🪄 İçerik Hazırla
🎓 6. Sınıf 📚 6. Sınıf Matematik

💡 6. Sınıf Matematik: Tam Sayılar ve Mutlak Değer Çözümlü Örnekler

1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
💡 Tam Sayılarla İfade Etme:
Aşağıdaki durumları tam sayılarla ifade ediniz:

a) Deniz seviyesinden \( 50 \) metre yukarıda uçan bir martı.
b) Deniz seviyesinden \( 15 \) metre derinde yüzen bir balık.
c) Sıfırın altında \( 7 \) derece hava sıcaklığı.
d) Kumbaraya atılan \( 20 \) TL.
e) Bankadan çekilen \( 100 \) TL.
Çözüm ve Açıklama
👉 Tam sayılar, pozitif ve negatif değerleri ifade etmek için kullanılır. Sıfır, ne pozitif ne de negatiftir.
  • 📈 Yukarı, kazanç, artış gibi durumlar pozitif (+) tam sayılarla gösterilir.
  • 📉 Aşağı, kayıp, azalış gibi durumlar negatif (-) tam sayılarla gösterilir.

Şimdi durumları tam sayılarla ifade edelim:
  • a) Deniz seviyesinden \( 50 \) metre yukarıda uçan bir martı: \( +50 \) veya sadece \( 50 \) 🐦
  • b) Deniz seviyesinden \( 15 \) metre derinde yüzen bir balık: \( -15 \) 🐟
  • c) Sıfırın altında \( 7 \) derece hava sıcaklığı: \( -7 \) \( ^\circ\text{C} \) ❄️
  • d) Kumbaraya atılan \( 20 \) TL: \( +20 \) veya sadece \( 20 \) TL 💰
  • e) Bankadan çekilen \( 100 \) TL: \( -100 \) TL 💸
✅ İşte tam sayılarla günlük hayattaki durumları ifade etmek bu kadar kolay!
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
📌 Tam Sayıları Karşılaştırma:
Aşağıdaki tam sayı çiftlerini \( < \), \( > \) veya \( = \) sembollerinden uygun olanı kullanarak karşılaştırınız.

a) \( +8 \dots -5 \)
b) \( -12 \dots -2 \)
c) \( 0 \dots -10 \)
d) \( -7 \dots |-7| \)
Çözüm ve Açıklama
👉 Tam sayıları karşılaştırırken sayı doğrusunu düşünebiliriz. Sayı doğrusunda sağa doğru gittikçe sayılar büyür, sola doğru gittikçe küçülür.
  • Pozitif tam sayılar her zaman negatif tam sayılardan büyüktür.
  • Sıfır, tüm negatif tam sayılardan büyüktür.
  • Negatif tam sayılarda, sıfıra daha yakın olan sayı daha büyüktür (örneğin \( -2 \) > \( -12 \)).
  • Mutlak değer, bir sayının sıfıra olan uzaklığıdır ve her zaman pozitif veya sıfırdır.

Şimdi karşılaştırmaları yapalım:
  • a) \( +8 \) \( > \) \( -5 \) (Pozitif sayı her zaman negatif sayıdan büyüktür.) ✅
  • b) \( -12 \) \( < \) \( -2 \) (Negatif sayılarda, sıfıra daha yakın olan \( -2 \) daha büyüktür.) ✅
  • c) \( 0 \) \( > \) \( -10 \) (Sıfır, tüm negatif sayılardan büyüktür.) ✅
  • d) Önce \( |-7| \) değerini bulalım: \( |-7| = 7 \). O zaman \( -7 \) ile \( 7 \) sayılarını karşılaştıracağız.
    \( -7 \) \( < \) \( 7 \) (Negatif sayı pozitif sayıdan küçüktür.) ✅
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
📊 Mutlak Değer Hesaplama:
Aşağıdaki tam sayıların mutlak değerlerini bulunuz.

a) \( |-15| \)
b) \( |23| \)
c) \( |0| \)
d) \( |-100| \)
Çözüm ve Açıklama
💡 Bir tam sayının mutlak değeri, o sayının sayı doğrusu üzerindeki sıfır noktasına olan uzaklığıdır. Uzaklık hiçbir zaman negatif olamayacağı için, mutlak değerin sonucu her zaman pozitif bir sayı veya sıfırdır.
Mutlak değer sembolü "\( | \dots | \)" şeklindedir.

