💡 7. Sınıf Matematik: İki paralel ve bir kesen Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Şekilde, d1 // d2 doğruları ve bu iki doğruyu kesen bir d3 doğrusu verilmiştir.
d3 doğrusu üzerinde oluşan açılardan biri 70°'dir. Bu açı ile yöndeş olan açının ölçüsü kaç derecedir?
💡 Yöndeş Açılar: İki paralel doğruyu kesen bir kesen doğrusu olduğunda, aynı yöne bakan ve kesenin aynı tarafında bulunan açılara yöndeş açılar denir. Bu açılar birbirine eşittir.
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için yöndeş açıların özelliklerini kullanacağız.
Verilen şekle göre, d1 ve d2 doğruları birbirine paraleldir ve d3 doğrusu bunları kesmektedir.
Kesme noktalarından birinde oluşan 70°'lik bir açı verilmiştir.
Bu 70°'lik açı ile yöndeş olan açı, kesenin aynı tarafında ve aynı yöne bakmaktadır.
Yöndeş açıların ölçüleri birbirine eşit olduğu için, aradığımız açının ölçüsü de 70°'dir.
✅ Sonuç: Yöndeş açının ölçüsü 70°'dir.
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
İki paralel doğru (d1 ve d2) bir kesen (d3) ile kesildiğinde, oluşan iç ters açıların özelliklerini hatırlayalım.
Eğer iç ters açılardan biri 55° ise, diğer iç ters açının ölçüsü kaç derecedir?
👉 İç Ters Açılar: Paralel doğruların arasında kalan ve kesenin zıt taraflarında bulunan açılardır. Bu açılar birbirine eşittir.
Çözüm ve Açıklama
İç ters açıların eşitliği kuralını uygulayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz.
Soruda verilen bilgiye göre, iki paralel doğruyu kesen bir kesen doğrusu vardır.
Oluşan iç ters açılardan birinin ölçüsü 55° olarak verilmiştir.
İç ters açıların ölçüleri birbirine eşit olduğundan, diğer iç ters açının ölçüsü de 55° olacaktır.
✅ Sonuç: Diğer iç ters açının ölçüsü 55°'dir.
3
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
d1 ve d2 doğruları birbirine paraleldir. d3 doğrusu ise bu iki doğruyu kesmektedir.
Şekilde, d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri 110°'dir. Bu açı ile d2 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu, d1'deki açı ile aynı yöne bakan açının ölçüsü kaç derecedir?
📌 Bu soru, yöndeş açılar kavramını pekiştirmek için sorulmuştur.
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için yöndeş açıların tanımını ve özelliğini kullanacağız.
d1 // d2 ve d3 kesen.
d1 ile d3'ün oluşturduğu 110°'lik açı, d3'ün bir tarafında ve belirli bir yöne bakmaktadır.
Aradığımız açı ise d2 ile d3'ün oluşturduğu ve kesenin aynı tarafında, aynı yöne bakan açıdır.
Bu iki açı yöndeş açılardır.
Yöndeş açıların ölçüleri eşit olduğu için, aradığımız açının ölçüsü de 110°'dir.
✅ Sonuç: Aradığımız açının ölçüsü 110°'dir.
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
İki paralel doğru (d1 ve d2) bir kesen (d3) ile kesiliyor.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri 80°'dir. Bu 80°'lik açıya iç ters olan açının ölçüsü ile, 80°'lik açının karşı durumlu olan açının ölçüsünü bulunuz.
💡 İç ters açılar birbirine eşittir. Karşı durumlu açılar ise toplamları 180°'dir.
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda hem iç ters açıları hem de karşı durumlu açıları kullanacağız.
İç Ters Açı: 80°'lik açıya iç ters olan açı, paralel doğruların arasında ve kesenin zıt tarafında yer alır. İç ters açılar eşit olduğu için, bu açının ölçüsü de 80°'dir.
Karşı Durumlu Açı: 80°'lik açının bulunduğu noktada, 80°'lik açıyla aynı köşede olup birbirine çapraz bakan açılar ters açılardır ve ölçüleri eşittir (yani 80°). Karşı durumlu açılar ise, paralel doğruların arasında ve kesenin aynı tarafında bulunan açılardır. Bu iki açının toplamı 180°'dir. 80°'lik açının bulunduğu noktadaki ters açısı da 80°'dir. Bu 80°'lik ters açıyla, diğer paralel doğru üzerindeki açının toplamı 180° olmalıdır.
