Yazım ve noktalama kuralları Ders Notu

Yazım ve Noktalama Kuralları ✍️

Bu ders notunda, 5. sınıf düzeyindeki temel yazım ve noktalama kurallarını öğreneceğiz. Doğru yazım ve noktalama, düşüncelerimizi açıkça ifade etmemize yardımcı olur.

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler ⬆️

• Cümle başlarında büyük harf kullanılır.
• Herhangi bir özel isim (kişi adları, soyadları, yer adları, dil adları, din ve mezhep adları, kurum ve kuruluş adları vb.) büyük harfle başlar.
• Deyimler ve atasözleri genellikle büyük harfle başlar.
• Tabela, levha ve levha adlarında da büyük harf kullanılır.
• Yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy vb.) büyük harfle başlar.
• Millet ve dil adları büyük harfle başlar.
• Din ve mezhep adları ile bunlara bağlı olanları belirten kelimeler büyük harfle başlar.
• Kurum ve kuruluş adları büyük harfle başlar.
• Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin her kelimesi (bağlaçlar ve edatlar hariç) büyük harfle başlar.

Nokta (.) .

• Temel kural: Cümle sonlarında kullanılır.
• Bazı kısaltmaların sonunda kullanılır. (Örn: Dr., Prof., Cad., Sok.)
• Tarihlerin yazımında gün, ay ve yıl arasına konulur. (Örn: 23.04.2023)
• Sayıların yazımında ondalık kesirleri belirtmek için kullanılır. (Örn: 15,5 = 15.5)

Virgül (,) ,

• Eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırmak için kullanılır. (Örn: Pazardan elma, armut, çilek aldım.)
• Sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır. (Örn: Hava karardı, herkes eve döndü.)
• Hitap kelimesinden sonra kullanılır. (Örn: Sevgili arkadaşım, nasılsın?)
• Ara sözleri ve ara cümleleri belirtmek için kullanılır. (Örn: Annem, evimizin direği, çok çalışkandır.)

Soru İşareti (?) ?

• Soru bildiren cümlelerin sonuna konulur. (Örn: Nereye gidiyorsun?)
• Bilinmeyen veya kesin olmayan yer, tarih vb. için yay ayraç içinde kullanılır. (Örn: Yunus Emre (1240? - 1320?))

Ünlem İşareti (!) !

• Sevinç, korku, şaşkınlık, heyecan gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna konulur. (Örn: Ne güzel bir manzara!)
• Seslenme veya uyarı bildiren kelimelerden sonra kullanılır. (Örn: Dikkat!)

Kesme İşareti (') '

• Özel adlara getirilen ekleri ayırmak için kullanılır. (Örn: Türkiye'nin, Ayşe'yi, Ankara'ya)
• Kurum, kurul, kurul toplantısı ve iş yeri adlarına gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılır. (Örn: Milli Eğitim Bakanlığı'na)
• Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. (Örn: 29 Mayıs 1453'te)

Tırnak İşareti (" ") " "

• Başkalarından aktarılan sözler, yazıdan olduğu gibi alındığında tırnak içine alınır. (Örn: Atatürk, "Ne mutlu Türküm diyene!" demiştir.)
• Vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınabilir.

Kesme İşareti (') ve Özel İsimler

Özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Ancak, özel isimlere gelen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.

Doğru	Yanlış
Türkçe'nin	Türkçenin
İstanbul'a	İstanbula
Atatürk'ün	Atatürkün

Sayılarda Yazım Kuralları

• Her kelime ayrı yazılır. (Örn: İki yüz elli beş)
• Sıra sayıları yazıyla veya rakamla belirtilebilir. Yazıyla belirtildiğinde sadece son kelime ek alır. Rakamla belirtildiğinde ise rakamdan sonra nokta (kesme işareti değil) konulur. (Örn: Üçüncü, 3.
• Kesirli sayılar yazıyla yazıldığında kesrin tamamı okunur. (Örn: Üç bölü dört)