💡 6. Sınıf Matematik: Cebirsel ifade içeren durumlardaki algoritmaları yorumlama Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir markette, bir simidin fiyatı \( x \) TL'dir. Ali'nin 3 simit ve 1 ayran aldığı biliniyor. Ayranın fiyatı ise simidin fiyatından 2 TL fazladır. Ali'nin ödediği toplam parayı gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
Bu problemi adım adım çözelim:
Adım 1: Simidin fiyatını belirleyelim. Soruda simidin fiyatı \( x \) TL olarak verilmiş.
Adım 2: Ayranın fiyatını bulalım. Ayranın fiyatı simitten 2 TL fazladır. Yani ayranın fiyatı \( x + 2 \) TL'dir.
Adım 3: Ali'nin aldığı simitlerin toplam fiyatını hesaplayalım. Ali 3 simit almıştır. Bu nedenle simitler için ödenen para \( 3 \times x = 3x \) TL'dir.
Adım 4: Ali'nin ödediği toplam parayı bulalım. Toplam para, simitlerin fiyatı ile ayranın fiyatının toplamıdır. Toplam Para = (3 simidin fiyatı) + (1 ayranın fiyatı) Toplam Para = \( 3x + (x + 2) \)
Adım 5: Cebirsel ifadeyi sadeleştirelim. Benzer terimleri bir araya getirelim. Toplam Para = \( 3x + x + 2 \) Toplam Para = \( 4x + 2 \) TL
Sonuç olarak, Ali'nin ödediği toplam parayı gösteren cebirsel ifade \( 4x + 2 \)'dir. 💡
2
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir çiftçi, bahçesindeki domateslerin her birinden ortalama \( y \) adet ürün almaktadır. Bahçesinde toplam 50 adet domates fidanı bulunmaktadır. Çiftçinin alacağı toplam domates sayısını ifade eden cebirsel formülü yazınız.
Çözüm ve Açıklama
Çiftçinin alacağı toplam domates sayısını hesaplamak için şu adımları izleyebiliriz:
Adım 1: Bir domates fidanından alınan ortalama ürün sayısını belirleyelim. Bu değer \( y \) olarak verilmiş.
Adım 2: Bahçedeki toplam domates fidanı sayısını not edelim. Bu sayı 50'dir.
Adım 3: Toplam domates sayısını hesaplamak için, bir fidanın ortalama ürün sayısı ile toplam fidan sayısını çarparız. Toplam Domates Sayısı = (Bir fidanın ortalama ürün sayısı) \( \times \) (Toplam fidan sayısı)
Adım 4: Değerleri formüle yerleştirelim. Toplam Domates Sayısı = \( y \times 50 \)
Adım 5: Cebirsel ifadeyi daha düzenli yazalım. Genellikle katsayılar değişkenlerden önce yazılır. Toplam Domates Sayısı = \( 50y \) adet
Çiftçinin alacağı toplam domates sayısını gösteren cebirsel ifade \( 50y \)'dir. ✅
3
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir kırtasiyede, bir defterin fiyatı \( a \) TL'dir. Bir kalemin fiyatı ise defterin fiyatının yarısı kadardır. Öğretmen, 4 defter ve 6 kalem almıştır. Öğretmenin ödediği toplam parayı gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
Bu günlük hayat problemini cebirsel ifadelerle adım adım çözelim:
Adım 1: Bir defterin fiyatını belirleyelim. Defterin fiyatı \( a \) TL olarak verilmiş.
Adım 2: Bir kalemin fiyatını hesaplayalım. Kalemin fiyatı defterin fiyatının yarısıdır. Kalem Fiyatı = \( \frac{a}{2} \) TL
Adım 3: Öğretmenin aldığı 4 defterin toplam fiyatını bulalım. 4 Defter Fiyatı = \( 4 \times a = 4a \) TL
Adım 4: Öğretmenin aldığı 6 kalemin toplam fiyatını bulalım. 6 Kalem Fiyatı = \( 6 \times \frac{a}{2} = \frac{6a}{2} = 3a \) TL
Adım 5: Öğretmenin ödediği toplam parayı hesaplayalım. Bu, defterlerin ve kalemlerin toplam fiyatlarının toplamıdır. Toplam Ödenen = (4 Defter Fiyatı) + (6 Kalem Fiyatı) Toplam Ödenen = \( 4a + 3a \)
Adım 6: Cebirsel ifadeyi sadeleştirelim. Toplam Ödenen = \( 7a \) TL
Öğretmenin ödediği toplam parayı gösteren cebirsel ifade \( 7a \)'dir. 💰
4
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir sinema salonunda, tam bilet fiyatı \( t \) TL, öğrenci bileti fiyatı ise tam bilet fiyatının 3 TL eksiğidir. Bir gösterimde 10 tam bilet ve 15 öğrenci bileti satılmıştır. Bu gösterimde toplam kaç TL gelir elde edildiğini gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
Bu yeni nesil soruyu adım adım analiz edelim:
Adım 1: Tam bilet fiyatını belirleyelim. Tam bilet fiyatı \( t \) TL'dir.
