🎓 6. Sınıf
📚 6. Sınıf Fen Bilimleri
💡 6. Sınıf Fen Bilimleri: 2. Dönem 1. Yazılı Çözümlü Örnekler
6. Sınıf Fen Bilimleri: 2. Dönem 1. Yazılı Çözümlü Örnekler
Örnek 1:
Vücudumuzda bulunan ve hareket etmemizi sağlayan sistemin adı nedir? Bu sistemin temel yapılarını (organlarını) yazınız. 🤔
Çözüm:
👉 Vücudumuzda hareket etmemizi sağlayan sisteme Destek ve Hareket Sistemi denir.
Bu sistemin temel yapıları şunlardır:
Bu sistemin temel yapıları şunlardır:
- Kemikler: Vücudumuza şekil veren, destek sağlayan ve iç organlarımızı koruyan sert yapılardır.
- Eklemler: Kemiklerin birleştiği yerlerdir ve hareket etmemizi sağlarlar. Örneğin, diz eklemi, dirsek eklemi.
- Kaslar: Kemiklere bağlı olarak çalışarak vücudumuzun hareket etmesini sağlayan yapılardır. Kaslar, kasılıp gevşeyerek hareketi oluşturur.
Örnek 2:
Aşağıda verilen sindirim sistemi organlarını, besinlerin vücuda giriş sırasına göre doğru şekilde sıralayınız ve her birinin ana görevini kısaca açıklayınız. 🍎🍞
1. Mide 2. Yutak 3. İnce Bağırsak 4. Yemek Borusu 5. Ağız 6. Kalın Bağırsak 7. Anüs
1. Mide 2. Yutak 3. İnce Bağırsak 4. Yemek Borusu 5. Ağız 6. Kalın Bağırsak 7. Anüs
Çözüm:
💡 Besinlerin sindirim sistemimizdeki yolculuğu belirli bir sırayı takip eder. İşte doğru sıralama ve görevleri:
- 1. Ağız: Besinlerin ilk girdiği yerdir. Burada dişler yardımıyla fiziksel sindirim (çiğneme) başlar. Tükürük sayesinde de karbonhidratların kimyasal sindirimi başlar.
- 2. Yutak: Ağızdan gelen besinleri yemek borusuna ileten kısımdır. Burada sindirim gerçekleşmez, sadece geçiş yoludur.
- 3. Yemek Borusu: Yutaktan gelen besinleri mideye taşıyan boru şeklindeki organdır. Burada da sindirim gerçekleşmez.
- 4. Mide: Besinlerin geçici olarak depolandığı ve kasılıp gevşeme hareketleriyle fiziksel sindirimin devam ettiği yerdir. Mide özsuyu sayesinde proteinlerin kimyasal sindirimi başlar.
- 5. İnce Bağırsak: Sindirimin büyük bir kısmının tamamlandığı ve besin maddelerinin kana emildiği en önemli organdır. Karbonhidrat, protein ve yağların kimyasal sindirimi burada tamamlanır.
- 6. Kalın Bağırsak: Sindirilemeyen besin atıklarının toplandığı yerdir. Burada su, mineral ve vitaminlerin emilimi gerçekleşir.
- 7. Anüs: Sindirim atıklarının (dışkının) vücuttan atıldığı son çıkış noktasıdır.
