💡 6. Sınıf Türkçe: Amaç sonuç Çözümlü Örnekler

Bu cümlede, öğrencinin derslerine iyi çalışması bir amaçtır. Bu amacın gerçekleşmesi sonucunda ise sınavdan yüksek not alması olmuştur.

• Amaç: Derslerine iyi çalışmak
• Sonuç: Sınavdan yüksek not almak
• Amaç bildiren kelime: "için" (Burada gizli, "derslerine iyi çalışmak için sınavdan yüksek not aldı" şeklinde de söylenebilirdi ama bu haliyle de anlam açık.)

👉 Amaç-sonuç cümlelerinde genellikle "için", "üzere", "diye" gibi ekler kullanılır veya bu ekler gizli kalabilir.

Bu cümlede bir neden-sonuç ilişkisi vardır.

• Neden: Yağmur yağması
• Sonuç: Eve sığınmak

👉 Neden-sonuç cümlelerinde eylemin gerçekleşme sebebi belirtilir. Bu cümlede "yağmur yağması" eylemin yapılma sebebidir.

Bu cümlede, sporcunun antrenmanlara hız vermesinin bir amacı vardır. Bu amacın gerçekleşmesi sonucunda ise kazanmak hedeflenmektedir.

• Amaç: Kazanmak
• Sonuç: Antrenmanlara hız vermek
• Kullanılan ek: "-mak/-mek" fiil ekine gelen "amacıyla" kelimesiyle amaç anlamı güçlendirilmiştir.

💡 Amaç-sonuç cümlelerinde fiillerin mastar halleriyle birlikte "için", "amacıyla", "üzere", "diye" gibi kelimeler sıkça kullanılır.

Bu cümlede bir amaç-sonuç ilişkisi vardır. Ancak burada amaç, olumsuz bir sonuç doğurmaya yöneliktir.

• Amaç: Hastalanmak
• Sonuç: Okula gitmemek
• Amaç bildiren kelime: "diye"

👉 "Diye" bağlacı bazen amaç bildirmek için kullanılsa da, bu cümlede olduğu gibi bazen de bir beklentinin gerçekleşmemesi durumunu ifade edebilir. Burada "hastalanmak" amacı gerçekleşmemiş, yani kişi hastalanmamış ama okula gitmeme sebebi buymuş gibi bir anlam çıkıyor. Ancak dilbilgisi açısından amaç-sonuç kategorisinde incelenir.

Bu cümlede, kütüphaneye gitmenin bir amacı vardır. Bu amaç, okul gazetesinde yazmak istemesidir.

• Amaç: Okul gazetesinde yazmak istemek
• Sonuç: Kütüphaneye gitmek
• Amaç bildiren kelime: "için"

👉 "İçin" kelimesi, kendinden önceki fiil veya isim tamlamasını, kendinden sonraki fiilin amacı haline getirir.

Bu cümlede, kişinin her sabah erken kalkmasının bir amacı vardır. Bu amaç, egzersiz yapmaktır.

• Amaç: Egzersiz yapmak
• Sonuç: Her sabah erken kalkmak
• Amaç bildiren kelime: "üzere"

💡 "Üzere" kelimesi, genellikle bir eylemin gerçekleştirilmesi için konulan amacı ifade eder.

Bu cümlede, kişinin odaya girmesinin bir amacı bulunmaktadır. Bu amaç, resim yapmaktır.

• Amaç: Resim yapmak
• Sonuç: Odaya girmek
• Amaç bildiren kelime: "amacıyla"

👉 "Amacıyla" kelimesi, kendinden önceki fiilin mastar halini, kendinden sonraki eylemin amacı olarak belirtir.

Bu cümlede, kişinin harcamalarını kısmak eylemi, para biriktirme amacına hizmet etmektedir.

• Amaç: Para biriktirmek
• Sonuç: Harcamaları kısmak
• Amaç bildiren kelime: "için"

👉 Amaç-sonuç cümlelerinde, bir eylemin yapılma sebebi veya amacı açıkça belirtilir. Bu cümlede harcamaları kısmak, para biriktirme amacına ulaşmak için yapılan bir eylemdir.