Adım 2: Öğrenci bileti fiyatını hesaplayalım. Öğrenci bileti, tam biletten 3 TL daha ucuzdur. Öğrenci Bileti Fiyatı = \( t - 3 \) TL
Adım 3: Satılan tam biletlerden elde edilen geliri hesaplayalım. 10 tam bilet satılmıştır. Tam Bilet Geliri = \( 10 \times t = 10t \) TL
Adım 4: Satılan öğrenci biletlerinden elde edilen geliri hesaplayalım. 15 öğrenci bileti satılmıştır. Öğrenci Bileti Geliri = \( 15 \times (t - 3) \) TL
Adım 5: Toplam geliri bulmak için tam bilet gelirini ve öğrenci bileti gelirini toplarız. Toplam Gelir = (Tam Bilet Geliri) + (Öğrenci Bileti Geliri) Toplam Gelir = \( 10t + 15(t - 3) \)
Adım 6: Cebirsel ifadeyi dağılma özelliğini kullanarak açalım ve sadeleştirelim. Toplam Gelir = \( 10t + 15t - 45 \) Toplam Gelir = \( 25t - 45 \) TL
Bu gösterimde elde edilen toplam geliri gösteren cebirsel ifade \( 25t - 45 \) TL'dir. 🎬
5
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Bir sepette \( k \) tane elma bulunmaktadır. Sepete 5 elma daha eklenirse, sepetteki toplam elma sayısını gösteren cebirsel ifade ne olur?
Çözüm ve Açıklama
Bu basit problemi adım adım çözelim:
Adım 1: Sepette başlangıçta bulunan elma sayısını belirleyelim. Bu sayı \( k \) olarak verilmiş.
Adım 2: Sepete eklenen elma sayısını not edelim. Sepete 5 elma daha eklenmiştir.
Adım 3: Sepetteki toplam elma sayısını bulmak için başlangıçtaki elma sayısına eklenen elma sayısını ekleriz. Toplam Elma Sayısı = (Başlangıçtaki Elma Sayısı) + (Eklenen Elma Sayısı) Toplam Elma Sayısı = \( k + 5 \)
Sepetteki toplam elma sayısını gösteren cebirsel ifade \( k + 5 \)'tir. 🍎
6
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Bir manav, kilogramı \( p \) TL'den limon satmaktadır. Bir gün 7 kilogram limon satmış ve bunun karşılığında 42 TL para kazanmıştır. Bu durumu ifade eden cebirsel denklem nedir?
Çözüm ve Açıklama
Bu problemi cebirsel bir denklemle ifade edelim:
Adım 1: Limonun kilogram fiyatını belirleyelim. Bu fiyat \( p \) TL'dir.
Adım 2: Satılan limon miktarını not edelim. Manav 7 kilogram limon satmıştır.
Adım 3: Elde edilen toplam parayı hesaplayalım. Bu, satılan limon miktarı ile kilogram fiyatının çarpımıdır. Toplam Para = (Satılan Limon Miktarı) \( \times \) (Kilogram Fiyatı) Toplam Para = \( 7 \times p = 7p \) TL
Adım 4: Soruda verilen toplam para miktarını da ekleyelim. Kazanılan para 42 TL'dir.
Adım 5: Elde edilen toplam para ile verilen para miktarını eşitleyerek cebirsel denklemi oluşturalım. \( 7p = 42 \)
Bu durumu ifade eden cebirsel denklem \( 7p = 42 \)'dir. ⚖️
7
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Bir inşaat işçisi, bir günde \( m \) metre boru döşeyebilmektedir. Bir haftada (5 iş günü) toplam kaç metre boru döşeyebileceğini gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
Bu günlük hayat problemini adım adım çözelim:
Adım 1: İşçinin bir günde döşediği boru miktarını belirleyelim. Bu miktar \( m \) metredir.
