 😴
2. Yarın sinemaya gideceğiz. 🎬
3. Elindeki bardağı düşürdü. 💧
1. Çocuk odasında uyuyordu. 😴
2. Yarın sinemaya gideceğiz. 🎬
3. Elindeki bardağı düşürdü. 💧
Çözüm:
Bu cümlelerdeki fiilleri anlamlarına göre şöyle ayırabiliriz:
- 1. Çocuk odasında uyuyordu.: "Uyuyordu" fiili, öznenin kendi isteğiyle gerçekleştirdiği bir eylemi değil, bir durumu ifade ettiği için durum bildiren fiildir.
- 2. Yarın sinemaya gideceğiz.: "Gideceğiz" fiili, bir yerden başka bir yere geçme eylemini belirttiği için kılış bildiren fiildir.
- 3. Elindeki bardağı düşürdü.: "Düşürdü" fiili, bir nesneye (bardağa) etki eden bir eylemi belirttiği için kılış bildiren fiildir.
Örnek 2:
Aşağıdaki fiillerden hangisi oluş bildirmektedir?
A) Koşmak 🏃♀️
B) Bilmek 🤔
C) Sararmak 🍂
D) Okumak 📖
A) Koşmak 🏃♀️
B) Bilmek 🤔
C) Sararmak 🍂
D) Okumak 📖
Çözüm:
Doğru cevap C) Sararmak'tır.
- A) Koşmak: Kılış bildiren fiildir. (Ne yapmak? Koşmak.)
- B) Bilmek: Durum bildiren fiildir. (Ne olmak? Bilmek.)
- C) Sararmak: Zamanla kendiliğinden gerçekleşen bir değişimi ifade ettiği için oluş bildiren fiildir.
- D) Okumak: Kılış bildiren fiildir. (Ne yapmak? Okumak.)
Örnek 3:
"Hava karardı." cümlesindeki "karardı" fiili, anlamlarına göre fiillerden hangisine örnektir? Açıklayınız. 🌌
Çözüm:
"Hava karardı." cümlesindeki "karardı" fiili, oluş bildiren fiildir.
Açıklama:
Açıklama:
- "Kararmak" eylemi, havanın kendi isteğiyle yaptığı bir iş değildir.
- Bu, zamanla kendiliğinden gerçekleşen bir değişimdir.
- Özne (hava), bu değişim üzerinde doğrudan bir etkiye sahip değildir.
Örnek 4:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili fiilleri anlamlarına göre gruplandırınız:
1. Masayı kaldırdı. 🏋️♂️
2. Çocuklar bahçede oynuyor. 🧸
3. Elmalar çürümeye başladı. 🍎
1. Masayı kaldırdı. 🏋️♂️
2. Çocuklar bahçede oynuyor. 🧸
3. Elmalar çürümeye başladı. 🍎
Çözüm:
Altı çizili fiillerin anlamlarına göre gruplandırması şu şekildedir:
- 1. Masayı kaldırdı.: "Kaldırdı" fiili, bir nesneye (masaya) etki eden bir eylemi belirttiği için kılış bildiren fiildir.
- 2. Çocuklar bahçede oynuyor.: "Oynuyor" fiili, öznenin (çocukların) kendi isteğiyle gerçekleştirdiği bir eylemi veya durumu ifade ettiği için durum bildiren fiildir.
- 3. Elmalar çürümeye başladı.: "Başladı" fiili, elmaların zamanla kendiliğinden geçirdiği bir değişimi ifade ettiği için oluş bildiren fiildir.
Örnek 5:
Bir öğrenci, anlamlarına göre fiilleri anlamak için şu tabloyu hazırlamıştır:
| Fiil | Anlamına Göre | Açıklama | |------------|----------------|----------------------------------------| | Susamak | Durum | Özne, kendi isteğiyle bu hali yaşar. | | Yazmak | Kılış | Nesneye etki eden bir eylemdir. | | Büyümek | Oluş | Zamanla kendiliğinden gerçekleşir. |
Bu tabloya göre, öğrencinin "Ağlamak" fiilini hangi kategoriye yerleştirmesi daha uygun olurdu? Nedenini açıklayınız. 😭
| Fiil | Anlamına Göre | Açıklama | |------------|----------------|----------------------------------------| | Susamak | Durum | Özne, kendi isteğiyle bu hali yaşar. | | Yazmak | Kılış | Nesneye etki eden bir eylemdir. | | Büyümek | Oluş | Zamanla kendiliğinden gerçekleşir. |
Bu tabloya göre, öğrencinin "Ağlamak" fiilini hangi kategoriye yerleştirmesi daha uygun olurdu? Nedenini açıklayınız. 😭
Çözüm:
Öğrencinin "Ağlamak" fiilini durum bildiren fiil kategorisine yerleştirmesi daha uygun olurdu.
