📝 6. Sınıf Matematik: Algoritma akış şeması Ders Notu
Algoritma ve Akış Şemaları 📊
Günlük hayatımızda bir işi yaparken izlediğimiz adımlar dizisine algoritma denir. Örneğin, sabah uyanınca okula hazırlanma süreci bir algoritmadır. Bu adımları görsel olarak ifade etmek için ise akış şemalarını kullanırız.
Algoritma Nedir?
Bir problemi çözmek veya belirli bir görevi yerine getirmek için izlenen, adım adım tanımlanmış yol veya işlem dizisine algoritma denir. Algoritmalar, bilgisayar programlarının temelini oluşturur ancak sadece bilgisayar bilimleriyle sınırlı değildir. Yemek tarifleri, bir yere gitme yolları, montaj talimatları gibi pek çok şey algoritma örneğidir.
Bir algoritmanın özellikleri şunlardır:
- Girdisi Olmalı: Algoritmanın çalışması için bir veya daha fazla girdi alması gerekebilir.
- Çıktısı Olmalı: Algoritma çalıştıktan sonra bir veya daha fazla çıktı üretmelidir.
- Kesinlik: Her adım açık ve net olmalı, belirsizliğe yer bırakmamalıdır.
- Etkililik: Her adımın pratik olarak yapılabilir olması gerekir.
- Sonluluk: Algoritma, belirli bir sayıda adımdan sonra sonlanmalıdır.
Akış Şeması Nedir?
Akış şeması, bir algoritmanın adımlarını ve bu adımlar arasındaki akışı temsil etmek için kullanılan grafiksel bir gösterimdir. Farklı şekiller, farklı türdeki adımları temsil eder ve oklar, adımların izlenme sırasını gösterir.
Akış Şeması Sembolleri
Akış şemalarında kullanılan başlıca semboller şunlardır:
| Şekil | Adı | Anlamı |
|---|---|---|
 |
Terminatör | Başlangıç veya Bitiş noktası. |
 |
İşlem | Hesaplama, atama gibi işlemler. |
 |
Girdi/Çıktı | Veri alma (girdi) veya veri verme (çıktı). |
 |
Karar | Evet/Hayır gibi iki yoldan birini seçme. |
 |
Bağlayıcı | Akış şemasının farklı bölümlerini birbirine bağlar. |
 |
Akış Yönü | Adımların izlenme yönünü gösterir. |
Örnek Algoritma ve Akış Şeması
Örnek 1: İki Sayıyı Toplama Algoritması
Algoritma Adımları:
- Başla.
- Birinci sayıyı (x) al.
- İkinci sayıyı (y) al.
- Bu iki sayıyı topla (sonuç = x + y).
- Sonucu ekrana yazdır.
- Bitir.
Akış Şeması:
Bu algoritmanın akış şeması şu şekilde gösterilebilir:
- Başla (Terminatör)
- Ok işareti ile x sayısını al (Girdi/Çıktı)
- Ok işareti ile y sayısını al (Girdi/Çıktı)
- Ok işareti ile sonuç = x + y (İşlem)
- Ok işareti ile sonucu yazdır (Girdi/Çıktı)
- Ok işareti ile Bitir (Terminatör)
Örnek 2: Bir Sayının Tek mi Çift mi Olduğunu Bulma Algoritması
Algoritma Adımları:
- Başla.
- Bir sayı (sayı) al.
- Sayıyı 2'ye bölüp kalanı bul (kalan = sayı mod 2).
- Eğer kalan 0 ise, sayı çifttir.
- Eğer kalan 0 değilse, sayı tektir.
- Sonucu ekrana yazdır.
- Bitir.
Akış Şeması:
Bu algoritmanın akış şeması şu şekilde gösterilebilir:
- Başla (Terminatör)
- Ok işareti ile sayıyı al (Girdi/Çıktı)
- Ok işareti ile kalan = sayı mod 2 (İşlem)
- Ok işareti ile kalan = 0 mı? (Karar)
- Eğer "Evet" ise: Ok işareti ile "Çift" yazdır (Girdi/Çıktı)
- Eğer "Hayır" ise: Ok işareti ile "Tek" yazdır (Girdi/Çıktı)
- (Her iki yoldan gelen oklar birleşir) Ok işareti ile Bitir (Terminatör)
Akış şemaları, karmaşık problemleri daha anlaşılır hale getirmek ve çözüm adımlarını netleştirmek için çok faydalıdır. Bu sayede hem bizler problemleri daha iyi anlarız hem de bilgisayarlara ne yapacaklarını daha doğru bir şekilde anlatabiliriz.