✅ 6. Sınıf Din Kültürü: Geleneğimizde, edebiyatımızda ve musikimizde dinin izleri Test Çöz

Kültürümüzde doğum, ölüm, sünnet ve düğün gibi önemli olayların ardından veya kandil gecelerinde Peygamberimizin doğumunu ve hayatını anlatan manzum eserlerin okunması yaygın bir gelenektir.

Süleyman Çelebi tarafından kaleme alınan ve halk arasında "Mevlid" olarak bilinen bu ünlü eserin asıl adı aşağıdakilerden hangisidir?

Edebiyatımızda ve musikimizde önemli bir yere sahip olan; Allah'ın varlığını, birliğini, O'na duyulan sevgiyi ve Peygamberimizin övgüsünü konu edinen, kendine özgü bir makam ve ezgiyle camilerde veya dini toplantılarda okunan dini musiki türü aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneğimizde yeni doğan bir bebeğe ad konulurken aile büyüklerinden biri bebeği kucağına alır, kıbleye döner ve bebeğin sağ kulağına ezan, sol kulağına ise kamet okuyarak üç kez bebeğin ismini fısıldar.

Bu geleneksel uygulama aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Türklerin İslamiyet'i kabul etmesinde ve Anadolu'da İslam'ın yayılmasında büyük rol oynayan, yazdığı "hikmet" adı verilen şiirlerle ahlaki ve dini değerleri halka sade bir dille anlatan ve bu şiirleri "Divan-ı Hikmet" adlı eserde toplanan mutasavvıf şair aşağıdakilerden hangisidir?

Edebiyatımızda dini içerikli şiirler konularına göre farklı isimler alırlar.

I. Allah'ın varlığını, birliğini ve yüceliğini anlatan şiirlerdir.
II. Peygamber Efendimize duyulan sevgi ve saygıyı dile getiren, onu öven şiirlerdir.

Numaralanmış bu tanımların karşılık geldiği edebi türler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

İslam medeniyetinde dini musiki; icra edildiği yer, amaç ve kullanılan enstrümanlar bakımından "Cami Musikisi" ve "Tasavvuf Musikisi" olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Cami musikisinde sadece insan sesi kullanılırken, tasavvuf musikisinde ney, kudüm ve def gibi çeşitli sazlar da kullanılabilir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi "Cami Musikisi" türleri arasında yer almaz?

Osmanlı döneminde ramazan aylarında zenginler, hiç tanımadıkları mahallelerdeki bakkal, manav gibi esnafları ziyaret eder ve "Zimem Defteri" denilen borç defterlerinden rastgele sayfalar seçerek yoksulların borçlarını öderlerdi. Ne borcu ödeyen kimin borcunu ödediğini bilir ne de borcu ödenen kimin ödediğini bilirdi. Benzer şekilde cami avlularındaki "Sadaka Taşları" da bu amaçla kullanılırdı.

Bu geleneklerin temelinde İslam dininin aşağıdaki ilkelerinden hangisi yer almaktadır?

Yunus Emre bir şiirinde şöyle der:

"Ben gelmedim dava için,
Benim işim sevi için,
Dostun evi gönüllerdir,
Gönüller yapmaya geldim."

Yunus Emre'nin bu dizelerinde vurgulanan temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

İslam medeniyetinde camiler sadece ibadet edilen yerler olmamış, hayatın merkezi haline gelmiştir. Caminin merkezinde yer aldığı; medrese, kütüphane, şifahane (hastane), aşevi, hamam ve sebil gibi toplumsal ihtiyaçları karşılayan yapı topluluklarına ne ad verilir?

Kültürümüzde önemli bir yere sahip olan "Sela" (Salâ), Peygamber Efendimize (s.a.v.) yapılan duaları içeren, belirli gün ve durumlarda minarelerden yüksek sesle ve özel bir makamla okunan dini bir musiki türüdür.

Buna göre sela ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Mevlana Celaleddin Rumi, eserlerinde ve öğretilerinde sürekli olarak insan sevgisini, hoşgörüyü ve Allah aşkını işlemiştir. Onun düşünceleri sadece kendi dönemini değil, yüzyıllar boyunca Türk edebiyatını ve kültürünü derinden etkilemiştir.

Aşağıdaki beyitlerden hangisi Mevlana'nın bu hoşgörü ve sevgi anlayışını en iyi şekilde yansıtmaktadır?

Kültürümüzün farklı alanlarından alınan aşağıdaki iki metni inceleyiniz:

1. Metin (Geleneksel Ninni):
"Ninni diyeyim uykun gelsin,
Hakk'ın rahmeti üzerine olsun.
Melekler seni korusun,
Uyu yavrum ninni."

2. Metin (Yunus Emre Şiiri):
"Aşkın aldı benden beni,
Bana seni gerek seni.
Ben yanarım dünü günü,
Bana seni gerek seni."

Bu iki metin birlikte değerlendirildiğinde, dinin kültürümüz üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ortak çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

Zeynep, "Geleneğimizde Dinin İzleri" konulu ödevi için anneannesiyle bir röportaj yapmaktadır:

Zeynep: "Anneanneciğim, bir yakınımız vefat ettiğinde neden komşular taziye evine yemek götürür ve orada Kur'an okunup helva dağıtılır?"
Anneannesi: "Yavrum, vefat eden kişinin ailesi büyük bir üzüntü içindedir ve yemek yapacak durumda değildir. Komşuların yemek götürmesi hem acıyı paylaşmaktır hem de Peygamberimizin bir tavsiyesidir. Dağıtılan yemekler ve okunan dualar ise vefat edenin ruhuna sevap kazandırmak içindir."
Zeynep: "Peki, eskiden ramazan aylarında uygulanan 'diş kirası' geleneği nedir?"
Anneannesi: "O da çok zarif bir adettir kızım. Durumu iyi olanlar iftara misafir çağırır, giderlerken de onlara hediyeler verirdi. 'Evime gelip yemeğimi yiyerek bana sevap kazandırdınız, dişlerinizi yordunuz' diyerek verilen bu hediyeler, fakirlerin incinmesini önlerdi."

Bu diyalogdan hareketle, din ve gelenek ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kültürümüzde dinin izlerini gösteren alanlar, örnekler ve açıklamaları içeren bir tablo hazırlanmıştır:

| Alan | Örnek | Açıklama |
| :--- | :--- | :--- |
| Edebiyat | Münacat | Allah'a yalvarmak, dua etmek ve bağışlanma dilemek amacıyla yazılan şiirler. |
| Musiki | [I] | Süleyman Çelebi'nin yazdığı manzum eserin, özel bir makam ve ezgiyle camilerde veya evlerde topluca okunması. |
| Gelenek | Sadaka Taşı | [II] |

Bu tabloda boş bırakılan [I] ve [II] numaralı yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?