Adım 2: İşçinin çalıştığı gün sayısını not edelim. Bir hafta 5 iş günüdür.
Adım 3: Bir haftada döşenen toplam boru miktarını hesaplamak için, bir günde döşenen boru miktarı ile iş günü sayısını çarparız. Toplam Boru = (Bir Günde Döşenen Boru) \( \times \) (İş Günü Sayısı) Toplam Boru = \( m \times 5 \)
Adım 4: Cebirsel ifadeyi daha standart bir şekilde yazalım. Toplam Boru = \( 5m \) metre
İşçinin bir haftada döşeyebileceği toplam boru miktarını gösteren cebirsel ifade \( 5m \) metredir. 👷
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Bir kütüphanede, her rafta \( r \) adet kitap bulunmaktadır. Kütüphanede toplam 8 raf vardır. Eğer kütüphaneye 20 yeni kitap daha gelirse, kütüphanedeki toplam kitap sayısını gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm ve Açıklama
Bu yeni nesil problemi adım adım analiz edelim:
Adım 1: Her raftaki kitap sayısını belirleyelim. Bu sayı \( r \) olarak verilmiş.
Adım 2: Kütüphanedeki toplam raf sayısını not edelim. Toplam 8 raf bulunmaktadır.
Adım 3: Raflarda bulunan toplam kitap sayısını hesaplayalım. Toplam Kitap (Raflarda) = (Raf Sayısı) \( \times \) (Her Raftaki Kitap Sayısı) Toplam Kitap (Raflarda) = \( 8 \times r = 8r \) adet
Adım 4: Kütüphaneye eklenen yeni kitap sayısını ekleyelim. 20 yeni kitap gelmiştir.
Adım 5: Kütüphanedeki toplam kitap sayısını bulmak için raflardaki kitap sayısına yeni gelen kitapları ekleriz. Toplam Kitap = (Raflardaki Kitap Sayısı) + (Yeni Gelen Kitap Sayısı) Toplam Kitap = \( 8r + 20 \) adet
Kütüphanedeki toplam kitap sayısını gösteren cebirsel ifade \( 8r + 20 \) adettir. 📚
6. Sınıf Matematik: Cebirsel ifade içeren durumlardaki algoritmaları yorumlama Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Bir markette, bir simidin fiyatı \( x \) TL'dir. Ali'nin 3 simit ve 1 ayran aldığı biliniyor. Ayranın fiyatı ise simidin fiyatından 2 TL fazladır. Ali'nin ödediği toplam parayı gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm:
Bu problemi adım adım çözelim:
Adım 1: Simidin fiyatını belirleyelim. Soruda simidin fiyatı \( x \) TL olarak verilmiş.
Adım 2: Ayranın fiyatını bulalım. Ayranın fiyatı simitten 2 TL fazladır. Yani ayranın fiyatı \( x + 2 \) TL'dir.
Adım 3: Ali'nin aldığı simitlerin toplam fiyatını hesaplayalım. Ali 3 simit almıştır. Bu nedenle simitler için ödenen para \( 3 \times x = 3x \) TL'dir.
Adım 4: Ali'nin ödediği toplam parayı bulalım. Toplam para, simitlerin fiyatı ile ayranın fiyatının toplamıdır. Toplam Para = (3 simidin fiyatı) + (1 ayranın fiyatı) Toplam Para = \( 3x + (x + 2) \)
Adım 5: Cebirsel ifadeyi sadeleştirelim. Benzer terimleri bir araya getirelim. Toplam Para = \( 3x + x + 2 \) Toplam Para = \( 4x + 2 \) TL
Sonuç olarak, Ali'nin ödediği toplam parayı gösteren cebirsel ifade \( 4x + 2 \)'dir. 💡
Örnek 2:
Bir çiftçi, bahçesindeki domateslerin her birinden ortalama \( y \) adet ürün almaktadır. Bahçesinde toplam 50 adet domates fidanı bulunmaktadır. Çiftçinin alacağı toplam domates sayısını ifade eden cebirsel formülü yazınız.
Çözüm:
Çiftçinin alacağı toplam domates sayısını hesaplamak için şu adımları izleyebiliriz:
Adım 1: Bir domates fidanından alınan ortalama ürün sayısını belirleyelim. Bu değer \( y \) olarak verilmiş.
Adım 2: Bahçedeki toplam domates fidanı sayısını not edelim. Bu sayı 50'dir.
