📄 5. Sınıf Türkçe: Ses olayları yumuşama daralma Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Türkçede 'p, ç, t, k' ünsüzleriyle biten bir kelime, ünlüyle başlayan bir ek aldığında bu ünsüzler 'b, c, d, g/ğ'ye dönüşür. Bu ses olayına ünsüz yumuşaması denir.
2. Ünlü daralması, genellikle 'a' veya 'e' ünlüleriyle biten bir fiile '-yor' eki geldiğinde bu ünlülerin 'ı, i, u, ü'ye dönüşmesiyle meydana gelir.
3. 'Kitap' kelimesi '-a' ekini aldığında 'kitaba' olması bir ünlü daralması örneğidir.
4. Özel isimlerde ünsüz yumuşaması kuralı yazımda uygulanmaz ancak okunuşta gerçekleşebilir.
5. 'Geliyor' kelimesinde herhangi bir ses olayı (ünsüz yumuşaması veya ünlü daralması) yoktur.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Ünsüz yumuşaması nedir? Kısaca açıklayınız ve bir örnek veriniz.
2. Ünlü daralması nedir? Kısaca açıklayınız ve bir örnek veriniz.
3. Aşağıdaki kelimelerden hangisinde ses olayı vardır? 'Kalem, defter, çocuk, masa'. Ses olayını açıklayınız.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşaması vardır?
2. Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ünlü daralması vardır?
3. 'Git-' fiiline '-ecek' eki geldiğinde oluşan 'gidecek' kelimesinde hangi ses olayı vardır?
4. Aşağıdaki kelimelerden hangisi ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünsüz yumuşamasına uğramaz?
5. Aşağıdaki kelimelerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem de ünlü daralması yoktur?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Aşağıdaki kelimelerde meydana gelen ses olaylarını bularak, kelimelerin kök hallerini ve eklerini gösteriniz:
1. Dolabı
2. İzliyor
3. Yüreği
2. Ünsüz yumuşaması ve ünlü daralması arasındaki farkı kendi cümlelerinizle açıklayınız. Her birine ikişer örnek veriniz.
3. "Çocuğun sesi duyuluyordu." cümlesindeki ses olaylarını bularak, hangi kelimelerde hangi ses olayının olduğunu açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Ses olayları yumuşama daralma Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Türkçede 'p, ç, t, k' ünsüzleriyle biten bir kelime, ünlüyle başlayan bir ek aldığında bu ünsüzler 'b, c, d, g/ğ'ye dönüşür. Bu ses olayına ünsüz yumuşaması denir. |
| ( .... ) | Ünlü daralması, genellikle 'a' veya 'e' ünlüleriyle biten bir fiile '-yor' eki geldiğinde bu ünlülerin 'ı, i, u, ü'ye dönüşmesiyle meydana gelir. |
| ( .... ) | 'Kitap' kelimesi '-a' ekini aldığında 'kitaba' olması bir ünlü daralması örneğidir. |
| ( .... ) | Özel isimlerde ünsüz yumuşaması kuralı yazımda uygulanmaz ancak okunuşta gerçekleşebilir. |
| ( .... ) | 'Geliyor' kelimesinde herhangi bir ses olayı (ünsüz yumuşaması veya ünlü daralması) yoktur. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | 'Çocuk' kelimesine '-u' eki geldiğinde 'çocuğu' olması ses olayına ünsüz .................... denir. |
| 2) | 'Bekle-' fiiline '-yor' eki geldiğinde 'bekliyor' olması ses olayına ünlü .................... denir. |
| 3) | Ünsüz yumuşamasında 't' sesi genellikle .................... sesine dönüşür. |
| 4) | Ünlü daralmasında 'e' sesi genellikle 'i' veya .................... sesine dönüşür. |
| 5) | 'De-' fiiline '-yor' eki geldiğinde 'diyor' kelimesinde ünlü .................... meydana gelmiştir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Ünsüz yumuşaması nedir? Kısaca açıklayınız ve bir örnek veriniz. |
| 2) | Ünlü daralması nedir? Kısaca açıklayınız ve bir örnek veriniz. |
| 3) | Aşağıdaki kelimelerden hangisinde ses olayı vardır? 'Kalem, defter, çocuk, masa'. Ses olayını açıklayınız. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşaması vardır?
A) Okulda ders çalışıyorum.
B) Ağacın yaprakları dökülüyor.
C) Kitap okumayı çok severim.
D) Eve erken geldi.
|
| 2) |
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde ünlü daralması vardır?
A) Kalemlik
B) Geliyor
C) Toprak
D) Yemek
|
| 3) |
'Git-' fiiline '-ecek' eki geldiğinde oluşan 'gidecek' kelimesinde hangi ses olayı vardır?
A) Ünlü daralması
B) Ünsüz benzeşmesi
C) Ünsüz yumuşaması
D) Ünlü düşmesi
|
| 4) |
Aşağıdaki kelimelerden hangisi ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünsüz yumuşamasına uğramaz?
A) Kağıt
B) Kanat
C) Sepet
D) At
|
| 5) |
Aşağıdaki kelimelerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem de ünlü daralması yoktur?
A) Ağlıyor
B) Yürüyor
C) Gidecek
D) Kitabı
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) |
Aşağıdaki kelimelerde meydana gelen ses olaylarını bularak, kelimelerin kök hallerini ve eklerini gösteriniz: 1. Dolabı 2. İzliyor 3. Yüreği |
| 2) | Ünsüz yumuşaması ve ünlü daralması arasındaki farkı kendi cümlelerinizle açıklayınız. Her birine ikişer örnek veriniz. |
| 3) | "Çocuğun sesi duyuluyordu." cümlesindeki ses olaylarını bularak, hangi kelimelerde hangi ses olayının olduğunu açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.eokultv.com/atolye/5-sinif-turkce-ses-olaylari-yumusama-daralma/etkinlikler