Örnek 3:
Kan, vücudumuzda çok önemli görevlere sahiptir. Aşağıdaki görevlerden hangisi kanın doğrudan görevi değildir? 🤔
A) Oksijen taşımak
B) Besin maddelerini hücrelere ulaştırmak
C) Vücut ısısını düzenlemek
D) Atık maddeleri vücuttan atmak
A) Oksijen taşımak
B) Besin maddelerini hücrelere ulaştırmak
C) Vücut ısısını düzenlemek
D) Atık maddeleri vücuttan atmak
Çözüm:
📌 Kanın görevlerini hatırlayalım:
- Kan, akciğerlerden aldığı oksijeni vücudun her yerine taşır. (A şıkkı doğru)
- Sindirilmiş besin maddelerini (glikoz, amino asit vb.) hücrelere ulaştırır. (B şıkkı doğru)
- Vücudun her yerine dağılarak vücut ısısının dengede kalmasını sağlar. (C şıkkı doğru)
- Hücrelerde oluşan atık maddeleri (karbondioksit, üre vb.) ilgili boşaltım organlarına (akciğer, böbrek) taşır, ancak bu maddeleri doğrudan vücuttan atma görevi boşaltım organlarına aittir. Kan sadece taşır. (D şıkkı yanlış)
Örnek 4:
Soluk alıp verirken havanın izlediği yolu sırasıyla yazınız. 🌬️
Çözüm:
👉 Solunum sistemimiz, vücudumuzun oksijen alıp karbondioksit vermesini sağlar. Havanın izlediği yol şu şekildedir:
- Burun/Ağız: Hava ilk olarak buradan vücudumuza girer. Burun, havayı ısıtır, nemlendirir ve içindeki tozları tutar.
- Yutak: Burun ve ağızdan gelen hava, yutağa ulaşır.
- Gırtlak: Yutaktan sonra gırtlak gelir. Ses telleri burada bulunur.
- Soluk Borusu: Gırtlaktan sonra gelen bu boru, iki ana kola ayrılarak akciğerlere ulaşır.
- Bronşlar: Soluk borusunun akciğerlere giren iki ana dalıdır.
- Bronşçuklar: Bronşların akciğer içinde daha küçük dallara ayrılmasıyla oluşur.
- Alveoller (Hava Kesecikleri): Bronşçukların ucunda bulunan, etrafı kılcal damarlarla çevrili minik hava keseleridir. Oksijen ve karbondioksit değişimi burada gerçekleşir.
Örnek 5:
Boşaltım sistemi organlarından böbreklerin ve idrar kesesinin temel görevlerini açıklayınız. 💧
Çözüm:
📌 Boşaltım sistemi, vücudumuzdaki zararlı atık maddelerin dışarı atılmasını sağlar. Bu sistemin önemli organları şunlardır:
- Böbrekler:
- Kanı süzerler ve zararlı atık maddeleri (üre, fazla tuz ve su gibi) kandan ayırırlar.
- Vücudun su ve mineral dengesini düzenlerler.
- Süzdükleri atık maddeleri idrar şeklinde oluştururlar.
- İdrar Kesesi (Mesane):
- Böbreklerden gelen idrarın geçici olarak depolandığı yerdir.
- Belirli bir hacme ulaştığında idrarın vücuttan atılması için sinyal verir.
Örnek 6:
Bir cismin ağırlığını ölçmek için kullanılan araca ne ad verilir? Bu aracın ölçtüğü kuvvetin birimi nedir? Örnek olarak, bir elmanın ağırlığı \( 2 \) N olarak ölçüldüğünde, buradaki "N" ne anlama gelir? ⚖️
Çözüm:
💡 Kuvvetin ölçülmesi, 6. sınıf fen bilimlerinin önemli konularından biridir.
- Bir cismin ağırlığını (bir tür kuvveti) ölçmek için kullanılan araca Dinamometre denir. Dinamometreler, içindeki esnek yayların uzama miktarından faydalanarak kuvveti ölçerler.
- Kuvvetin birimi Newton'dur. Bu birim, İngiliz bilim insanı Isaac Newton'ın anısına verilmiştir ve kısaca "N" harfi ile gösterilir.
- Örnekte verilen \( 2 \) N değeri, elmanın ağırlığının \( 2 \) Newton olduğunu ifade eder. Yani, N harfi burada kuvvet birimi olan Newton'u temsil eder.
