✅ 6. Sınıf Türkçe: Sözcükler arası anlam ilişkileri Test Çöz

"Bu yıl okulumuzda birçok sosyal sorumluluk projesi gerçekleştirildi." cümlesindeki koyu yazılmış sözcüğün eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "taze" sözcüğünün zıt anlamlısı kullanılmıştır?

Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları tamamen farklı olan sözcüklere "eş sesli (sesteş) sözcükler" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde sesteş bir sözcük kullanılmıştır?

Ölçülebilen, sayılabilen veya azalıp çoğalabilen özellikleri gösteren sözcüklere "nicel anlamlı sözcükler" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "hafif" sözcüğü nicel anlamda kullanılmıştır?

Aşağıdaki tabloda bazı sözcük çiftleri verilmiştir:

I. Bellek - Hafıza
II. Öykü - Hikaye
III. Doğal - Tabii
IV. Dürüst - Doğru

Bu sözcük çiftlerinden hangileri arasındaki anlam ilişkisi diğerlerinden farklıdır?

Sözcükler kapsam alanlarının genişliğine göre "genel anlamlı" ve "özel anlamlı" olarak sınıflandırılır. Sözcüklerin genelden özele doğru sıralanması, en geniş kapsamlı olandan en dar kapsamlı olana doğru gitmesiyle olur.

Buna göre aşağıdaki sıralamaların hangisinde "genelden özele" bir ilişki söz konusudur?

"Yaz" sözcüğü eş sesli (sesteş) bir sözcüktür. Hem bir mevsim adını hem de yazmak eylemini ifade eder.

Buna göre "yaz" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangilerinde farklı sesteş anlamlarıyla kullanılmıştır?

I. Bu yaz, ailece dedemin köyüne gitmeyi planlıyoruz.
II. Öğretmenimizin anlattığı önemli notları defterine hemen yaz.
III. Yaz mevsiminin sıcak günlerinde dondurma yemek çok keyiflidir.
IV. Sınavda çıkan kompozisyon konusunu özenle yazdı.

Dilimizde bir sözcüğün olumsuzu, o sözcüğün zıt anlamlısı değildir. Örneğin "kirli" sözcüğünün zıt anlamlısı "kirsiz" değil, "temiz" sözcüğüdür.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcükler birbirinin zıt anlamlısı olarak kullanılmıştır?

"Büyük" sözcüğü ölçülebilen bir durumu ifade ettiğinde "nicel", bir niteliği veya değeri ifade ettiğinde ise "nitel" anlam kazanır.

Buna göre "büyük" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangilerinde nicel anlamıyla kullanılmıştır?

I. Bahçedeki büyük ağacın gölgesinde dinlendik.
II. Onun ne kadar büyük bir sanatçı olduğunu herkes bilir.
III. Salondaki büyük masayı taşımak için yardım istedi.
IV. Bu zor günlerde bize çok büyük bir iyilik yaptı.

Yazılışları farklı olan, anlamca birbirine çok yakın olmakla birlikte tamamen aynı anlamı karşılamayan sözcüklere "yakın anlamlı sözcükler" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yakın anlamlı sözcükler bir arada kullanılmıştır?

Beş duyu organımızdan en az biriyle algılayabildiğimiz sözcükler "somut", algılayamadığımız kavramları karşılayan sözcükler ise "soyut" anlamlıdır. Bazı somut sözcükler cümle içinde soyut bir anlam kazanabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde somut anlamlı bir sözcük, cümle içinde soyut bir anlam kazanmıştır?

Bir dil bilgi oyununda oyuncular, kutulardaki sözcükler arasındaki anlam ilişkilerine göre doğru yolları takip ederek çıkışa ulaşmaya çalışmaktadır.

Giriş Kutusu: "Tutsak - Esir" sözcükleri arasındaki anlam ilişkisi belirlenir.
- Eğer bu sözcükler eş anlamlı ise "A Kapısı"na gidilir.
- Eğer bu sözcükler zıt anlamlı ise "B Kapısı"na gidilir.

A Kapısı'ndaki Soru: "Sıcak - Ilık" sözcükleri arasındaki anlam ilişkisi belirlenir.
- Eğer bu sözcükler yakın anlamlı ise "1. Çıkış"a ulaşılır.
- Eğer bu sözcükler eş sesli (sesteş) ise "2. Çıkış"a ulaşılır.

B Kapısı'ndaki Soru: "Savaş - Barış" sözcükleri arasındaki anlam ilişkisi belirlenir.
- Eğer bu sözcükler zıt anlamlı ise "3. Çıkış"a ulaşılır.
- Eğer bu sözcükler eş anlamlı ise "4. Çıkış"a ulaşılır.

Buna göre, tüm soruları doğru cevaplayan bir öğrenci hangi çıkışa ulaşır?

Dört öğrenci, Türkçe dersinde "Sözcükler Arası Anlam İlişkileri" konusuyla ilgili birer iddiada bulunmuş ve bu iddialarını kanıtlamak için birer cümle kurmuşlardır:

- Ali: "Cümlemde sesteş (eş sesli) bir sözcüğü, her iki anlamını da karşılayacak şekilde aynı cümlede kullandım."
Cümlesi: "Bahçedeki kuru otları yolmak için uzun bir yol yürüdük."
- Banu: "Cümlemde zıt (karşıt) anlamlı sözcükleri bir arada kullandım."
Cümlesi: "Dost sandığım bazı insanların aslında bana düşman olduğunu geç de olsa anladım."
- Cem: "Cümlemde hem nicel (ölçülebilen) hem de nitel (ölçülemeyen) anlamlı sözcükleri bir arada kullandım."
Cümlesi: "Ağır poşetleri taşırken bana karşı son derece hafif ve nazik davrandı."
- Derya: "Cümlemde yakın anlamlı sözcükleri bir arada kullandım."
Cümlesi: "Sınav sorularını kolayca yanıtlayıp cevap kağıdını öğretmenine teslim etti."

Buna göre hangi öğrencinin kurduğu cümle, kendi iddiasıyla uyuşmamaktadır?

Aşağıda bazı sözcüklerin anlam özellikleri ve ilişkileriyle ilgili bir tablo bilgisi verilmiştir:

- I. Sözcük (Siyah): Eş anlamlısı "Kara"dır, zıt anlamlısı "Beyaz"dır, sesteşi (eş seslisi) yoktur.
- II. Sözcük (Yaş): Eş anlamlısı "Islak"tır, zıt anlamlısı "Kuru"dur, sesteşi (eş seslisi) vardır.
- III. Sözcük (Güz): Eş anlamlısı "Sonbahar"dır, karşıt (zıt) anlamlısı olarak "İlkbahar" kabul edilir, sesteşi (eş seslisi) vardır.
- IV. Sözcük (Barış): Eş anlamlısı "Sulh"tur, zıt anlamlısı "Savaş"tır, sesteşi (eş seslisi) yoktur.

Tablodaki bilgilere göre, hangi sözcükle ilgili verilen özelliklerde hata yapılmıştır?