✅ 6. Sınıf Fen Bilimleri: Ampul parlaklığına etki eden faktörler Test Çöz

Bir elektrik devresinde kullanılan iletken bakır telin boyu uzatılırsa, telin elektrik enerjisinin iletimine karşı gösterdiği direnç ve devredeki ampulün parlaklığı nasıl değişir?

Bir elektrik devresinde ampulün daha parlak yanmasını isteyen bir öğrenci, devrenin test uçlarına bağladığı iletken tel üzerinde nasıl bir değişiklik yapmalıdır?

Bir öğrenci, özdeş piller ve ampuller kullanarak hazırladığı iki basit elektrik devresinde sadece iletken tellerin cinsini (bakır ve demir) farklı, boy ve kalınlıklarını ise aynı tutarak ampul parlaklıklarını gözlemliyor.

Bu deneydeki bağımsız değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Elektrik enerjisinin iletimine karşı gösterilen zorluğa direnç denir.

Buna göre, bir elektrik devresindeki ampulün parlaklığı ile devrede kullanılan iletkenin direnci arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

Bir elektrik devresinde kullanılan iki farklı bakır telin özellikleri şu şekildedir:
- 1. tel: $ 10\text{ cm} $ uzunluğunda ve ince bakır tel
- 2. tel: $ 20\text{ cm} $ uzunluğunda ve kalın bakır tel

Bu teller ayrı ayrı aynı devreye bağlandığında ampul parlaklıklarının birbirine eşit olduğu gözleniyor.

Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi ile en iyi açıklanır?

Bir araştırmacı, özdeş devre elemanları kullanarak kurduğu devrelerin test uçlarına sırasıyla K, L ve M demir tellerini bağlıyor. Tellerin özellikleri aşağıdaki gibidir:
- K teli: $ 20\text{ cm} $ uzunluğunda, ince demir tel
- L teli: $ 10\text{ cm} $ uzunluğunda, kalın demir tel
- M teli: $ 10\text{ cm} $ uzunluğunda, ince demir tel

Buna göre, bu teller devredeyken ampullerin parlaklıkları arasındaki ilişki büyükten küçüğe nasıl sıralanır?

Bir iletken telin boyu ile bu telin elektrik enerjisine karşı gösterdiği direnç arasındaki ilişkiyi göstermek için bir grafik çizilmek isteniyor.

Buna göre, çizilmesi gereken doğru grafik aşağıdakilerden hangisinde doğru tarif edilmiştir?

Bir öğrenci, "İletkenin kesit alanı (kalınlığı) arttıkça elektrik enerjisine karşı gösterdiği direnç azalır." hipotezini bilimsel olarak kanıtlamak istiyor.

Buna göre öğrencinin kuracağı iki farklı devrede kullanması gereken tel çifti aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Bir elektrik devresinin test uçları arasına önce $ 10\text{ cm} $ uzunluğunda ince bir bakır tel bağlanıyor ve ampulün parlaklığı gözlemleniyor. Daha sonra bu tel çıkarılıp yerine sırasıyla şu işlemler yapılıyor:

- I. işlem: Aynı boyda ve aynı kalınlıkta demir tel bağlanıyor.
- II. işlem: İlk durumdaki bakır tel ile aynı kalınlıkta fakat $ 20\text{ cm} $ uzunluğunda bakır tel bağlanıyor.

Bakırın elektrik iletkenliği demirden daha fazla olduğuna göre, yapılan I ve II numaralı işlemler sonucunda ampulün parlaklığındaki değişim ilk duruma göre nasıl olur?

Bir fen bilimleri öğretmeni tahtaya aşağıdaki değişken tablosunu çiziyor:

- Bağımsız Değişken: İletkenin boyu
- Bağımlı Değişken: Ampul parlaklığı
- Kontrol Edilen Değişkenler: İletkenin cinsi, iletkenin kalınlığı, pil sayısı, ampul sayısı

Öğretmen, öğrencilerden bu değişkenlere uygun bir deney tasarlamalarını istiyor.

Buna göre, hangi öğrencinin seçtiği iletken teller öğretmenin istediği deneye tam olarak uygundur?

Bir elektrik devresindeki iletken telin direnci, günlük hayattaki bazı durumlara benzetilerek açıklanabilir.

Buna göre, yapılan aşağıdaki benzetmelerden hangisi yanlıştır?

Bir teknoloji tasarım dersinde öğrenciler, parlaklığı ayarlanabilen bir gece lambası yapmak istiyorlar. Lambanın parlaklığını değiştirmek için sürgülü bir düzenek tasarlıyorlar. Düzenekte, üzerinden akım geçen uzun bir direnç teli ve bu telin üzerinde sağa sola hareket edebilen metal bir sürgü bulunuyor. Sürgü sağa kaydırıldığında devredeki telin aktif uzunluğu artmakta, sola kaydırıldığında ise azalmaktadır.

Bu düzeneğin çalışmasıyla ilgili;

I. Sürgü sağa kaydırıldığında devrenin direnci artar ve lamba daha sönük yanar.
II. Sürgü sola kaydırıldığında devreden geçen elektrik akımına karşı gösterilen zorluk azalır.
III. Lambanın parlaklığını daha da artırmak için mevcut tel yerine aynı boyda daha ince bir tel kullanılmalıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Bir araştırmacı, özdeş piller ve ampuller kullanarak hazırladığı elektrik devrelerinde, farklı iletken tellerin uçlarını devreye bağlayarak ampul parlaklıklarını ölçüyor. Araştırmacının elde ettiği veriler şu şekildedir:

- 1. Tel: Bakır, boyu $ 20\text{ cm} $, kesit alanı $ 1\text{ mm}^2 $ iken ampul parlaklığı 120 lümendir.
- 2. Tel: Bakır, boyu $ 40\text{ cm} $, kesit alanı $ 1\text{ mm}^2 $ iken ampul parlaklığı 60 lümendir.
- 3. Tel: Demir, boyu $ 20\text{ cm} $, kesit alanı $ 1\text{ mm}^2 $ iken ampul parlaklığı 40 lümendir.
- 4. Tel: Bakır, boyu $ 20\text{ cm} $, kesit alanı $ 2\text{ mm}^2 $ iken ampul parlaklığı 240 lümendir.

Bu verilere göre, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Bir elektrik devresinde ampul parlaklığını değiştirmek isteyen Elif, elindeki K, L ve M iletken tellerini sırasıyla devrenin test uçlarına bağlıyor ve şu gözlemleri yapıyor:

- K teli bağlandığında ampulün orta parlaklıkta yandığı,
- L teli bağlandığında ampulün en sönük yandığı,
- M teli bağlandığında ise ampulün en parlak yandığı gözleniyor.

Bakırın elektrik iletkenliği demirden daha fazla olduğuna göre, Elif'in kullandığı K, L ve M telleri aşağıdakilerden hangisindeki gibi olabilir?