Şimdi sayıların mutlak değerlerini hesaplayalım:
  • a) \( |-15| \): \( -15 \) sayısının sıfıra olan uzaklığı \( 15 \) birimdir. Bu yüzden \( |-15| = 15 \). ✅
  • b) \( |23| \): \( 23 \) sayısının sıfıra olan uzaklığı \( 23 \) birimdir. Bu yüzden \( |23| = 23 \). ✅
  • c) \( |0| \): \( 0 \) sayısının sıfıra olan uzaklığı \( 0 \) birimdir. Bu yüzden \( |0| = 0 \). ✅
  • d) \( |-100| \): \( -100 \) sayısının sıfıra olan uzaklığı \( 100 \) birimdir. Bu yüzden \( |-100| = 100 \). ✅
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
📝 Tam Sayıları Sıralama:
Aşağıdaki tam sayıları küçükten büyüğe doğru sıralayınız.

\( -10, 5, 0, -3, 12, -1 \)
Çözüm ve Açıklama
👉 Tam sayıları sıralarken yine sayı doğrusunu düşünebiliriz. Sayı doğrusunda en soldaki sayı en küçük, en sağdaki sayı ise en büyüktür.

Sıralama adımları:
  • 1️⃣ Öncelikle negatif tam sayıları belirleyelim: \( -10, -3, -1 \).
  • 2️⃣ Negatif tam sayılar arasında sıfıra en uzak olan en küçüktür. Bu durumda \( -10 \) en küçüktür, sonra \( -3 \), sonra \( -1 \) gelir.
  • 3️⃣ Sonra sıfır gelir: \( 0 \).
  • 4️⃣ Son olarak pozitif tam sayıları belirleyelim: \( 5, 12 \).
  • 5️⃣ Pozitif tam sayılar arasında normal sıralama yaparız: \( 5 \) ve \( 12 \).

Bu adımlara göre sıralama şu şekildedir:
\( -10 < -3 < -1 < 0 < 5 < 12 \)
5
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
🌡️ Sıcaklık ve Tam Sayılar:
Bir kış günü üç farklı şehirdeki hava sıcaklıkları şu şekildedir:

  • Ankara: \( -2^\circ\text{C} \)
  • İstanbul: \( 3^\circ\text{C} \)
  • Erzurum: \( -8^\circ\text{C} \)

Bu şehirleri en soğuktan en sıcağa doğru sıralayınız.
Çözüm ve Açıklama
💡 Hava sıcaklıklarını tam sayılarla ifade ettiğimizde, daha küçük bir sayı daha soğuk bir havayı temsil eder. Sıralama yaparken yine sayı doğrusu mantığını kullanacağız.

Verilen sıcaklıklar:
  • Erzurum: \( -8^\circ\text{C} \)
  • Ankara: \( -2^\circ\text{C} \)
  • İstanbul: \( 3^\circ\text{C} \)

Sıralama adımları:
  • 1️⃣ En küçük (en soğuk) sıcaklık negatif sayılar arasından bulunur. Sıfıra en uzak olan negatif sayı en küçüktür. Bu durumda \( -8^\circ\text{C} \) (Erzurum) en soğuktur.
  • 2️⃣ Sonraki negatif sıcaklık \( -2^\circ\text{C} \) (Ankara) gelir.
  • 3️⃣ Pozitif sıcaklıklar negatif sıcaklıklardan her zaman daha sıcaktır. \( 3^\circ\text{C} \) (İstanbul) en sıcak olanıdır.

Bu durumda şehirlerin sıralaması en soğuktan en sıcağa doğru şöyledir:
Erzurum \( (-8^\circ\text{C}) \) < Ankara \( (-2^\circ\text{C}) \) < İstanbul \( (3^\circ\text{C}) \)
6
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
🏦 Bankacılık ve Tam Sayılar:
Ayşe Hanım'ın banka hesabında \( 250 \) TL parası vardır. Bir hafta içinde banka hesabında aşağıdaki işlemler gerçekleşmiştir:

  • Pazartesi: Hesabına \( 100 \) TL yatırdı.
  • Çarşamba: Hesabından \( 150 \) TL çekti.
  • Cuma: Hesabına \( 50 \) TL yatırdı.

Ayşe Hanım'ın hafta sonundaki toplam bakiyesini tam sayılarla ifade ederek bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
💡 Bankacılık işlemlerini tam sayılarla ifade edebiliriz. Hesaba para yatırmak pozitif (+), hesaptan para çekmek ise negatif (-) olarak ifade edilir.

Ayşe Hanım'ın başlangıç bakiyesi: \( +250 \) TL.

İşlemleri ve bunların tam sayı karşılıklarını inceleyelim:
  • Pazartesi: Hesabına \( 100 \) TL yatırdı. Bu durumu \( +100 \) olarak ifade ederiz.
  • Çarşamba: Hesabından \( 150 \) TL çekti. Bu durumu \( -150 \) olarak ifade ederiz.
  • Cuma: Hesabına \( 50 \) TL yatırdı. Bu durumu \( +50 \) olarak ifade ederiz.