Alternatif olarak, 80°'lik açının bütünleri (yani 180°'ye tamamlayan açı) 100°'dir. Bu 100°'lik açı, 80°'lik açıyla aynı tarafta olup paralel doğruların arasında yer alır. Bu da karşı durumlu açıdır.
✅ Sonuç: 80°'lik açıya iç ters olan açının ölçüsü 80°'dir. 80°'lik açının karşı durumlu olan açının ölçüsü ise 100°'dir.
5
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Şekilde d1 // d2 ve d3 doğrusu kesendir.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri 120°'dir. Bu 120°'lik açı ile, d2 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu ve 120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan iç ters açının ölçüsü arasındaki ilişki nedir? Bu iç ters açının ölçüsü kaç derecedir?
👉 İç ters açılar, paralel doğruların arasında ve kesenin zıt tarafında yer alır ve birbirine eşittir.
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için iç ters açıların tanımını ve eşitliğini kullanacağız.
d1 ve d2 doğruları paraleldir, d3 doğrusu ise kesendir.
d1 ile d3'ün oluşturduğu 120°'lik açı verilmiştir.
Aradığımız açı, d2 ile d3'ün oluşturduğu ve 120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan iç ters açıdır.
Öncelikle, 120°'lik açının bulunduğu noktadaki ters açıyı bulalım. Ters açılar eşittir, bu yüzden ters açının ölçüsü de 120°'dir.
Şimdi, bu 120°'lik ters açı ile aradığımız iç ters açının ilişkisine bakalım. Bu iki açı karşı durumlu açılardır (paralel doğruların arasında ve kesenin aynı tarafında).
Karşı durumlu açıların toplamı 180°'dir.
Dolayısıyla, aradığımız iç ters açının ölçüsü \( 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ \) olur.
Ancak soruda "120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan iç ters açı" deniyor. Bu ifade aslında bir kafa karıştırıcıdır. Doğru iç ters açı, 120°'lik açının bulunduğu tarafta değil, zıt tarafta olmalıdır.
Eğer soruyu "120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan yöndeş açının ölçüsü ile, 120°'lik açının iç ters açısının ölçüsünü bulunuz" şeklinde anlarsak:
120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan yöndeş açı, d2 doğrusu üzerinde ve aynı yöne bakan açıdır. Yöndeş açılar eşit olduğu için bu açı da 120°'dir.
120°'lik açının iç ters açısı ise, paralel doğruların arasında ve kesenin zıt tarafında yer alır. Bu açı, 120°'lik açının ters açısının bütünleridir. Yani \( 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ \) olur.
Sorunun orijinal ifadesiyle devam edersek: 120°'lik açı ile, d2 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu ve 120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan iç ters açı arasındaki ilişkiyi bulmalıyız. Bu iç ters açı, 120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alamaz.
Doğru yorumlama şudur: 120°'lik açının iç tersi, diğer paralel doğru üzerinde ve kesenin zıt tarafındadır. Bu açı 60°'dir.
Soruda kastedilen, 120°'lik açının bulunduğu noktadaki ters açısı (120°) ile, diğer paralel doğru üzerindeki iç ters açının (60°) ilişkisidir. Bu iki açı (120° ve 60°) karşı durumlu açılardır ve toplamları 180°'dir.
✅ Sonuç: 120°'lik açının iç ters açısının ölçüsü 60°'dir.
6
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
d1 // d2 ve d3 doğrusu kesendir.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri \( \mathbf{2x + 10^\circ} \) ve bu açının iç tersi olan açı \( \mathbf{3x - 5^\circ} \) olarak verilmiştir.
Buna göre, x'in değerini bulunuz ve bu açılardan birinin ölçüsünü hesaplayınız.
💡 İç ters açıların ölçüleri birbirine eşittir.
Çözüm ve Açıklama
Bu soruda iç ters açıların eşitliği prensibini kullanarak bir denklem kuracağız.
Soruda verilen bilgiye göre, iki açı birbirine iç terstir.