Adım 3: Toplam domates sayısını hesaplamak için, bir fidanın ortalama ürün sayısı ile toplam fidan sayısını çarparız. Toplam Domates Sayısı = (Bir fidanın ortalama ürün sayısı) \( \times \) (Toplam fidan sayısı)
Adım 4: Değerleri formüle yerleştirelim. Toplam Domates Sayısı = \( y \times 50 \)
Adım 5: Cebirsel ifadeyi daha düzenli yazalım. Genellikle katsayılar değişkenlerden önce yazılır. Toplam Domates Sayısı = \( 50y \) adet
Çiftçinin alacağı toplam domates sayısını gösteren cebirsel ifade \( 50y \)'dir. ✅
Örnek 3:
Bir kırtasiyede, bir defterin fiyatı \( a \) TL'dir. Bir kalemin fiyatı ise defterin fiyatının yarısı kadardır. Öğretmen, 4 defter ve 6 kalem almıştır. Öğretmenin ödediği toplam parayı gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm:
Bu günlük hayat problemini cebirsel ifadelerle adım adım çözelim:
Adım 1: Bir defterin fiyatını belirleyelim. Defterin fiyatı \( a \) TL olarak verilmiş.
Adım 2: Bir kalemin fiyatını hesaplayalım. Kalemin fiyatı defterin fiyatının yarısıdır. Kalem Fiyatı = \( \frac{a}{2} \) TL
Adım 3: Öğretmenin aldığı 4 defterin toplam fiyatını bulalım. 4 Defter Fiyatı = \( 4 \times a = 4a \) TL
Adım 4: Öğretmenin aldığı 6 kalemin toplam fiyatını bulalım. 6 Kalem Fiyatı = \( 6 \times \frac{a}{2} = \frac{6a}{2} = 3a \) TL
Adım 5: Öğretmenin ödediği toplam parayı hesaplayalım. Bu, defterlerin ve kalemlerin toplam fiyatlarının toplamıdır. Toplam Ödenen = (4 Defter Fiyatı) + (6 Kalem Fiyatı) Toplam Ödenen = \( 4a + 3a \)
Adım 6: Cebirsel ifadeyi sadeleştirelim. Toplam Ödenen = \( 7a \) TL
Öğretmenin ödediği toplam parayı gösteren cebirsel ifade \( 7a \)'dir. 💰
Örnek 4:
Bir sinema salonunda, tam bilet fiyatı \( t \) TL, öğrenci bileti fiyatı ise tam bilet fiyatının 3 TL eksiğidir. Bir gösterimde 10 tam bilet ve 15 öğrenci bileti satılmıştır. Bu gösterimde toplam kaç TL gelir elde edildiğini gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm:
Bu yeni nesil soruyu adım adım analiz edelim:
Adım 1: Tam bilet fiyatını belirleyelim. Tam bilet fiyatı \( t \) TL'dir.
Adım 2: Öğrenci bileti fiyatını hesaplayalım. Öğrenci bileti, tam biletten 3 TL daha ucuzdur. Öğrenci Bileti Fiyatı = \( t - 3 \) TL
Adım 3: Satılan tam biletlerden elde edilen geliri hesaplayalım. 10 tam bilet satılmıştır. Tam Bilet Geliri = \( 10 \times t = 10t \) TL
Adım 4: Satılan öğrenci biletlerinden elde edilen geliri hesaplayalım. 15 öğrenci bileti satılmıştır. Öğrenci Bileti Geliri = \( 15 \times (t - 3) \) TL
Adım 5: Toplam geliri bulmak için tam bilet gelirini ve öğrenci bileti gelirini toplarız. Toplam Gelir = (Tam Bilet Geliri) + (Öğrenci Bileti Geliri) Toplam Gelir = \( 10t + 15(t - 3) \)
Adım 6: Cebirsel ifadeyi dağılma özelliğini kullanarak açalım ve sadeleştirelim. Toplam Gelir = \( 10t + 15t - 45 \) Toplam Gelir = \( 25t - 45 \) TL
Bu gösterimde elde edilen toplam geliri gösteren cebirsel ifade \( 25t - 45 \) TL'dir. 🎬
Örnek 5:
Bir sepette \( k \) tane elma bulunmaktadır. Sepete 5 elma daha eklenirse, sepetteki toplam elma sayısını gösteren cebirsel ifade ne olur?