Şimdi Ayşe Hanım'ın bakiyesini adım adım hesaplayalım:
  • 1️⃣ Başlangıç bakiyesi: \( 250 \) TL.
  • 2️⃣ Pazartesi işleminden sonra: \( 250 + 100 = 350 \) TL.
  • 3️⃣ Çarşamba işleminden sonra: \( 350 - 150 = 200 \) TL.
  • 4️⃣ Cuma işleminden sonra: \( 200 + 50 = 250 \) TL.

Ayşe Hanım'ın hafta sonundaki toplam bakiyesi \( 250 \) TL'dir. ✅
7
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
📏 Sayı Doğrusunda Yolculuk:
Sayı doğrusu üzerinde \( A \) noktası \( -6 \) sayısının üzerindedir. \( B \) noktası ise \( A \) noktasının \( 4 \) birim sağındadır. \( C \) noktası ise \( B \) noktasının \( 9 \) birim solundadır.

Buna göre, \( C \) noktasının temsil ettiği tam sayının mutlak değeri kaçtır?
Çözüm ve Açıklama
👉 Sayı doğrusu üzerinde sağa gitmek pozitif yönde ilerlemek, sola gitmek ise negatif yönde ilerlemektir. Her bir birim, sayıyı \( 1 \) artırır veya azaltır.

Adım adım \( C \) noktasını bulalım:
  • 1️⃣ \( A \) noktası: \( -6 \) sayısının üzerindedir.
  • 2️⃣ \( B \) noktasını bulalım: \( B \) noktası, \( A \) noktasının \( 4 \) birim sağındadır. Sayı doğrusunda sağa gitmek demek sayıyı artırmak demektir.
    \( -6 \) sayısından \( 4 \) birim sağa ilerlersek:
    \( -6, -5, -4, -3, -2 \). Yani \( B \) noktası \( -2 \) üzerindedir.
  • 3️⃣ \( C \) noktasını bulalım: \( C \) noktası, \( B \) noktasının \( 9 \) birim solundadır. Sayı doğrusunda sola gitmek demek sayıyı azaltmak demektir.
    \( -2 \) sayısından \( 9 \) birim sola ilerlersek:
    \( -2, -3, -4, -5, -6, -7, -8, -9, -10, -11 \). Yani \( C \) noktası \( -11 \) üzerindedir.
  • 4️⃣ \( C \) noktasının mutlak değerini bulalım: \( C \) noktası \( -11 \) olduğu için, mutlak değeri \( |-11| \) olacaktır.
    \( |-11| = 11 \).

C noktasının temsil ettiği tam sayının mutlak değeri \( 11 \)'dir. ✅
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
⛰️ Rakım ve Karşılaştırma:
Bir dağcı, deniz seviyesinden \( 1200 \) metre yükseklikteki bir kamp alanındadır. Bir başka kaşif ise deniz seviyesinin \( 300 \) metre altındaki bir mağaranın girişindedir.

a) Bu durumları tam sayılarla ifade ediniz.
b) Dağcı mı, kaşif mi deniz seviyesine daha uzaktır? (Mutlak değer kullanarak açıklayınız.)
Çözüm ve Açıklama
💡 Deniz seviyesini \( 0 \) kabul ederiz. Deniz seviyesinin üstü pozitif (+), altı ise negatif (-) tam sayılarla ifade edilir. Uzaklık kavramı için mutlak değer kullanırız.

a) Durumları tam sayılarla ifade edelim:
  • Dağcı: Deniz seviyesinden \( 1200 \) metre yüksekliktedir. Bu durumu \( +1200 \) veya sadece \( 1200 \) olarak ifade ederiz. 🏔️
  • Kaşif: Deniz seviyesinin \( 300 \) metre altındaki bir mağaradadır. Bu durumu \( -300 \) olarak ifade ederiz. 🔦

b) Deniz seviyesine uzaklıklarını mutlak değerle bulalım ve karşılaştıralım:
  • 1️⃣ Dağcının deniz seviyesine uzaklığı: Dağcının bulunduğu noktanın tam sayı değeri \( 1200 \)'dür. Uzaklık mutlak değeri ile bulunur:
    \( |1200| = 1200 \) metre.
  • 2️⃣ Kaşifin deniz seviyesine uzaklığı: Kaşifin bulunduğu noktanın tam sayı değeri \( -300 \)'dür. Uzaklık mutlak değeri ile bulunur:
    \( |-300| = 300 \) metre.
  • 3️⃣ Uzaklıkları karşılaştıralım: \( 1200 \) metre ile \( 300 \) metreyi karşılaştırıyoruz.
    \( 1200 > 300 \) olduğu için, dağcı deniz seviyesine daha uzaktır. ✅

İçerik Hazırlanıyor...

Lütfen sayfayı kapatmayın, bu işlem 30-40 saniye sürebilir.