💡 6. Sınıf Matematik: Alan ölçme problemleri Çözümlü Örnekler
1
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Soru: Bir paralelkenarın taban uzunluğu \( 14 \) cm ve bu tabana ait yüksekliği \( 9 \) cm'dir. Bu paralelkenarın alanı kaç santimetrekaredir? 📏
Çözüm ve Açıklama
Paralelkenarın alanını bulmak için taban uzunluğu ile o tabana ait yüksekliği çarparız.
Verilenler:
Taban (\( a \)) \( = 14 \) cm
Yükseklik (\( h \)) \( = 9 \) cm
Formül: Alan \( = a \times h \)
İşlem:
Alan \( = 14 \times 9 \)
Alan \( = 126 \) \( cm^2 \)
✅ Cevap: Bu paralelkenarın alanı \( 126 \) \( cm^2 \) olarak bulunur.
2
Çözümlü Örnek
Kolay Seviye
Soru: Bir dik üçgenin dik kenarlarından birinin uzunluğu \( 12 \) cm, diğerinin uzunluğu ise \( 8 \) cm'dir. Bu üçgenin alanı kaç santimetrekaredir? 📐
Çözüm ve Açıklama
Dik üçgenlerde dik kenarlardan biri taban, diğeri ise o tabana ait yükseklik olarak kabul edilir.
Verilenler:
Dik kenar 1 (\( a \)) \( = 12 \) cm
Dik kenar 2 (\( h \)) \( = 8 \) cm
Formül: Alan \( = \frac{a \times h}{2} \)
İşlem:
Alan \( = \frac{12 \times 8}{2} \)
Alan \( = \frac{96}{2} \)
Alan \( = 48 \) \( cm^2 \)
✅ Cevap: Üçgenin alanı \( 48 \) \( cm^2 \)'dir.
3
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Soru: Alanı \( 180 \) \( cm^2 \) olan bir paralelkenarın taban uzunluğu \( 20 \) cm olduğuna göre, bu tabana ait yükseklik kaç santimetredir? 🔍
Çözüm ve Açıklama
Alanı ve tabanı bilinen bir paralelkenarın yüksekliğini bulmak için alanı taban uzunluğuna böleriz.
Verilenler:
Alan \( = 180 \) \( cm^2 \)
Taban (\( a \)) \( = 20 \) cm
İşlem:
Yükseklik (\( h \)) \( = \text{Alan} \div a \)
\( h = 180 \div 20 \)
\( h = 9 \) cm
✅ Cevap: Paralelkenarın yüksekliği \( 9 \) cm'dir.
4
Çözümlü Örnek
Orta Seviye
Soru: Bir kenar uzunluğu \( 10 \) cm olan bir karenin içine, köşeleri karenin kenarlarının orta noktaları olan bir başka kare çiziliyor. İçteki karenin alanı kaç santimetrekaredir? ⬜
Çözüm ve Açıklama
Bu soruyu çözmek için içteki kareyi oluşturan üçgenleri düşünebiliriz veya büyük karenin alanından köşelerdeki üçgenleri çıkarabiliriz.
Adım 1: Büyük karenin alanı \( = 10 \times 10 = 100 \) \( cm^2 \).
Adım 2: Köşelerde oluşan 4 adet eş dik üçgenin kenarları \( 5 \) cm ve \( 5 \) cm'dir (orta noktalar olduğu için).
Adım 3: Bir üçgenin alanı \( = \frac{5 \times 5}{2} = 12,5 \) \( cm^2 \).
Adım 4: 4 adet üçgenin toplam alanı \( = 4 \times 12,5 = 50 \) \( cm^2 \).
Adım 5: İçteki karenin alanı \( = 100 - 50 = 50 \) \( cm^2 \).
Soru: Bir çiftçi \( 4 \) dekarlık tarlasının \( 1500 \) metrekaresine domates, geri kalan kısmına ise biber ekmiştir. Biber ekili alan kaç metrekaredir? 👨🌾
Çözüm ve Açıklama
Arazi ölçü birimlerini birbirine çevirerek işlemi yapmalıyız.
Adım 2: Toplam alandan domates ekili alanı çıkaralım.
Biber ekili alan \( = 4000 - 1500 \)
Biber ekili alan \( = 2500 \) \( m^2 \)
✅ Cevap: Biber ekili alan \( 2500 \) metrekaredir.
