🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Türkçe
💡 6. Sınıf Türkçe: Mecaz ve gerçek anlam Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Türkçe: Mecaz ve gerçek anlam Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerin hangi anlamda kullanıldığını belirtiniz.
1. Ateş, odunları yavaş yavaş tüketiyordu.
2. Ateş, hastanın vücut sıcaklığını artırmıştı.
1. Ateş, odunları yavaş yavaş tüketiyordu.
2. Ateş, hastanın vücut sıcaklığını artırmıştı.
Çözüm:
Bu soruda altı çizili "ateş" kelimesinin iki farklı cümlede hangi anlamlara geldiğini bulacağız.
- 1. Cümle: "Ateş, odunları yavaş yavaş tüketiyordu." cümlesinde "ateş", yanma olayıyla ilgilidir. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
- 2. Cümle: "Ateş, hastanın vücut sıcaklığını artırmıştı." cümlesinde "ateş", hastalık durumunda ortaya çıkan yüksek vücut ısısı anlamında kullanılmıştır. Bu da kelimenin gerçek anlamıdır.
Örnek 2:
"Bu işe kırk canla çalıştım." cümlesindeki altı çizili kelime hangi anlamda kullanılmıştır?
Çözüm:
Altı çizili kelime "canla"dır. Bu kelime, bir işi büyük bir istekle, şevkle, severek yapmak anlamında kullanılmıştır. Bu anlam, kelimenin sözlükteki ilk anlamı olan "yaşam gücü"nden farklıdır. Bu nedenle "canla" kelimesi bu cümlede mecaz anlamda kullanılmıştır. 💡
Örnek 3:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerin gerçek veya mecaz anlamda olup olmadığını belirleyiniz.
1. Yarışmada birinci oldu.
2. Dağların zirvesi oldu.
1. Yarışmada birinci oldu.
2. Dağların zirvesi oldu.
Çözüm:
Bu soruda "oldu" kelimesinin anlamını inceleyeceğiz.
- 1. Cümle: "Yarışmada birinci oldu." cümlesinde "oldu", bir duruma gelmek, ulaşmak anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
- 2. Cümle: "Dağların zirvesi oldu." cümlesi dilbilgisel olarak tam bir cümle oluşturmamaktadır. Ancak eğer "Dağların zirvesi ulaşılamaz oldu." gibi bir cümle olsaydı, burada "oldu" kelimesi bir durumun gerçekleşmesi anlamında yine gerçek anlamıyla kullanılırdı. Eğer "Dağların zirvesi güzel oldu." gibi bir anlam kastediliyorsa, bu da yine gerçek anlamdır. Ancak sorunun yazılış biçimiyle, "oldu" kelimesinin mecaz anlamda kullanıldığı bir örnek oluşturmak zordur. Genellikle "olmak" fiili gerçek anlamıyla kullanılır.
Örnek 4:
"Bu soğuk hava beni hasta etti." cümlesindeki altı çizili kelime grubu hangi anlamda kullanılmıştır?
Çözüm:
Altı çizili kelime grubu "hasta etti"dir.
- "Hasta etmek" ifadesi, birini rahatsız etmek, hastalığa yol açmak anlamında kullanılır.
- Burada "etmek" fiili, bir eylemi gerçekleştirmek anlamında kullanılmıştır.
- Bu durum, kelimenin sözlükteki ilk anlamı olan "yapmak, meydana getirmek"ten yola çıkarak, ancak daha özel bir durum için kullanıldığı için gerçek anlamlı bir kullanımdır.
Örnek 5:
Annem, bana çok kızdığı zaman "Ocağıma incir ağacı diktin!" der. Bu deyimdeki altı çizili kelime grubunun anlamı nedir ve gerçek midir, mecaz mıdır?
Çözüm:
Bu soruda "ocağına incir ağacı dikmek" deyimini inceleyeceğiz.
- Deyim: "Ocağına incir ağacı dikmek" deyimi, bir ailenin soyunu sopunu kurutmak, neslini tüketmek, büyük bir felakete uğratmak anlamlarına gelir.
- Anlamın Gerçekliği: Gerçek anlamda bir evin ocağına veya bir ailenin evine incir ağacı dikmek, bu anlamı doğrudan karşılamaz. Bu nedenle bu deyim, kelimelerin gerçek anlamlarından uzaklaşarak kazandığı yeni bir anlam taşıdığı için mecaz anlamlıdır.
Örnek 6:
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde "boş" kelimesi, diğerlerinden farklı bir anlamda kullanılmıştır?
A) Çantası boş görünüyordu.
B) Boş konuşmaları sevmem.
C) Bu koltuk boş mu?
D) Bardak boştu.
A) Çantası boş görünüyordu.
B) Boş konuşmaları sevmem.
C) Bu koltuk boş mu?
D) Bardak boştu.
Çözüm:
Bu soruda "boş" kelimesinin farklı anlamlarını bulacağız.
- A) Çantası boş görünüyordu. Burada "boş", içinde hiçbir şey olmayan anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
- B) Boş konuşmaları sevmem. Burada "boş", anlamsız, içi dolu olmayan, faydasız konuşmalar anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin mecaz anlamıdır.
- C) Bu koltuk boş mu? Burada "boş", üzerinde kimsenin oturmadığı, oturmaya müsait anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
- D) Bardak boştu. Burada "boş", içinde hiç sıvı olmayan anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
Örnek 7:
Öğretmenimiz, tahtaya "Ağır bir konu" yazdı. Buradaki "ağır" kelimesi hangi anlamda kullanılmıştır?
Çözüm:
"Ağır bir konu" ifadesindeki "ağır" kelimesi, gerçek anlamıyla bir nesnenin ağırlığını ifade etmez.
- Gerçek anlamda "ağır" kelimesi, bir cismin ağırlığının çok olması durumunu belirtir.
- Ancak burada "ağır", anlaşılması, kavranması güç, karmaşık, derinlemesine düşünmeyi gerektiren bir konu anlamında kullanılmıştır.
Örnek 8:
Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerin gerçek veya mecaz anlamda olup olmadığını bulunuz.
1. Kırık bir kalp taşıyordu.
2. Çömlek kırıktı.
1. Kırık bir kalp taşıyordu.
2. Çömlek kırıktı.
Çözüm:
Bu soruda "kırık" kelimesinin anlamını inceleyeceğiz.
- 1. Cümle: "Kırık bir kalp taşıyordu." cümlesinde "kırık", gerçek anlamda bir nesnenin parçalanması veya bütünlüğünü yitirmesi anlamında değildir. Burada, duygusal olarak üzgün, incinmiş, yıkılmış anlamında kullanılmıştır. Bu, kelimenin mecaz anlamıdır.
- 2. Cümle: "Çömlek kırıktı." cümlesinde "kırık", bir nesnenin parçalanmış, bütünlüğünü yitirmiş olma durumunu ifade eder. Bu, kelimenin gerçek anlamıdır.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-turkce-mecaz-ve-gercek-anlam/sorular