🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Fen Bilimleri
💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: Yoğunluk deneyleri Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Fen Bilimleri: Yoğunluk deneyleri Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
🧪 Bir laboratuvar deneyinde, kütlesi \( 150 \) g olan metal bir küpün hacmi \( 30 \) cm³ olarak ölçülmüştür. Bu metal küpün yoğunluğu kaç g/cm³ olur?
Çözüm:
Yoğunluğu bulmak için kütleyi hacme bölmemiz gerekir.
- Kütle (m): \( 150 \) g
- Hacim (V): \( 30 \) cm³
- Yoğunluk Formülü: Yoğunluk = Kütle / Hacim
- İşlem: \( d = 150 \div 30 \)
- Sonuç: Metal küpün yoğunluğu \( 5 \) g/cm³ olarak bulunur.
Örnek 2:
📏 Dereceli bir silindirin içerisinde \( 60 \) cm³ su bulunmaktadır. Suyun içine düzgün şekilli olmayan bir taş parçası atıldığında su seviyesi \( 85 \) cm³ çizgisine yükseliyor. Taşın kütlesi \( 50 \) g olduğuna göre bu taşın yoğunluğu nedir?
Çözüm:
Bu soruda önce taşın hacmini, sonra yoğunluğunu hesaplamalıyız:
- Hacim Hesaplama: Taşın hacmi, suyun yükselme miktarı kadardır.
- Taşın Hacmi (V): \( 85 - 60 = 25 \) cm³
- Taşın Kütlesi (m): \( 50 \) g
- Yoğunluk (d): \( 50 \div 25 \)
- Sonuç: Taşın yoğunluğu \( 2 \) g/cm³ olur.
Örnek 3:
🚢 Devasa bir yolcu gemisi binlerce ton ağırlığında olmasına rağmen denizde yüzerken, küçük bir demir çivi neden suya atıldığında hemen dibe batar?
Çözüm:
Bu durum maddelerin kütlesiyle değil, yoğunluğuyla ilgilidir:
- Bir cismin suda yüzebilmesi için yoğunluğunun suyun yoğunluğundan (\( 1 \) g/cm³) küçük olması gerekir.
- Demir çivi tamamen metalden yapılmıştır ve yoğunluğu suyun yoğunluğundan çok büyüktür, bu yüzden batar.
- Gemiler ise içlerinde çok büyük hava boşlukları barındıracak şekilde tasarlanır.
- Bu hava boşlukları sayesinde geminin toplam hacmi çok artar ve ortalama yoğunluğu suyun yoğunluğundan küçük hale gelir. Bu sayede gemi yüzer.
Örnek 4:
🌈 Bir öğrenci boş bir kaba sırasıyla şu sıvıları dolduruyor:
1. Sıvı: Bal (Yoğunluk = \( 1,4 \) g/cm³)
2. Sıvı: Su (Yoğunluk = \( 1 \) g/cm³)
3. Sıvı: Zeytinyağı (Yoğunluk = \( 0,9 \) g/cm³)
Bu sıvılar birbiriyle karışmadığına göre, kabın en altında ve en üstünde hangi sıvılar bulunur?
1. Sıvı: Bal (Yoğunluk = \( 1,4 \) g/cm³)
2. Sıvı: Su (Yoğunluk = \( 1 \) g/cm³)
3. Sıvı: Zeytinyağı (Yoğunluk = \( 0,9 \) g/cm³)
Bu sıvılar birbiriyle karışmadığına göre, kabın en altında ve en üstünde hangi sıvılar bulunur?
Çözüm:
Sıvıların kap içindeki konumları yoğunluklarına göre belirlenir:
- Kural: Yoğunluğu en büyük olan madde en altta, yoğunluğu en küçük olan madde en üstte yer alır.
- Verilen yoğunlukları karşılaştıralım: \( 1,4 > 1 > 0,9 \)
- En Altta: Yoğunluğu en büyük olan Bal bulunur.