6
Çözümlü Örnek
Günlük Hayattan Örnek
Soru: Bir duvar ustası, tabanı \( 5 \) metre ve yüksekliği \( 3 \) metre olan paralelkenar şeklindeki bir duvarı boyayacaktır. Boyanın litresi \( 10 \) \( m^2 \) alan boyayabildiğine göre, ustanın kaç litre boyaya ihtiyacı vardır? 🎨
Çözüm ve Açıklama
Önce duvarın toplam alanını bulmalı, sonra gereken boya miktarını hesaplamalıyız.
Adım 1: Duvarın alanını hesaplayalım.
Alan \( = 5 \times 3 = 15 \) \( m^2 \)
Adım 2: Gereken boya miktarını bulalım.
Boya miktarı \( = 15 \div 10 \)
Boya miktarı \( = 1,5 \) litre
✅ Cevap: Ustanın \( 1,5 \) litre boyaya ihtiyacı vardır.
7
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Soru: Bir reklam panosu dikdörtgen şeklindedir ve boyutları \( 4 \) m ile \( 6 \) m'dir. Bu panonun içine, tabanı \( 2 \) m ve bu tabana ait yüksekliği \( 1,5 \) m olan \( 4 \) adet eş paralelkenar şeklinde afiş yapıştırılacaktır. Afişler yapıştırıldıktan sonra panoda boş kalan alan kaç metrekaredir? 🖼️
Çözüm ve Açıklama
Tüm panonun alanından afişlerin toplam alanını çıkarmalıyız.
Adım 1: Panonun toplam alanı \( = 4 \times 6 = 24 \) \( m^2 \).
Adım 2: Bir adet paralelkenar afişin alanı \( = 2 \times 1,5 = 3 \) \( m^2 \).
Adım 3: 4 adet afişin toplam alanı \( = 4 \times 3 = 12 \) \( m^2 \).
Adım 4: Boş kalan alan \( = 24 - 12 = 12 \) \( m^2 \).
✅ Cevap: Panoda boş kalan alan \( 12 \) \( m^2 \)'dir.
8
Çözümlü Örnek
Yeni Nesil Soru
Soru: Birim kareli bir kağıt üzerinde taban uzunluğu \( 6 \) birim olan bir üçgen ile taban uzunluğu \( 3 \) birim olan bir paralelkenar çiziliyor. Her iki şeklin de alanı \( 12 \) birimkare olduğuna göre, bu iki şeklin yükseklikleri arasındaki fark kaç birimdir? 📝
Çözüm ve Açıklama
Her iki şekil için ayrı ayrı yükseklik hesaplaması yapmalıyız.
✅ Cevap: Her iki şeklin yüksekliği de \( 4 \) birim olduğu için aralarındaki fark \( 0 \)'dır.
6. Sınıf Matematik: Alan ölçme problemleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Soru: Bir paralelkenarın taban uzunluğu \( 14 \) cm ve bu tabana ait yüksekliği \( 9 \) cm'dir. Bu paralelkenarın alanı kaç santimetrekaredir? 📏
Çözüm:
Paralelkenarın alanını bulmak için taban uzunluğu ile o tabana ait yüksekliği çarparız.
Verilenler:
Taban (\( a \)) \( = 14 \) cm
Yükseklik (\( h \)) \( = 9 \) cm
Formül: Alan \( = a \times h \)
İşlem:
Alan \( = 14 \times 9 \)
Alan \( = 126 \) \( cm^2 \)
✅ Cevap: Bu paralelkenarın alanı \( 126 \) \( cm^2 \) olarak bulunur.
Örnek 2:
Soru: Bir dik üçgenin dik kenarlarından birinin uzunluğu \( 12 \) cm, diğerinin uzunluğu ise \( 8 \) cm'dir. Bu üçgenin alanı kaç santimetrekaredir? 📐
Çözüm:
Dik üçgenlerde dik kenarlardan biri taban, diğeri ise o tabana ait yükseklik olarak kabul edilir.
Verilenler:
Dik kenar 1 (\( a \)) \( = 12 \) cm
Dik kenar 2 (\( h \)) \( = 8 \) cm
Formül: Alan \( = \frac{a \times h}{2} \)
İşlem:
Alan \( = \frac{12 \times 8}{2} \)
Alan \( = \frac{96}{2} \)
Alan \( = 48 \) \( cm^2 \)
✅ Cevap: Üçgenin alanı \( 48 \) \( cm^2 \)'dir.
Örnek 3:
Soru: Alanı \( 180 \) \( cm^2 \) olan bir paralelkenarın taban uzunluğu \( 20 \) cm olduğuna göre, bu tabana ait yükseklik kaç santimetredir? 🔍
Çözüm:
Alanı ve tabanı bilinen bir paralelkenarın yüksekliğini bulmak için alanı taban uzunluğuna böleriz.