İç ters açıların ölçüleri eşit olduğundan, bu iki açıyı birbirine eşitleyebiliriz:
\[ 2x + 10^\circ = 3x - 5^\circ \]
Denklemi x'i yalnız bırakmak için çözelim:
Her iki taraftan \( 2x \) çıkaralım: \( 10^\circ = x - 5^\circ \)
Her iki tarafa \( 5^\circ \) ekleyelim: \( 10^\circ + 5^\circ = x \)
Bu durumda \( x = 15^\circ \) olur.
Şimdi x'in değerini kullanarak açılardan birinin ölçüsünü hesaplayalım. İlk açı için:
✅ Sonuç: x'in değeri 15°'dir. Bu açılardan birinin ölçüsü ise 40°'dir.
7
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir mimar, bir binanın iki katı arasındaki koridorun tasarımını yaparken, zeminden tavana uzanan iki paralel duvarı ve bu duvarları kesen bir aydınlatma direğini modellemiştir.
Zemin duvarları birbirine paraleldir. Aydınlatma direği bu duvarları kesmektedir. Bir duvarda aydınlatma direği ile oluşan açılardan biri 75°'dir. Bu 75°'lik açı ile aynı yöne bakan ve diğer duvarda oluşan açının ölçüsü kaç derecedir?
💡 Bu tür problemler, geometrik ilişkileri günlük hayatta görmemizi sağlar.
Çözüm ve Açıklama
Bu mimari tasarım problemini çözmek için yöndeş açıların özelliğini kullanacağız.
Mimari modelde, zemin duvarları birbirine paraleldir (d1 // d2).
Aydınlatma direği ise bu paralel duvarları kesen bir kesen doğrudur (d3).
Bir duvarda (örneğin d1) aydınlatma direği ile oluşan 75°'lik bir açı verilmiştir.
Aradığımız açı, diğer duvarda (d2) ve 75°'lik açıyla aynı yöne bakan açıdır.
Bu iki açı yöndeş açılardır.
Yöndeş açıların ölçüleri birbirine eşit olduğundan, aradığımız açının ölçüsü de 75° olacaktır.
✅ Sonuç: Diğer duvarda oluşan açının ölçüsü 75°'dir.
8
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir tren yolu düşünelim. İki ray birbirine paraleldir. Bu paralel rayları kesen bir makas (yol ayrımı) sistemi vardır.
Bir ray (d1) ile makas kolunun (d3) oluşturduğu açılardan biri 130°'dir. Makas kolunun diğer rayı (d2) kestiği noktada oluşan, 130°'lik açıyla karşı durumlu olan açının ölçüsü kaç derecedir?
👉 Karşı durumlu açılar, paralel doğruların arasında ve kesenin aynı tarafında yer alır ve toplamları 180°'dir.
Çözüm ve Açıklama
Bu tren yolu örneğini çözmek için karşı durumlu açıların özelliğini kullanacağız.
Tren rayları birbirine paraleldir (d1 // d2).
Makas kolu ise bu paralel rayları kesen bir kesen doğrudur (d3).
Bir ray (d1) ile makas kolunun (d3) oluşturduğu açı 130° olarak verilmiştir.
Aradığımız açı, diğer rayın (d2) makas kolu (d3) ile kesiştiği noktada oluşan ve ilk 130°'lik açıyla karşı durumlu olan açıdır.
Karşı durumlu açıların toplamı 180°'dir.
Bu nedenle, aradığımız açının ölçüsü \( 180^\circ - 130^\circ \) olacaktır.
Hesaplama: \( 180^\circ - 130^\circ = 50^\circ \)
✅ Sonuç: Karşı durumlu olan açının ölçüsü 50°'dir.
9
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
d1 // d2 ve d3 doğrusu kesendir.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri \( \mathbf{4a + 20^\circ} \) ve bu açının karşı durumlu olan açının ölçüsü \( \mathbf{6a - 10^\circ} \) olarak verilmiştir.
Buna göre, a'nın değerini bulunuz ve bu açılardan birinin ölçüsünü hesaplayınız.
💡 Karşı durumlu açıların toplamı 180°'dir.
