🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Sözcükler arası anlam ilişkileri Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Türkçe: Sözcükler arası anlam ilişkileri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlede yer alan altı çizili kelimenin eş anlamlısını (anlamdaşını) bularak cümleyi yeniden yazınız.
"Öğretmenimizin sorduğu bu zor sual hepimizi çok düşündürdü."
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için şu adımları takip edelim:
💡 Not: Eş anlamlı kelimeler birbirinin yerine kullanıldığında cümlenin anlamı değişmez.
- Adım \( 1 \): Cümledeki altı çizili kelime olan "sual" kelimesinin anlamını düşünelim.
- Adım \( 2 \): "Sual" kelimesi, bir şey öğrenmek için yöneltilen söz anlamına gelir.
- Adım \( 3 \): Bu kelimenin yerine yazılışı farklı ama anlamı aynı olan "soru" kelimesini getirebiliriz.
💡 Not: Eş anlamlı kelimeler birbirinin yerine kullanıldığında cümlenin anlamı değişmez.
Örnek 2:
Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili kelimelerin zıt (karşıt) anlamlılarını bulunuz.
\( 1. \) Bu bayat ekmekleri kuşlara verelim.
\( 2. \) Marketten ucuz bir defter aldım.
Çözüm:
Zıt anlamlı kelimeler, anlamca birbirinin tam tersi olan kelimelerdir:
- Birinci Cümle: "Bayat" kelimesinin zıt anlamlısı "taze" sözcüğüdür.
- İkinci Cümle: "Ucuz" kelimesinin zıt anlamlısı "pahalı" sözcüğüdür.
Örnek 3:
"Yüz" kelimesini iki farklı eş sesli (sesteş) anlamıyla cümle içerisinde kullanınız.
Çözüm:
Eş sesli kelimeler; yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları tamamen farklı olan kelimelerdir. "Yüz" kelimesinin birçok anlamı vardır:
- Anlam \( 1 \) (Sayı): "Sınavdan tam yüz \( (100) \) puan aldım."
- Anlam \( 2 \) (Çehre/Surat): "Soğuktan çocuğun yüzü kıpkırmızı olmuştu."
- Anlam \( 3 \) (Yüzmek Eylemi): "Yaz tatilinde denizde bol bol yüzdük."
Örnek 4:
"Vatan" kelimesi ile "Yurt" kelimesi arasındaki anlam ilişkisinin aynısı aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Siyah - Beyaz
B) Cevap - Yanıt
C) Uzun - Kısa
D) Gül (Çiçek) - Gül (Eylem)
Çözüm:
Soruyu adım adım analiz edelim:
- Adım \( 1 \): "Vatan" ve "Yurt" kelimeleri eş anlamlıdır.
- Adım \( 2 \): Seçenekleri inceleyelim:
- A şıkkında "Siyah - Beyaz" zıt anlamlıdır.
- B şıkkında "Cevap - Yanıt" eş anlamlıdır.
- C şıkkında "Uzun - Kısa" zıt anlamlıdır.
- D şıkkında "Gül" kelimesi eş seslidir.
Örnek 5:
Aşağıdaki kelime çiftlerinden hangisi zıt anlamlılık kuralına uymaz?
\( 1. \) İnmek - Binmek
\( 2. \) Ağlamak - Gülmek
\( 3. \) Gelmek - Gelmemek
\( 4. \) Kirli - Temiz
Çözüm:
6. Sınıf müfredatında en çok karıştırılan konulardan biri "zıt anlam" ile "olumsuzluk" farkıdır.
- İnceleme: "İnmek-Binmek", "Ağlamak-Gülmek" ve "Kirli-Temiz" kelimeleri anlamca birbirinin karşıtıdır.
- Hata Analizi: "Gelmek" kelimesinin zıt anlamlısı "Gitmek" kelimesidir.
- "Gelmemek" ise "Gelmek" eyleminin sadece olumsuzudur.
Örnek 6:
Bir kelime oyununda oyuncuların elindeki kartlarda şu kelimeler yazmaktadır:
Cihan, Dünya, Al, Kırmızı, Barış, Sulh, Gece.
Hangi kelime dışarıda kalırsa kalan tüm kelimeler kendi aralarında eş anlamlı çiftler oluşturur?
Çözüm:
Kelimeleri eş anlamlılarına göre gruplandıralım:
"Gece" kelimesinin bu listede eş anlamlısı (örneğin "leyl" gibi eski bir kelime veya benzeri) bulunmamaktadır.
✅ Sonuç: "Gece" kelimesi dışarıda kalır.
- Grup \( 1 \): Cihan - Dünya (Eş anlamlı)
- Grup \( 2 \): Al - Kırmızı (Eş anlamlı)
- Grup \( 3 \): Barış - Sulh (Eş anlamlı)
"Gece" kelimesinin bu listede eş anlamlısı (örneğin "leyl" gibi eski bir kelime veya benzeri) bulunmamaktadır.
✅ Sonuç: "Gece" kelimesi dışarıda kalır.
Örnek 7:
Arkadaşınız size "Dün akşam dolu yağdığı için dışarı çıkamadık." dedi. Siz ise "Bardak zaten dolu, daha fazla su koyma." dediniz.
Buradaki "dolu" kelimeleri arasındaki anlam ilişkisi nedir? Açıklayınız.
Çözüm:
Günlük hayatta aynı şekilde yazılan ama farklı anlamlara gelen kelimeleri çok sık kullanırız.
- Birinci Anlam: Bir yağış türü olan, buz parçaları şeklindeki yağış (İsim).
- İkinci Anlam: İçinde boş yer kalmamış olan, boşun zıttı (Sıfat).
Örnek 8:
Aşağıdaki tabloda kelimeler arasındaki anlam ilişkileri verilmiştir. Hangi satırda yanlışlık yapılmıştır?
\( 1. \) Doğa - Tabiat \( \rightarrow \) Eş Anlam
\( 2. \) İleri - Geri \( \rightarrow \) Zıt Anlam
\( 3. \) Çay (İçecek) - Çay (Dere) \( \rightarrow \) Eş Sesli
\( 4. \) Fakir - Yoksul \( \rightarrow \) Zıt Anlam
Çözüm:
Tablodaki satırları tek tek kontrol edelim:
- \( 1. \) Satır: Doğa ve Tabiat aynı anlamdadır. Doğru.
- \( 2. \) Satır: İleri ve Geri birbirinin zıttıdır. Doğru.
- \( 3. \) Satır: Çay kelimesi hem içecek hem de akarsu anlamındadır, sesteştir. Doğru.
- \( 4. \) Satır: Fakir ve Yoksul kelimeleri zıt anlamlı değil, eş anlamlıdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-sozcukler-arasi-anlam-iliskileri/sorular