Çözüm:
Bu basit problemi adım adım çözelim:
Adım 1: Sepette başlangıçta bulunan elma sayısını belirleyelim. Bu sayı \( k \) olarak verilmiş.
Adım 2: Sepete eklenen elma sayısını not edelim. Sepete 5 elma daha eklenmiştir.
Adım 3: Sepetteki toplam elma sayısını bulmak için başlangıçtaki elma sayısına eklenen elma sayısını ekleriz. Toplam Elma Sayısı = (Başlangıçtaki Elma Sayısı) + (Eklenen Elma Sayısı) Toplam Elma Sayısı = \( k + 5 \)
Sepetteki toplam elma sayısını gösteren cebirsel ifade \( k + 5 \)'tir. 🍎
Örnek 6:
Bir manav, kilogramı \( p \) TL'den limon satmaktadır. Bir gün 7 kilogram limon satmış ve bunun karşılığında 42 TL para kazanmıştır. Bu durumu ifade eden cebirsel denklem nedir?
Çözüm:
Bu problemi cebirsel bir denklemle ifade edelim:
Adım 1: Limonun kilogram fiyatını belirleyelim. Bu fiyat \( p \) TL'dir.
Adım 2: Satılan limon miktarını not edelim. Manav 7 kilogram limon satmıştır.
Adım 3: Elde edilen toplam parayı hesaplayalım. Bu, satılan limon miktarı ile kilogram fiyatının çarpımıdır. Toplam Para = (Satılan Limon Miktarı) \( \times \) (Kilogram Fiyatı) Toplam Para = \( 7 \times p = 7p \) TL
Adım 4: Soruda verilen toplam para miktarını da ekleyelim. Kazanılan para 42 TL'dir.
Adım 5: Elde edilen toplam para ile verilen para miktarını eşitleyerek cebirsel denklemi oluşturalım. \( 7p = 42 \)
Bu durumu ifade eden cebirsel denklem \( 7p = 42 \)'dir. ⚖️
Örnek 7:
Bir inşaat işçisi, bir günde \( m \) metre boru döşeyebilmektedir. Bir haftada (5 iş günü) toplam kaç metre boru döşeyebileceğini gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm:
Bu günlük hayat problemini adım adım çözelim:
Adım 1: İşçinin bir günde döşediği boru miktarını belirleyelim. Bu miktar \( m \) metredir.
Adım 2: İşçinin çalıştığı gün sayısını not edelim. Bir hafta 5 iş günüdür.
Adım 3: Bir haftada döşenen toplam boru miktarını hesaplamak için, bir günde döşenen boru miktarı ile iş günü sayısını çarparız. Toplam Boru = (Bir Günde Döşenen Boru) \( \times \) (İş Günü Sayısı) Toplam Boru = \( m \times 5 \)
Adım 4: Cebirsel ifadeyi daha standart bir şekilde yazalım. Toplam Boru = \( 5m \) metre
İşçinin bir haftada döşeyebileceği toplam boru miktarını gösteren cebirsel ifade \( 5m \) metredir. 👷
Örnek 8:
Bir kütüphanede, her rafta \( r \) adet kitap bulunmaktadır. Kütüphanede toplam 8 raf vardır. Eğer kütüphaneye 20 yeni kitap daha gelirse, kütüphanedeki toplam kitap sayısını gösteren cebirsel ifadeyi bulunuz.
Çözüm:
Bu yeni nesil problemi adım adım analiz edelim:
Adım 1: Her raftaki kitap sayısını belirleyelim. Bu sayı \( r \) olarak verilmiş.
Adım 2: Kütüphanedeki toplam raf sayısını not edelim. Toplam 8 raf bulunmaktadır.
Adım 3: Raflarda bulunan toplam kitap sayısını hesaplayalım. Toplam Kitap (Raflarda) = (Raf Sayısı) \( \times \) (Her Raftaki Kitap Sayısı) Toplam Kitap (Raflarda) = \( 8 \times r = 8r \) adet
Adım 4: Kütüphaneye eklenen yeni kitap sayısını ekleyelim. 20 yeni kitap gelmiştir.
Adım 5: Kütüphanedeki toplam kitap sayısını bulmak için raflardaki kitap sayısına yeni gelen kitapları ekleriz. Toplam Kitap = (Raflardaki Kitap Sayısı) + (Yeni Gelen Kitap Sayısı) Toplam Kitap = \( 8r + 20 \) adet
Kütüphanedeki toplam kitap sayısını gösteren cebirsel ifade \( 8r + 20 \) adettir. 📚