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için karşı durumlu açıların toplamının 180° olması prensibini kullanarak bir denklem kuracağız.
Soruda verilen bilgiye göre, iki açı birbirine karşı durumlu açılardır.
Karşı durumlu açıların toplamı 180° olduğundan, bu iki açıyı toplayıp 180°'ye eşitleyebiliriz:
Bu iki açının toplamı \( 88^\circ + 92^\circ = 180^\circ \) olmalıdır, ki bu da doğrudur.
✅ Sonuç: a'nın değeri 17°'dir. Bu açılardan birinin ölçüsü 88°, diğerinin ölçüsü ise 92°'dir.
10
Çözümlü Örnek
Zor Seviye
d1 // d2 ve d3 doğrusu kesendir.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri \( \mathbf{5y - 30^\circ} \) ve bu açının dış tersi olan açının ölçüsü \( \mathbf{3y + 10^\circ} \) olarak verilmiştir.
Buna göre, y'nin değerini bulunuz ve bu açılardan birinin ölçüsünü hesaplayınız.
💡 Dış ters açıların ölçüleri birbirine eşittir.
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için dış ters açıların eşitliği prensibini kullanarak bir denklem kuracağız.
Soruda verilen bilgiye göre, iki açı birbirine dış terstir.
Dış ters açıların ölçüleri eşit olduğundan, bu iki açıyı birbirine eşitleyebiliriz:
\[ 5y - 30^\circ = 3y + 10^\circ \]
Denklemi y'yi yalnız bırakmak için çözelim:
Her iki taraftan \( 3y \) çıkaralım: \( 2y - 30^\circ = 10^\circ \)
Her iki tarafa \( 30^\circ \) ekleyelim: \( 2y = 40^\circ \)
Her iki tarafı 2'ye bölelim: \( y = \frac{40^\circ}{2} \)
Bu durumda \( y = 20^\circ \) olur.
Şimdi y'nin değerini kullanarak açılardan birinin ölçüsünü hesaplayalım. İlk açı için:
✅ Sonuç: y'nin değeri 20°'dir. Bu açılardan birinin ölçüsü ise 70°'dir.
7. Sınıf Matematik: İki paralel ve bir kesen Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Şekilde, d1 // d2 doğruları ve bu iki doğruyu kesen bir d3 doğrusu verilmiştir.
d3 doğrusu üzerinde oluşan açılardan biri 70°'dir. Bu açı ile yöndeş olan açının ölçüsü kaç derecedir?
💡 Yöndeş Açılar: İki paralel doğruyu kesen bir kesen doğrusu olduğunda, aynı yöne bakan ve kesenin aynı tarafında bulunan açılara yöndeş açılar denir. Bu açılar birbirine eşittir.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için yöndeş açıların özelliklerini kullanacağız.
Verilen şekle göre, d1 ve d2 doğruları birbirine paraleldir ve d3 doğrusu bunları kesmektedir.
Kesme noktalarından birinde oluşan 70°'lik bir açı verilmiştir.
Bu 70°'lik açı ile yöndeş olan açı, kesenin aynı tarafında ve aynı yöne bakmaktadır.
Yöndeş açıların ölçüleri birbirine eşit olduğu için, aradığımız açının ölçüsü de 70°'dir.
✅ Sonuç: Yöndeş açının ölçüsü 70°'dir.
Örnek 2:
İki paralel doğru (d1 ve d2) bir kesen (d3) ile kesildiğinde, oluşan iç ters açıların özelliklerini hatırlayalım.
Eğer iç ters açılardan biri 55° ise, diğer iç ters açının ölçüsü kaç derecedir?
👉 İç Ters Açılar: Paralel doğruların arasında kalan ve kesenin zıt taraflarında bulunan açılardır. Bu açılar birbirine eşittir.
Çözüm:
İç ters açıların eşitliği kuralını uygulayarak bu soruyu kolayca çözebiliriz.
Soruda verilen bilgiye göre, iki paralel doğruyu kesen bir kesen doğrusu vardır.
Oluşan iç ters açılardan birinin ölçüsü 55° olarak verilmiştir.
İç ters açıların ölçüleri birbirine eşit olduğundan, diğer iç ters açının ölçüsü de 55° olacaktır.