Örnek 7:
Ayşe, kışın buzlu bir yolda yürürken kaymamak için tabanı tırtıklı kışlık botlarını tercih etmiştir. Yazın ise kaykay yaparken tekerlekleri düz ve pürüzsüz olan bir kaykay kullanmaktadır. Ayşe'nin bu davranışları hangi fiziksel kuvvetle ilgilidir ve Ayşe neden farklı durumlarda farklı yüzey özelliklerine sahip eşyaları seçmektedir? Açıklayınız. ⛸️👟
Çözüm:
📌 Ayşe'nin davranışları Sürtünme Kuvveti ile ilgilidir.
- Sürtünme Kuvveti Nedir?
- Sürtünme kuvveti, hareketli iki yüzey arasında hareketi zorlaştıran veya engelleyen kuvvettir.
- Yüzeylerin pürüzlülüğü arttıkça sürtünme kuvveti de artar.
- Kışın Buzlu Yolda Yürüme Durumu:
- Kışın buzlu yollar çok kaygandır, yani sürtünme kuvveti çok düşüktür.
- Ayşe'nin tabanı tırtıklı botları seçmesi, bot ile buzlu zemin arasındaki sürtünme kuvvetini artırarak kaymasını engellemeyi amaçlar. Tırtıklar, yüzeyler arasındaki teması artırır ve daha fazla tutunma sağlar.
- Kaykay Yapma Durumu:
- Kaykay yaparken hızlı ve akıcı bir şekilde ilerlemek istenir. Bu durumda sürtünme kuvvetinin az olması gerekir.
- Kaykayın tekerleklerinin düz ve pürüzsüz olması, tekerlek ile zemin arasındaki sürtünme kuvvetini azaltarak kaykayın daha kolay ve hızlı hareket etmesini sağlar.
Örnek 8:
Hakan, uzun bir koşu antrenmanından sonra çok susamış ve terlemiştir. Koşarken bacak kasları yorulmuş, nefes alıp vermesi hızlanmış ve kalbi daha hızlı atmaya başlamıştır. Bu durumda Hakan'ın vücudunda çalışan sistemlerden üçünü yazınız ve her birinin bu duruma nasıl tepki verdiğini açıklayınız. 🏃♂️💦
Çözüm:
💡 Hakan'ın koşu antrenmanı sırasında vücudunda birçok sistem eş zamanlı olarak çalışır ve birbirleriyle uyum içindedir. İşte bu duruma tepki veren üç temel sistem:
- 1. Destek ve Hareket Sistemi:
- Tepkisi: Hakan koşarken bacak kaslarını (kaslar) yoğun bir şekilde kullanır. Bu kaslar kasılıp gevşeyerek kemiklerin (iskelet sistemi) hareket etmesini sağlar. Uzun antrenman sonunda kaslar yorulur ve ağrı hissedebilir.
- İlişkisi: Koşma eyleminin kendisi, destek ve hareket sisteminin aktif çalışmasıyla gerçekleşir.
- 2. Solunum Sistemi:
- Tepkisi: Vücut enerji üretmek için daha fazla oksijene ihtiyaç duyar. Bu nedenle Hakan'ın nefes alıp vermesi hızlanır (akciğerler ve solunum yolları daha hızlı çalışır). Daha fazla karbondioksit atılır.
- İlişkisi: Kasların çalışması için gerekli oksijeni sağlar ve oluşan karbondioksiti uzaklaştırır.
- 3. Dolaşım Sistemi:
- Tepkisi: Solunum sisteminden alınan oksijeni ve kaslara gerekli besinleri taşımak için Hakan'ın kalbi daha hızlı atmaya başlar. Kan damarları genişleyerek kan akışını hızlandırır. Terleme ile vücut ısısı düzenlenir.
- İlişkisi: Oksijen ve besin maddelerini kaslara taşır, atık maddeleri (karbondioksit gibi) ilgili organlara götürür ve vücut ısısını dengeler.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/6-sinif-fen-bilimleri-2-donem-1-yazili/sorular