Nedenleri:
Nedenleri:
- Ağlamak, bir eylemdir ancak bu eylem, genellikle bir nesneye doğrudan etki etmez.
- Ağlama eylemi, genellikle öznenin (ağlayan kişinin) içinde bulunduğu duygusal veya fiziksel bir durumu ifade eder.
- Susamak gibi, ağlamak da öznenin kendi içinde yaşadığı bir haldir.
Örnek 6:
Aşağıdaki metinde kaç tane kılış, kaç tane oluş ve kaç tane durum bildiren fiil bulunmaktadır?
"Sabah erkenden kalktı. Güneş doğmuştu. Kahvaltısını hazırladı ve sessizce odasına çekildi. Dışarıda rüzgar esiyordu." ☀️☕️
"Sabah erkenden kalktı. Güneş doğmuştu. Kahvaltısını hazırladı ve sessizce odasına çekildi. Dışarıda rüzgar esiyordu." ☀️☕️
Çözüm:
Metindeki fiilleri inceleyelim:
- Kalktı: Kılış bildiren fiil (Ne yaptı? Kalktı. Yatağını/yerden kalktı gibi bir anlam çıkarılabilir, bir eylem söz konusu.)
- Doğmuştu: Oluş bildiren fiil (Güneşin kendiliğinden doğması bir değişimdir.)
- Hazırladı: Kılış bildiren fiil (Ne hazırladı? Kahvaltısını.)
- Çekildi: Durum bildiren fiil (Odanasına çekilme eylemi, bir hal durumunu ifade eder.)
- Esiyordu: Durum bildiren fiil (Rüzgarın esmesi bir hal durumudur.)
- 2 tane kılış bildiren fiil
- 1 tane oluş bildiren fiil
- 2 tane durum bildiren fiil
Örnek 7:
Pazarcıların "Çürükler ayıklandı, domatesler tazelendi!" gibi ifadeleri, anlamlarına göre fiiller konusunda bize ne anlatır? 🍅
Çözüm:
Bu ifadeler, anlamlarına göre fiillerin günlük hayattaki kullanımını çok güzel gösterir:
- "Çürükler ayıklandı.": "Ayıklandı" fiili, bir işlem (ayıklama) sonucunda çürük olanların seçilip ayrıldığını belirtir. Bu, bir nesneye (sebzeye) etki eden bir eylemi ifade ettiği için kılış bildiren fiildir.
- "Domatesler tazelendi.": "Tazelendi" fiili, domateslerin zamanla geçtiği bir durumdan (belki solgunluk) daha taze bir duruma geçtiğini ifade eder. Bu değişim, genellikle dışarıdan bir müdahale olmadan, ürünün kendiliğinden geçirdiği bir hal değişikliği olabileceği için oluş bildiren fiil kategorisine daha yakındır. (Eğer özel bir işlemle tazelendiyse kılış da olabilir ama genel anlamda oluş daha baskındır.)
Örnek 8:
Bir annenin çocuğuna "Dersini bitir, sonra oyun oynarsın." demesi, buradaki "bitir" fiiliyle ilgili ne söylenebilir? 📚
Çözüm:
"Dersini bitir" ifadesindeki "bitir" fiili, anlamlarına göre kılış bildiren fiildir.
Açıklama:
Açıklama:
- Bu fiil, öznenin (çocuğun) bir nesneye (dersine) etki ederek onu tamamlama eylemini ifade eder.
- "Ne yapmak?" sorusuna "dersini bitirmek" şeklinde cevap alınabilir ve bir nesne (ders) belirtilmiştir.
- Anne, çocuğun bu eylemi gerçekleştirmesini istemektedir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/7-sinif-turkce-anlamlarina-gore-fiiller/sorular