✅ Sonuç: Diğer iç ters açının ölçüsü 55°'dir.
Örnek 3:
d1 ve d2 doğruları birbirine paraleldir. d3 doğrusu ise bu iki doğruyu kesmektedir.
Şekilde, d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri 110°'dir. Bu açı ile d2 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu, d1'deki açı ile aynı yöne bakan açının ölçüsü kaç derecedir?
📌 Bu soru, yöndeş açılar kavramını pekiştirmek için sorulmuştur.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için yöndeş açıların tanımını ve özelliğini kullanacağız.
d1 // d2 ve d3 kesen.
d1 ile d3'ün oluşturduğu 110°'lik açı, d3'ün bir tarafında ve belirli bir yöne bakmaktadır.
Aradığımız açı ise d2 ile d3'ün oluşturduğu ve kesenin aynı tarafında, aynı yöne bakan açıdır.
Bu iki açı yöndeş açılardır.
Yöndeş açıların ölçüleri eşit olduğu için, aradığımız açının ölçüsü de 110°'dir.
✅ Sonuç: Aradığımız açının ölçüsü 110°'dir.
Örnek 4:
İki paralel doğru (d1 ve d2) bir kesen (d3) ile kesiliyor.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri 80°'dir. Bu 80°'lik açıya iç ters olan açının ölçüsü ile, 80°'lik açının karşı durumlu olan açının ölçüsünü bulunuz.
💡 İç ters açılar birbirine eşittir. Karşı durumlu açılar ise toplamları 180°'dir.
Çözüm:
Bu soruda hem iç ters açıları hem de karşı durumlu açıları kullanacağız.
İç Ters Açı: 80°'lik açıya iç ters olan açı, paralel doğruların arasında ve kesenin zıt tarafında yer alır. İç ters açılar eşit olduğu için, bu açının ölçüsü de 80°'dir.
Karşı Durumlu Açı: 80°'lik açının bulunduğu noktada, 80°'lik açıyla aynı köşede olup birbirine çapraz bakan açılar ters açılardır ve ölçüleri eşittir (yani 80°). Karşı durumlu açılar ise, paralel doğruların arasında ve kesenin aynı tarafında bulunan açılardır. Bu iki açının toplamı 180°'dir. 80°'lik açının bulunduğu noktadaki ters açısı da 80°'dir. Bu 80°'lik ters açıyla, diğer paralel doğru üzerindeki açının toplamı 180° olmalıdır.
Alternatif olarak, 80°'lik açının bütünleri (yani 180°'ye tamamlayan açı) 100°'dir. Bu 100°'lik açı, 80°'lik açıyla aynı tarafta olup paralel doğruların arasında yer alır. Bu da karşı durumlu açıdır.
✅ Sonuç: 80°'lik açıya iç ters olan açının ölçüsü 80°'dir. 80°'lik açının karşı durumlu olan açının ölçüsü ise 100°'dir.
Örnek 5:
Şekilde d1 // d2 ve d3 doğrusu kesendir.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri 120°'dir. Bu 120°'lik açı ile, d2 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu ve 120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan iç ters açının ölçüsü arasındaki ilişki nedir? Bu iç ters açının ölçüsü kaç derecedir?
👉 İç ters açılar, paralel doğruların arasında ve kesenin zıt tarafında yer alır ve birbirine eşittir.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için iç ters açıların tanımını ve eşitliğini kullanacağız.
d1 ve d2 doğruları paraleldir, d3 doğrusu ise kesendir.
d1 ile d3'ün oluşturduğu 120°'lik açı verilmiştir.
Aradığımız açı, d2 ile d3'ün oluşturduğu ve 120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan iç ters açıdır.
Öncelikle, 120°'lik açının bulunduğu noktadaki ters açıyı bulalım. Ters açılar eşittir, bu yüzden ters açının ölçüsü de 120°'dir.
Şimdi, bu 120°'lik ters açı ile aradığımız iç ters açının ilişkisine bakalım. Bu iki açı karşı durumlu açılardır (paralel doğruların arasında ve kesenin aynı tarafında).
Karşı durumlu açıların toplamı 180°'dir.
Dolayısıyla, aradığımız iç ters açının ölçüsü \( 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ \) olur.
