🪄 İçerik Hazırla
🎓 6. Sınıf 📚 6. Sınıf Fen Bilimleri

📄 6. Sınıf Fen Bilimleri: Ampul parlaklığına etki eden faktörler Çalışma Kağıdı

📌 1. Doğru / Yanlış

1. Bir devredeki iletken telin boyu uzatılırsa ampulün parlaklığı artar.

2. İletken telin kesit alanı (kalınlığı) arttıkça elektrik enerjisinin geçişine gösterilen direnç azalır.

3. Aynı boy ve kalınlıktaki bakır telin direnci, demir telin direncinden farklıdır.

4. Bir elektrik devresinde direnç arttıkça ampulün parlaklığı da artar.

5. Ampulün içindeki filaman adı verilen ince ve uzun tel, yüksek dirençli bir iletkendir.

✏️ 2. Boşluk Doldurma

1. Bir iletkenin elektrik enerjisinin geçişine karşı gösterdiği zorluğa denir.
2. İletken telin boyu arttıkça devredeki ampulün parlaklığı .
3. İletken telin kesit alanı (kalınlığı) arttıkça telin direnci .
4. Elektrik devrelerinde direnci ölçmek için kullanılan araca adı verilir.
5. Ampulün içinde ışık saçan, tungsten metalinden yapılmış sarmal tele denir.

🔗 3. Kavram Eşleştirme

« Maddelerin elektrik enerjisinin iletimine karşı gösterdiği zorluktur.
« Ampulün içinde bulunan, elektrik enerjisini ısı ve ışığa dönüştüren yüksek dirençli teldir.
« Bir iletkenin elektrik enerjisine karşı gösterdiği direnci ölçen alettir.
« Artması durumunda telin direncinin artmasına ve ampul parlaklığının azalmasına neden olan özelliktir.
« Telin kalınlığını ifade eden ve artması durumunda telin direncini azaltan özelliktir.

✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular

1. Bir elektrik devresinde kullanılan iletken telin boyu sabit tutulup sadece kalınlığı artırılırsa, ampulün parlaklığı nasıl değişir?

2. Elektrik devrelerinde direncin birimi nedir?

3. Aynı uzunluk ve kalınlıktaki demir ve bakır tellerden hangisinin elektrik enerjisini daha iyi ilettiğini (direncinin daha küçük olduğunu) söyleebiliriz?

🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular

1. Bir öğrenci kurduğu elektrik devresinde ampul parlaklığını artırmak istemektedir. Buna göre öğrenci devredeki iletken tel üzerinde aşağıdaki değişikliklerden hangisini yapmalıdır?

2. Bir elektrik devresinde iletken telin boyu ile ampul parlaklığı arasındaki ilişkiyi araştırmak isteyen bir araştırmacı, kuracağı iki devrede hangi değişkenleri sabit (kontrol edilen değişken) tutmalıdır?

3. İletken tellerin dirençleri ile ilgili;
I. Telin boyu uzadıkça direnci artar.
II. Telin kesit alanı arttıkça direnci azalır.
III. Telin direnci yapıldığı maddenin cinsine bağlı değildir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

4. Özdeş piller ve ampullerle hazırlanan elektrik devrelerinde kullanılan tellerin özellikleri aşağıda verilmiştir. Hangi devredeki ampulün en sönük (en az parlaklıkta) yanması beklenir?

5. Elektrik enerjisinin iletimi ve direnç ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular

1. Bir elektrik devresinde bağımsız değişkenin 'iletkenin kesit alanı (kalınlığı)' olduğu bir deney tasarlamak istiyorsunuz. Bu deneyde kontrol edilen (sabit tutulan) değişkenler ve bağımlı değişken neler olmalıdır? Açıklayınız.

2. Ampullerin içinde bulunan filaman telinin neden çok ince ve sarmal (uzun) bir yapıda tasarlandığını, direnç kavramı ile ilişkilendirerek açıklayınız.

3. Aynı maddeden yapılmış, uzunlukları sırasıyla \(L\) ve \(2L\), kesit alanları ise sırasıyla \(S\) ve \(2S\) olan iki farklı iletken telin dirençlerini karşılaştırınız. Hangi telin bağlı olduğu devredeki ampul daha parlak yanar? Gerekçesiyle açıklayınız.