Verilenler:
Alan \( = 180 \) \( cm^2 \)
Taban (\( a \)) \( = 20 \) cm
İşlem:
Yükseklik (\( h \)) \( = \text{Alan} \div a \)
\( h = 180 \div 20 \)
\( h = 9 \) cm
✅ Cevap: Paralelkenarın yüksekliği \( 9 \) cm'dir.
Örnek 4:
Soru: Bir kenar uzunluğu \( 10 \) cm olan bir karenin içine, köşeleri karenin kenarlarının orta noktaları olan bir başka kare çiziliyor. İçteki karenin alanı kaç santimetrekaredir? ⬜
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için içteki kareyi oluşturan üçgenleri düşünebiliriz veya büyük karenin alanından köşelerdeki üçgenleri çıkarabiliriz.
Adım 1: Büyük karenin alanı \( = 10 \times 10 = 100 \) \( cm^2 \).
Adım 2: Köşelerde oluşan 4 adet eş dik üçgenin kenarları \( 5 \) cm ve \( 5 \) cm'dir (orta noktalar olduğu için).
Adım 3: Bir üçgenin alanı \( = \frac{5 \times 5}{2} = 12,5 \) \( cm^2 \).
Adım 4: 4 adet üçgenin toplam alanı \( = 4 \times 12,5 = 50 \) \( cm^2 \).
Adım 5: İçteki karenin alanı \( = 100 - 50 = 50 \) \( cm^2 \).
Soru: Bir çiftçi \( 4 \) dekarlık tarlasının \( 1500 \) metrekaresine domates, geri kalan kısmına ise biber ekmiştir. Biber ekili alan kaç metrekaredir? 👨🌾
Çözüm:
Arazi ölçü birimlerini birbirine çevirerek işlemi yapmalıyız.
Adım 2: Toplam alandan domates ekili alanı çıkaralım.
Biber ekili alan \( = 4000 - 1500 \)
Biber ekili alan \( = 2500 \) \( m^2 \)
✅ Cevap: Biber ekili alan \( 2500 \) metrekaredir.
Örnek 6:
Soru: Bir duvar ustası, tabanı \( 5 \) metre ve yüksekliği \( 3 \) metre olan paralelkenar şeklindeki bir duvarı boyayacaktır. Boyanın litresi \( 10 \) \( m^2 \) alan boyayabildiğine göre, ustanın kaç litre boyaya ihtiyacı vardır? 🎨
Çözüm:
Önce duvarın toplam alanını bulmalı, sonra gereken boya miktarını hesaplamalıyız.
Adım 1: Duvarın alanını hesaplayalım.
Alan \( = 5 \times 3 = 15 \) \( m^2 \)
Adım 2: Gereken boya miktarını bulalım.
Boya miktarı \( = 15 \div 10 \)
Boya miktarı \( = 1,5 \) litre
✅ Cevap: Ustanın \( 1,5 \) litre boyaya ihtiyacı vardır.
Örnek 7:
Soru: Bir reklam panosu dikdörtgen şeklindedir ve boyutları \( 4 \) m ile \( 6 \) m'dir. Bu panonun içine, tabanı \( 2 \) m ve bu tabana ait yüksekliği \( 1,5 \) m olan \( 4 \) adet eş paralelkenar şeklinde afiş yapıştırılacaktır. Afişler yapıştırıldıktan sonra panoda boş kalan alan kaç metrekaredir? 🖼️
Çözüm:
Tüm panonun alanından afişlerin toplam alanını çıkarmalıyız.
Adım 1: Panonun toplam alanı \( = 4 \times 6 = 24 \) \( m^2 \).
Adım 2: Bir adet paralelkenar afişin alanı \( = 2 \times 1,5 = 3 \) \( m^2 \).
Adım 3: 4 adet afişin toplam alanı \( = 4 \times 3 = 12 \) \( m^2 \).
Adım 4: Boş kalan alan \( = 24 - 12 = 12 \) \( m^2 \).
✅ Cevap: Panoda boş kalan alan \( 12 \) \( m^2 \)'dir.
Örnek 8:
Soru: Birim kareli bir kağıt üzerinde taban uzunluğu \( 6 \) birim olan bir üçgen ile taban uzunluğu \( 3 \) birim olan bir paralelkenar çiziliyor. Her iki şeklin de alanı \( 12 \) birimkare olduğuna göre, bu iki şeklin yükseklikleri arasındaki fark kaç birimdir? 📝
Çözüm:
Her iki şekil için ayrı ayrı yükseklik hesaplaması yapmalıyız.