Ancak soruda "120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan iç ters açı" deniyor. Bu ifade aslında bir kafa karıştırıcıdır. Doğru iç ters açı, 120°'lik açının bulunduğu tarafta değil, zıt tarafta olmalıdır.
Eğer soruyu "120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan yöndeş açının ölçüsü ile, 120°'lik açının iç ters açısının ölçüsünü bulunuz" şeklinde anlarsak:
120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan yöndeş açı, d2 doğrusu üzerinde ve aynı yöne bakan açıdır. Yöndeş açılar eşit olduğu için bu açı da 120°'dir.
120°'lik açının iç ters açısı ise, paralel doğruların arasında ve kesenin zıt tarafında yer alır. Bu açı, 120°'lik açının ters açısının bütünleridir. Yani \( 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ \) olur.
Sorunun orijinal ifadesiyle devam edersek: 120°'lik açı ile, d2 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu ve 120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alan iç ters açı arasındaki ilişkiyi bulmalıyız. Bu iç ters açı, 120°'lik açının bulunduğu tarafta yer alamaz.
Doğru yorumlama şudur: 120°'lik açının iç tersi, diğer paralel doğru üzerinde ve kesenin zıt tarafındadır. Bu açı 60°'dir.
Soruda kastedilen, 120°'lik açının bulunduğu noktadaki ters açısı (120°) ile, diğer paralel doğru üzerindeki iç ters açının (60°) ilişkisidir. Bu iki açı (120° ve 60°) karşı durumlu açılardır ve toplamları 180°'dir.
✅ Sonuç: 120°'lik açının iç ters açısının ölçüsü 60°'dir.
Örnek 6:
d1 // d2 ve d3 doğrusu kesendir.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri \( \mathbf{2x + 10^\circ} \) ve bu açının iç tersi olan açı \( \mathbf{3x - 5^\circ} \) olarak verilmiştir.
Buna göre, x'in değerini bulunuz ve bu açılardan birinin ölçüsünü hesaplayınız.
💡 İç ters açıların ölçüleri birbirine eşittir.
Çözüm:
Bu soruda iç ters açıların eşitliği prensibini kullanarak bir denklem kuracağız.
Soruda verilen bilgiye göre, iki açı birbirine iç terstir.
İç ters açıların ölçüleri eşit olduğundan, bu iki açıyı birbirine eşitleyebiliriz:
\[ 2x + 10^\circ = 3x - 5^\circ \]
Denklemi x'i yalnız bırakmak için çözelim:
Her iki taraftan \( 2x \) çıkaralım: \( 10^\circ = x - 5^\circ \)
Her iki tarafa \( 5^\circ \) ekleyelim: \( 10^\circ + 5^\circ = x \)
Bu durumda \( x = 15^\circ \) olur.
Şimdi x'in değerini kullanarak açılardan birinin ölçüsünü hesaplayalım. İlk açı için:
✅ Sonuç: x'in değeri 15°'dir. Bu açılardan birinin ölçüsü ise 40°'dir.
Örnek 7:
Bir mimar, bir binanın iki katı arasındaki koridorun tasarımını yaparken, zeminden tavana uzanan iki paralel duvarı ve bu duvarları kesen bir aydınlatma direğini modellemiştir.
Zemin duvarları birbirine paraleldir. Aydınlatma direği bu duvarları kesmektedir. Bir duvarda aydınlatma direği ile oluşan açılardan biri 75°'dir. Bu 75°'lik açı ile aynı yöne bakan ve diğer duvarda oluşan açının ölçüsü kaç derecedir?
💡 Bu tür problemler, geometrik ilişkileri günlük hayatta görmemizi sağlar.
Çözüm:
Bu mimari tasarım problemini çözmek için yöndeş açıların özelliğini kullanacağız.
Mimari modelde, zemin duvarları birbirine paraleldir (d1 // d2).
Aydınlatma direği ise bu paralel duvarları kesen bir kesen doğrudur (d3).
Bir duvarda (örneğin d1) aydınlatma direği ile oluşan 75°'lik bir açı verilmiştir.
Aradığımız açı, diğer duvarda (d2) ve 75°'lik açıyla aynı yöne bakan açıdır.
Bu iki açı yöndeş açılardır.