- En Üstte: Yoğunluğu en küçük olan Zeytinyağı bulunur.
- Su ise bu iki sıvının arasında orta tabakada kalır.
Örnek 5:
⚖️ Birbirine karışmayan K ve L sıvıları bir kapta durmaktadır. K sıvısı altta, L sıvısı ise üstte durmaktadır. K sıvısının yoğunluğu \( 3 \) g/cm³ olduğuna göre, L sıvısının yoğunluğu aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) \( 1 \)
B) \( 3 \)
C) \( 4 \)
D) \( 5 \)
A) \( 1 \)
B) \( 3 \)
C) \( 4 \)
D) \( 5 \)
Çözüm:
Sıvıların konumuna bakarak yoğunluk yorumu yapabiliriz:
- L sıvısı K sıvısının üzerinde yüzdüğüne göre, L'nin yoğunluğu K'den daha küçük olmalıdır.
- K sıvısının yoğunluğu \( 3 \) g/cm³ olarak verilmiştir.
- Seçenekler arasında \( 3 \)'ten küçük olan tek değer \( 1 \)'dir.
- Doğru Cevap: A seçeneği.
Örnek 6:
🥚 Bir bardağın içine su koyup taze bir yumurtayı içine bıraktığımızda yumurta dibe batıyor. Ancak suya bolca tuz ekleyip karıştırdığımızda yumurtanın yüzeye çıktığını görüyoruz. Bu deneyin sebebi nedir?
Çözüm:
Bu deney, sıvının yoğunluğunu değiştirmenin etkisini gösterir:
- Başlangıçta yumurtanın yoğunluğu, saf suyun yoğunluğundan büyüktür. Bu yüzden yumurta batar.
- Suya tuz eklendiğinde, suyun hacmi çok değişmezken kütlesi artar. Bu da tuzlu suyun yoğunluğunu artırır.
- Tuz miktarı arttıkça suyun yoğunluğu yumurtanın yoğunluğunu geçer.
- Yoğunluğu sıvınınkinden küçük kalan yumurta, yukarı doğru itilir ve yüzmeye başlar.
Örnek 7:
📊 Bir X maddesinin kütle-hacim grafiğinde, kütlesinin \( 80 \) g olduğu noktada hacminin \( 20 \) cm³ olduğu görülmektedir. Bu madde ile aynı yoğunluğa sahip olan Y maddesinin hacmi \( 10 \) cm³ ise kütlesi kaç gramdır?
Çözüm:
Adım adım hesaplayalım:
- 1. Adım: X maddesinin yoğunluğunu bulalım.
- \( d = 80 \div 20 = 4 \) g/cm³
- 2. Adım: Y maddesinin yoğunluğu da aynıymış, yani \( 4 \) g/cm³.
- 3. Adım: Y maddesinin kütlesini bulmak için yoğunluk ve hacmi çarparız.
- Kütle = Yoğunluk \( \times \) Hacim
- Kütle = \( 4 \times 10 \)
- Sonuç: Y maddesinin kütlesi \( 40 \) g olur.
Örnek 8:
🧊 Buzun suyun üzerinde yüzmesi, göllerdeki yaşam için neden hayati bir öneme sahiptir? Yoğunluk açısından açıklayınız.
Çözüm:
Maddelerin çoğu donduğunda yoğunluğu artar ancak su burada bir istisnadır:
- Su donup buz haline geldiğinde hacmi genişler. Hacmi arttığı için yoğunluğu azalır.
- Yoğunluğu sudan daha az olan buz, suyun dibine batmak yerine yüzeyde kalır.
- Yüzeyde oluşan bu buz tabakası, bir battaniye gibi davranarak suyun alt kısımlarının donmasını engeller.
- Böylece gölün dibindeki su sıvı halde kalır ve balıklar gibi canlılar kışın hayatta kalabilir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-yogunluk-deneyleri/sorular