Yöndeş açıların ölçüleri birbirine eşit olduğundan, aradığımız açının ölçüsü de 75° olacaktır.
✅ Sonuç: Diğer duvarda oluşan açının ölçüsü 75°'dir.
Örnek 8:
Bir tren yolu düşünelim. İki ray birbirine paraleldir. Bu paralel rayları kesen bir makas (yol ayrımı) sistemi vardır.
Bir ray (d1) ile makas kolunun (d3) oluşturduğu açılardan biri 130°'dir. Makas kolunun diğer rayı (d2) kestiği noktada oluşan, 130°'lik açıyla karşı durumlu olan açının ölçüsü kaç derecedir?
👉 Karşı durumlu açılar, paralel doğruların arasında ve kesenin aynı tarafında yer alır ve toplamları 180°'dir.
Çözüm:
Bu tren yolu örneğini çözmek için karşı durumlu açıların özelliğini kullanacağız.
Tren rayları birbirine paraleldir (d1 // d2).
Makas kolu ise bu paralel rayları kesen bir kesen doğrudur (d3).
Bir ray (d1) ile makas kolunun (d3) oluşturduğu açı 130° olarak verilmiştir.
Aradığımız açı, diğer rayın (d2) makas kolu (d3) ile kesiştiği noktada oluşan ve ilk 130°'lik açıyla karşı durumlu olan açıdır.
Karşı durumlu açıların toplamı 180°'dir.
Bu nedenle, aradığımız açının ölçüsü \( 180^\circ - 130^\circ \) olacaktır.
Hesaplama: \( 180^\circ - 130^\circ = 50^\circ \)
✅ Sonuç: Karşı durumlu olan açının ölçüsü 50°'dir.
Örnek 9:
d1 // d2 ve d3 doğrusu kesendir.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri \( \mathbf{4a + 20^\circ} \) ve bu açının karşı durumlu olan açının ölçüsü \( \mathbf{6a - 10^\circ} \) olarak verilmiştir.
Buna göre, a'nın değerini bulunuz ve bu açılardan birinin ölçüsünü hesaplayınız.
💡 Karşı durumlu açıların toplamı 180°'dir.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için karşı durumlu açıların toplamının 180° olması prensibini kullanarak bir denklem kuracağız.
Soruda verilen bilgiye göre, iki açı birbirine karşı durumlu açılardır.
Karşı durumlu açıların toplamı 180° olduğundan, bu iki açıyı toplayıp 180°'ye eşitleyebiliriz:
Bu iki açının toplamı \( 88^\circ + 92^\circ = 180^\circ \) olmalıdır, ki bu da doğrudur.
✅ Sonuç: a'nın değeri 17°'dir. Bu açılardan birinin ölçüsü 88°, diğerinin ölçüsü ise 92°'dir.
Örnek 10:
d1 // d2 ve d3 doğrusu kesendir.
d1 doğrusu ile d3 doğrusunun oluşturduğu açılardan biri \( \mathbf{5y - 30^\circ} \) ve bu açının dış tersi olan açının ölçüsü \( \mathbf{3y + 10^\circ} \) olarak verilmiştir.
Buna göre, y'nin değerini bulunuz ve bu açılardan birinin ölçüsünü hesaplayınız.
💡 Dış ters açıların ölçüleri birbirine eşittir.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için dış ters açıların eşitliği prensibini kullanarak bir denklem kuracağız.
Soruda verilen bilgiye göre, iki açı birbirine dış terstir.
Dış ters açıların ölçüleri eşit olduğundan, bu iki açıyı birbirine eşitleyebiliriz:
\[ 5y - 30^\circ = 3y + 10^\circ \]
Denklemi y'yi yalnız bırakmak için çözelim:
Her iki taraftan \( 3y \) çıkaralım: \( 2y - 30^\circ = 10^\circ \)
Her iki tarafa \( 30^\circ \) ekleyelim: \( 2y = 40^\circ \)
Her iki tarafı 2'ye bölelim: \( y = \frac{40^\circ}{2} \)
Bu durumda \( y = 20^\circ \) olur.
Şimdi y'nin değerini kullanarak açılardan birinin ölçüsünü hesaplayalım. İlk açı için: